„Czyste Powietrze” 2025 – jak skorzystać z programu i jakie zmiany czekają beneficjentów?

Program „Czyste Powietrze” w roku 2025 kontynuuje swoje działania na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce oraz zwiększenia efektywności energetycznej budynków mieszkalnych. Jego nowa wersja zaczęła obowiązywać 31 marca tego roku.Jak to się zaczęło?

Program „Czyste Powietrze” został uruchomiony w 2018 roku przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na rosnący problem zanieczyszczenia powietrza w Polsce, szczególnie wynikającego z użytkowania przestarzałych, nieefektywnych pieców węglowych. Jego głównym celem było poprawienie jakości powietrza poprzez wspieranie wymiany starych źródeł ciepła na nowoczesne, ekologiczne instalacje grzewcze oraz termomodernizację budynków. Program przeszedł kilka zmian i modyfikacji, w tym zmiany w wysokości dofinansowania, a także wprowadzono dodatkowe formy wsparcia, takie jak prefinansowanie dla osób, które wcześniej miały trudności w uzyskaniu środków na rozpoczęcie prac.

Kluczowym założeniem programu „Czyste Powietrze” jest poprawa jakości powietrza w Polsce, poprzez zmniejszenie emisji szkodliwych substancji z domowych kotłów węglowych. Program przewiduje wsparcie dla właścicieli domów jednorodzinnych w postaci dofinansowania na wymianę pieców, instalację nowych systemów grzewczych, jak i termomodernizację budynków, w tym docieplenie ścian czy wymianę okien. Długoterminowym celem jest nie tylko poprawa jakości powietrza, lecz także zwiększenie efektywności energetycznej budynków, co w efekcie ma przyczynić się do obniżenia kosztów ogrzewania oraz zmniejszenia negatywnego wpływu na klimat.

Rządowe wsparcie dla programu „Czyste Powietrze” jest realizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu funduszami, koordynowaniu wniosków oraz nadzorowaniu realizacji projektów. Fundusz odpowiada za dystrybucję środków, a także za wspieranie działań związanych z poprawą jakości powietrza i efektywnością energetyczną budynków. Współpraca z gminami oraz instytucjami finansowymi jest niezbędna, aby program mógł dotrzeć do jak najszerszej grupy odbiorców, jak również po to, by procedury aplikacyjne były jak najbardziej dostępne i proste.

Podpisywanie umów będzie możliwe do końca 2030 roku, a realizacja inwestycji potrwa do połowy 2032 roku. Budżet programu wynosi blisko 140 miliardów złotych, z czego 10 miliardów stanowi zabezpieczoną pulę środków. Maksymalny czas na realizację inwestycji wynosi 24 miesiące dla dotacji z prefinansowaniem oraz 18 miesięcy dla dotacji na spłatę kredytu.

Program „Czyste Powietrze” skierowany jest do właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych oraz wydzielonych lokali mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych, posiadających odrębną księgę wieczystą.

Aby móc skorzystać z dofinansowania, wnioskodawca musi spełnić określone kryteria. Przede wszystkim w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie musi być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez co najmniej 3 lata. Ten warunek nie obowiązuje w przypadku nabycia budynku lub lokalu w drodze dziedziczenia.

Beneficjenci programu dzielą się na trzy grupy, a zakwalifikowanie się do jednej z nich zależy od poziomu dochodów:

• podstawowy poziom dofinansowania – dla osób, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł;

• podwyższony poziom dofinansowania – dotyczy gospodarstw domowych, w których przeciętny miesięczny dochód na osobę nie przekracza 2 250 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub 3 150 zł (gospodarstwo jednoosobowe);

• najwyższy poziom dofinansowania – jest przeznaczony dla gospodarstw, w których przeciętny miesięczny dochód na osobę nie przekracza 1 300 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub 1 800 zł (gospodarstwo jednoosobowe). Dodatkowo do tej grupy kwalifikują się osoby, które mają prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego opiekuńczego.

