Pellet

Pellet to rodzaj biopaliwa produkowany głównie z trocin, wiórów czy zrębków drzewnych, ale także z biomasy roślinnej, na przykład ze słomy czy łusek nasion. Proces produkcji polega na sprasowaniu tych materiałów pod wysokim ciśnieniem, co w rezultacie daje niewielkie, cylindryczne granulki o średnicy od 6 do 12 mm. Najczęściej wykorzystywany jest pellet drzewny. Charakteryzuje się dość wysoką kalorycznością (jest ona uzależniona od rodzaju materiału użytego do produkcji), niską zawartością popiołu oraz dość niską emisją zanieczyszczeń, co czyni go bardziej ekologicznym paliwem niż węgiel czy groszek plus.

Taki opał jest używany głównie do ogrzewania domów jednorodzinnych, choć można go również spotkać w większych instalacjach przemysłowych. Najlepsze efekty uzyskuje się, spalając drobinki w kotłach przystosowanych wyłącznie do stosowania tego paliwa, choć można również z powodzeniem używać go w piecach wielofunkcyjnych przystosowanych do palenia drewnem (na specjalnym ruszcie), groszkiem plus i pelletem (specjalna obrotowa retorta i podajnik przystosowany do określonej granulacji paliwa).

Kaloryczność to parametr określający ile energii wytwarza materiał opałowy podczas spalania. Dobrej jakości produkt powinien mieć kaloryczność na poziomie co najmniej 4,5-5 kWh/kg. Im wyższa kaloryczność, tym mniej paliwa potrzeba do ogrzania domu i tym wydajniejsze jest to paliwo. Dla porównania kaloryczność groszku plus wynosi od 6,6 do 7,2 kWh/kg, co oznacza, że jest on nieco bardziej energetyczny. Groszek plus, dawniej określany ekogroszkiem, generuje jednak więcej zanieczyszczeń takich jak dwutlenek siarki i pyły. Jest też od pelletu droższy, podobnie jak węgiel kamienny z kalorycznością na poziomie 6,3-8,3 kWh/kg. Jednym z najbardziej kalorycznych i wydajnych paliw jest gaz ziemny (około 9,7 kWh/m³), jednak jego cena bywa bardzo zmienna i od dłuższego czasu jest wysoka. Spalanie gazu również prowadzi do emisji CO₂, choć mniejszej niż w przypadku węgla.

Pellet oferuje rozsądny kompromis między efektywnością a ekologią. Mimo że nie jest tak energetyczny jak węgiel czy groszek plus, wyróżnia się niższą emisją zanieczyszczeń i jest bardziej przyjazny dla środowiska.

Wydajność pelletu zależy w dużej mierze od jego jakości i oczywiście od materiału, z którego został zrobiony. Najbardziej wydajny materiał zawiera znaczną ilość twardego, liściastego drewna (przykładowo dębowego). W praktyce dość rzadko zdarza się mieszanka wyłącznie liściasta. Najczęściej występuje on w postaci mieszanej (liściasty i iglasty) lub z drewna iglastego. Od składu zależy również cena (twarde drewno liściaste jest droższe od na przykład sosny). Przed zakupem odpowiedniego pelletu warto zwrócić uwagę na kilka dodatkowych aspektów. Do najważniejszych parametrów zaliczyć można:

• certyfikaty jakości – DINplus lub ENplus A1 (w skrócie oznaczany A1). To jedne z najważniejszych certyfikatów potwierdzające, że opał spełnia najwyższe standardy jakości. Taki materiał ma niską wilgotność, wysoką kaloryczność (minimum 4,6 kWh/kg) i minimalną zawartością popiołu (do 0,7%);
• zawartość popiołu – niska zawartość popiołu to kluczowy wskaźnik jakości pelletu. Ten klasy A1 powinien generować nie więcej niż 0,7% popiołu. Niska zawartość oznacza rzadsze czyszczenie pieca i mniejsze zanieczyszczenie instalacji. Warto podkreślić, że podczas palenia obsługa pieca, czyszczenie i wynoszenie popiołu jest naprawdę minimalnie absorbujące. W porównaniu do użycia węgla i groszku plus palenie pelletem jest praktycznie bezobsługowe. Im lepszej jakości produkt, tym mniej popiołu i odpadów generuje;
• wilgotność – powinna wynosić maksymalnie 10%. Zbyt wilgotny pellet pali się mniej efektywnie, generuje więcej dymu i mniej ciepła;
• gęstość i sprasowanie – dobrej jakości pellet jest twardy i ma jednolitą strukturę, co oznacza, że jest odpowiednio sprasowany. Zbyt miękkie granulki mogą się łatwo kruszyć, co wpływa na efektywność materiału (jest bardziej uciążliwy w użyciu i może zapychać podajnik pieca na pellet);
• barwa – kupując opał z pewnego źródła, ma się jasno określony jego skład. W innych sytuacjach można spróbować ocenić jakość po wyglądzie z zastrzeżeniem, że jest to jedynie orientacyjny wskaźnik, który nie powinien być jedyną przesłanką do kupna. Granulki z drewna liściastego są jaśniejsze niż te z drewna iglastego. Zbyt ciemny może wskazywać na obecność zanieczyszczeń, np. kory.

Ogromną zaletą pelletu jest higiena pracy z tym materiałem. Kotłownia jest czysta, popiołu zostaje niewiele. Opał pozostawia też przyjemny, drzewny, żywiczny zapach. Jak ochronić się przed produktami kiepskiej jakości? Unikać podejrzanie taniego paliwa, które może być mieszanką drewna z odpadami (klejami przemysłowymi, żywicami, korą, elementami tworzyw syntetycznych).

Ile kosztuje pellet?

W czwartym kwartale 2024 roku ceny pelletu mieszczą się w przedziale 850-1500 zł za tonę, w zależności od jakości i kaloryczności materiału. Materiał można kupić nieco taniej w sezonie letnim. Jego ceny zawsze rosną tuż przed sezonem grzewczym.

Czy piece na pellet będą zakazane?

Obecnie nie ma zakazu korzystania z pieców na pellet, jednak w związku z unijną polityką klimatyczną i dążeniem do redukcji emisji CO₂, temat przyszłości tych urządzeń staje się dyskusyjny. Pellet, jako odnawialne paliwo, jest uważany za bardziej ekologiczny niż węgiel czy gaz, jednak emisja pyłów podczas jego spalania może stanowić problem w kontekście coraz bardziej restrykcyjnych norm środowiskowych.

Ile potrzeba pelletu na zimę?

Ilość pelletu potrzebnego na cały sezon grzewczy (7-8 miesięcy) zależy od powierzchni do ogrzania, od izolacji budynku, wydajności pieca, warunków pogodowych, a także upodobań mieszkańców w zakresie temperatury panującej w pomieszczeniach. Średnio dla dobrze ocieplonego domu o powierzchni 150 m² zużywa się od 4 do 6 ton pelletu na sezon. Domy energooszczędne mogą go potrzebować znacznie mniej (około 3 ton).

Groszek plus czy pellet – co jest lepsze?

Groszek plus jest bardziej kalorycznym paliwem, więc potrzeba go mniej. Wymaga on jednak znacznie więcej uwagi oraz częstszego ładowania i czyszczenia pieca, ponieważ wytwarza o wiele więcej popiołu niż pellet. Nowoczesne piece są bardziej zautomatyzowane (automatyczny podajnik), a ich czyszczenie jest prostsze i znacznie rzadsze, bo powstaje w nich mniej popiołu (1-2%). Pellet, jako paliwo odnawialne produkowane z biomasy drzewnej, jest też uznawany za bardziej ekologiczny.