Należy pamiętać, że dofinansowanie dotyczy budynków, których pozwolenie na budowę zostało wydane przed 2021 rokiem. Ponadto wnioskodawca nie może być beneficjentem programu w związku z realizacją przedsięwzięcia w innym budynku lub lokalu mieszkalnym na podstawie wniosku złożonego w naborze od 22 kwietnia 2024 roku. Program nie obejmuje budynków gospodarczych oraz tych, które są wykorzystywane sezonowo. Co ważne, nie można zmienić przeznaczenia budynku ani naruszyć wykonanych prac przez 5 lat od rozliczenia dotacji.Osoby prowadzące działalność gospodarczą również mogą ubiegać się o dofinansowanie, jeżeli ich roczny przychód nie przekracza określonych limitów, które są powiązane z minimalnym wynagrodzeniem brutto.

W procesie realizacji programu „Czyste Powietrze” istotną rolę odgrywają gminy oraz inne organizacje.

Gminy pełnią funkcję operatorów programu i ich zadaniem jest ułatwienie beneficjentom procesu składania wniosków oraz realizacji inwestycji. W przypadku, gdy gmina nie uczestniczy w programie, tę rolę przejmuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Gminy mogą także tworzyć konsorcja, aby jedna z nich mogła obsługiwać wnioski z okolicznych gmin.

Operatorzy natomiast oferują szeroki zakres wsparcia, który obejmuje pomoc w przygotowaniu i składaniu wniosków, doradztwo w zakresie wyboru odpowiedniego poziomu dofinansowania, pomoc w wypełnianiu formularzy i kompletowaniu dokumentów, a także weryfikację zgodności inwestycji z wymaganiami programu. Ta darmowa pomoc dedykowana jest wyłącznie beneficjentom programu, którzy kwalifikują się do podwyższonego lub najwyższego progu dofinansowania. Intencją jest ułatwienie procesu aplikacyjnego grupom często napotykającym bariery, jak seniorzy czy osoby zmagające się z ubóstwem energetycznym, natomiast wnioskujący o podstawowy poziom wsparcia nadal mogą korzystać z pomocy w gminnych punktach konsultacyjnych lub u doradców energetycznych WFOŚiGW.

Co więcej, rola operatorów wykracza poza samo doradztwo, gdyż są oni niezbędni w procesie obsługi wniosków z opcją prefinansowania. W praktyce oznacza to, że umowa z prefinansowaniem musi zostać podpisana w obecności operatora, który ma obowiązek sprawdzić inwestycję oraz udokumentować ją fotograficznie.

Dotacja z prefinansowaniem to forma dofinansowania, która umożliwia wypłatę części lub całości przyznanej dotacji przed zakończeniem realizacji przedsięwzięcia. Obejmuje to proces, w którym beneficjent otrzymuje środki na podstawie wniosku o dofinansowanie, składanego za pośrednictwem operatora. Warunkiem przyznania dotacji jest przedłożenie umów z wykonawcami na realizację usług lub robót budowlanych. Możliwość wypłaty zaliczki wynosi do 35% przyznanej dotacji na dany zakres przedsięwzięcia. Reszta środków zostaje wypłacona po zakończeniu realizacji projektu, na podstawie prawidłowo wypełnionego wniosku o płatność. Dotacja z prefinansowaniem jest dostępna tylko w przypadku projektów realizowanych w określonych województwach, zgodnie z zasadami programu.

Rok 2025 w programie „Czyste Powietrze” przynosi szereg istotnych modyfikacji, które mają na celu zwiększenie efektywności programu, uproszczenie procedur oraz rozszerzenie dostępu do dofinansowania dla szerszego grona beneficjentów. Wprowadzone zmiany odzwierciedlają dążenie do przyspieszenia transformacji energetycznej gospodarstw domowych w Polsce oraz skuteczniejszej walki ze smogiem.

Program „Czyste Powietrze” w 2025 kładzie duży nacisk na uproszczenie procedur związanych ze składaniem wniosków i uzyskaniem dotacji. Ważnym krokiem w kierunku zwiększenia dostępności programu jest skrócenie czasu oczekiwania na decyzję o przyznaniu dofinansowania. Dzięki optymalizacji procesów weryfikacyjnych wnioskodawcy będą mogli szybciej otrzymać informację o statusie swojego wniosku i sprawniej przystąpić do realizacji planowanych inwestycji.

Kolejnym ułatwieniem będzie rozszerzenie możliwości składania wniosków online oraz uproszczenie wymaganej dokumentacji. Wprowadzenie elektronicznego systemu składania wniosków ma na celu nie tylko przyspieszenie całego procesu, lecz także zmniejszenie ilości formalności, z którymi muszą zmierzyć się beneficjenci.

W tym roku program „Czyste Powietrze” kładzie jeszcze większy nacisk na inwestycje w odnawialne źródła energii. Warto podkreślić, że budynki, w których przeprowadzana jest modernizacja, muszą spełniać określone wymogi dotyczące efektywności energetycznej:

• przed rozpoczęciem modernizacji wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania musi wynosić powyżej 140 kWh/(m²·rok), a po jej zakończeniu nie może przekraczać 140 kWh/(m²·rok), przy czym zmniejszenie wartości wskaźnika musi wynieść co najmniej 40%;
• w przypadku budynków ze wskaźnikiem od 80 do 140 kWh/(m²·rok) po termomodernizacji wskaźnik ten nie może być wyższy niż 80 kWh/(m²·rok), a jego zmniejszenie musi wynieść co najmniej 40%;
• dla budynków o wskaźniku poniżej 80 kWh/(m²·rok) po modernizacji wskaźnik ten musi pozostać na poziomie poniżej 80 kWh/(m²·rok).

Kluczową nowością jest modyfikacja zasad prefinansowania i dostosowanie progów dochodowych, co w praktyce może ułatwić dostęp do wsparcia dla wielu rodzin. Zwiększenie limitów dochodowych oraz uproszczenie procedur aplikacyjnych sprawiają, że program staje się bardziej dostępny, szczególnie dla rodzin wielodzietnych, które często borykają się z trudnościami finansowymi. Co więcej, zmiany te mogą wpłynąć również na poprawę jakości życia seniorów, którzy dzięki wsparciu będą mogli zainwestować w bardziej ekologiczne i oszczędne systemy grzewcze. Wprowadzenie tych udogodnień ma na celu nie tylko ochronę środowiska, lecz także wsparcie osób w trudnej sytuacji materialnej, szczególnie tych, którzy na co dzień zmaga się z wysokimi kosztami utrzymania domu.

Aby skorzystać z możliwości dofinansowania oferowanego przez program „Czyste Powietrze”, należy przejść przez kilka kluczowych etapów. Pierwszym krokiem jest dokładne zapoznanie się z warunkami programu i upewnienie się, że spełniasz kryteria kwalifikacyjne. Następnie należy zgromadzić niezbędne dokumenty i złożyć wniosek. Można to zrobić na dwa sposoby: przez Internet lub w urzędzie.

Oto, co musisz przygotować do złożenia wniosku:

• dane do logowania do profilu zaufanego (jeśli robisz to online);
• dokument podsumowujący audyt energetyczny;
• jeżeli ubiegasz się o podwyższone lub najwyższe dofinansowanie – skan zaświadczenia, które upoważnia Cię do danego poziomu dofinansowania. Pamiętaj, że zaświadczenie nie może być wydane wcześniej niż 3 miesiące przed datą złożenia wniosku;
• księgę wieczystą, a jeśli jej nie posiadasz – inny dokument potwierdzający prawo własności domu;
• w przypadku współwłasności – zgodę wszystkich współwłaścicieli na realizację przedsięwzięcia, zawierającą ich dane i podpisy;
• w przypadku małżeństwa z ustawową wspólnością majątkową – zgodę współmałżonka na zaciągnięcie zobowiązań w ramach umowy o dofinansowanie, zawierającą jego dane i podpis.

Jak złożyć wniosek w programie „Czyste Powietrze” online?

1. Kliknij przycisk „Złóż wniosek”, który zazwyczaj znajduje się na stronie internetowej programu „Czyste Powietrze”. Zostaniesz przekierowany na stronę gwd.nfosigw.gov.pl.
2. Zaloguj się za pomocą login.gov.pl, wykorzystując swój profil zaufany.
3. Utwórz i wypełnij wniosek o dofinansowanie z programu „Czyste Powietrze”, podając wszystkie wymagane informacje.
4. Dokładnie sprawdź wypełniony wniosek, aby uniknąć błędów i opóźnień w procesie jego rozpatrywania.
5. Dołącz wymagane załączniki w formie skanów lub dokumentów elektronicznych. Upewnij się, że wszystkie dokumenty są czytelne i kompletne.
6. Podpisz wniosek elektronicznie za pomocą swojego profilu zaufanego bądź kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
7. Wyślij dokumenty. Po pomyślnym złożeniu wniosku otrzymasz potwierdzenie na swój adres e-mail.

Jeżeli nie masz profilu zaufanego ani kwalifikowanego podpisu elektronicznego, nadal możesz ubiegać się o dofinansowanie. W takim przypadku wypełnij wniosek w serwisie Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD), wydrukuj go, podpisz i złóż w wersji papierowej do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Twoim regionie. Możesz też udać się do gminy lub urzędem WFOŚiGW i wniosek odebrać na miejscu.

Niestety, w przypadku programów dotacyjnych istnieje ryzyko pojawienia się nieuczciwych firm i oszustów, którzy próbują wykorzystać zaufanie beneficjentów. Dlatego też program „Czyste Powietrze” kładzie duży nacisk na informowanie i edukowanie uczestników, aby mogli oni skutecznie chronić się przed takimi sytuacjami.

Kontrole i przejrzystość w przyznawaniu dotacji

Program „Czyste Powietrze” przykłada dużą wagę do kontroli i przejrzystości w procesie przyznawania dotacji oraz wydatkowania środków publicznych. Istnieją ściśle określone mechanizmy weryfikacji, które mają na celu zapobieganie nadużyciom i nieprawidłowościom. Każdy wniosek o dofinansowanie jest dokładnie sprawdzany pod kątem spełnienia kryteriów programu oraz kompletności wymaganej dokumentacji. Weryfikacji podlegają również przedstawione faktury i inne dokumenty potwierdzające poniesione koszty.

Po przyznaniu dotacji i realizacji inwestycji program przewiduje monitoring i kontrolę efektywności wykonanych prac. Kontrole mogą być przeprowadzane zarówno w trakcie realizacji inwestycji, jak i w okresie jej trwałości, który wynosi 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia. Kontrolerzy mogą zweryfikować, czy zainstalowane urządzenia spełniają wymagania programu, czy koszty nie zostały zawyżone oraz czy osiągnięto zakładane efekty ekologiczne. W przypadku wykrycia nieprawidłowości beneficjent może zostać zobowiązany do zwrotu części lub całości otrzymanej dotacji, a także uiszczenia dodatkowych sankcji.

Program „Czyste Powietrze” odgrywa kluczową rolę w transformacji energetycznej Polski i poprawie jakości życia jej obywateli. Jego przyszłość rysuje się obiecująco, z perspektywami na dalsze wzmocnienie efektów ekologicznych oraz zwiększenie dostępności dla beneficjentów. Planowane są modyfikacje i nowe inicjatywy, które mają na celu jeszcze skuteczniejszą walkę ze smogiem i wspieranie bardziej zrównoważonego rozwoju.

Długofalowo realizacja programu ma doprowadzić do znacznej poprawy jakości powietrza, co przełoży się na zdrowie i komfort życia mieszkańców Polski. Ponadto inwestycje w termomodernizację budynków prowadzą do zmniejszenia zapotrzebowania na energię cieplną, a tym samym do redukcji emisji CO₂, co jest kluczowe w kontekście walki ze zmianami klimatu.

Długofalowe skutki realizacji programu „Czyste Powietrze” są wielowymiarowe. Oprócz poprawy jakości powietrza i redukcji emisji gazów cieplarnianych program przyczynia się do zwiększenia efektywności energetycznej budynków, co skutkuje niższymi rachunkami za ogrzewanie dla beneficjentów. Co więcej, wsparcie dla odnawialnych źródeł energii promuje ich rozwój i przyczynia się do dywersyfikacji miksu energetycznego kraju. Program ma również pozytywny wpływ na gospodarkę, poprzez tworzenie nowych miejsc pracy w sektorze instalacji, produkcji urządzeń grzewczych oraz usług związanych z termomodernizacją.

NFOŚiGW regularnie przeprowadza konsultacje społeczne, aby poznać perspektywy różnych grup interesariuszy i dostosować program do ich oczekiwań.

W kolejnych latach można spodziewać się dalszych zmian w programie „Czyste Powietrze”, które będą uwzględniać wyniki konsultacji społecznych, postęp technologiczny oraz zmieniające się potrzeby beneficjentów. Możliwe jest rozszerzenie zakresu dofinansowania na nowe technologie, zwiększenie intensywności wsparcia dla określonych grup społecznych lub regionów, a także dalsze uproszczenie procedur aplikacyjnych.

Program „Czyste Powietrze” w roku 2025 wkracza w nową fazę, oferując jeszcze lepsze warunki dla tych, którzy chcą zainwestować w czystsze powietrze i efektywność energetyczną swoich domów. Wprowadzone zmiany mają na celu uproszczenie procesu aplikacyjnego, zwiększenie dostępności dotacji oraz skoncentrowanie się na najbardziej ekologicznych rozwiązaniach. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje podsumowujące program w jego aktualnej odsłonie.

• Nowe, prostsze zasady składania wniosków, skrócenie czasu oczekiwania na decyzję oraz możliwość składania wniosków online z uproszczoną dokumentacją.
• Zwiększenie dotacji na pompy ciepła, fotowoltaikę i magazyny energii, a także objęcie wsparciem nowych, efektywnych technologii.
• Zmiany w efektywności energetycznej. Określone są wymogi dotyczące wskaźnika zapotrzebowania na energię użytkową budynków przed modernizacją i po niej, z konkretnymi przedziałami i wymaganymi redukcjami.
• Podwyższone zostały limity dochodowe dla poszczególnych grup beneficjentów oraz zwiększono wsparcie na etapie realizacji inwestycji dzięki prefinansowaniu.
• Rozszerzono role gmin i organizacji w procesie składania wniosków i realizacji inwestycji, w tym możliwość prefinansowania przez operatorów.
• Wzmocnienie ochrony przed nieuczciwymi praktykami oraz zwiększenie kontroli i przejrzystości w przyznawaniu dotacji.

1. Sprawdź, czy spełniasz kryteria. Upewnij się, że jesteś właścicielem/współwłaścicielem domu jednorodzinnego z pozwoleniem na budowę wydanym przed 2021 rokiem i spełniasz kryteria dochodowe.
2. Przed rozpoczęciem inwestycji zleć wykonanie audytu energetycznego, który określi zakres prac i przewidywane oszczędności energii.
3. Zgromadź niezbędne dokumenty. Przygotuj dokument tożsamości, dokument potwierdzający prawo własności nieruchomości, dokument podsumowujący audyt energetyczny, a w przypadku ubiegania się o wyższy poziom dofinansowania – zaświadczenie o dochodach.
4. Złóż wniosek. Możesz to zrobić online za pomocą profilu zaufanego lub w formie papierowej, składając go w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
5. Podpisz umowę. Po pozytywnej weryfikacji wniosku otrzymasz projekt umowy o dofinansowanie.
6. Zrealizuj inwestycję. Przeprowadź prace zgodnie z umową i audytem energetycznym.
7. Po zakończeniu inwestycji przedstaw faktury i inne dokumenty potwierdzające poniesione koszty.
8. Po pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność środki zostaną wypłacone na Twoje konto.

Program „Czyste Powietrze” to realna szansa na poprawę komfortu życia, obniżenie rachunków za energię oraz przyczynienie się do ochrony środowiska. Rok 2025 przynosi korzystne zmiany, które ułatwiają dostęp do dofinansowania i promują nowoczesne, ekologiczne rozwiązania. Nie warto zwlekać z podjęciem decyzji, ponieważ inwestycje w efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii to korzyść zarówno dla Twojego portfela, jak i dla przyszłych pokoleń.

Czy dofinansowanie obejmuje audyt energetyczny?

Tak, dofinansowanie w programie „Czyste Powietrze” obejmuje koszty wykonania audytu energetycznego, który jest niezbędny do złożenia wniosku.

Czy można ubiegać się o dofinansowanie na kilka przedsięwzięć jednocześnie?

Zgodnie z informacjami zawartymi w programie wnioskodawca nie może być beneficjentem programu w związku z realizacją przedsięwzięcia w innym budynku lub lokalu mieszkalnym na podstawie jednego wniosku.

Ile razy można skorzystać z programu „Czyste Powietrze”?

Po zakończeniu jednego przedsięwzięcia w ramach programu „Czyste Powietrze” istnieje możliwość złożenia wniosku na kolejne. Oznacza to, że można skorzystać z programu więcej niż jeden raz, pod warunkiem że każde dofinansowanie dotyczy odrębnego, zakończonego projektu. Należy jednak każdorazowo spełnić aktualne kryteria programu.