Skalniak

Skalniak najlepiej sprawdzi się w ogrodach z górką, w których można ciekawie i naturalnie zagospodarować wzniesienie. Dzięki temu skalniak będzie integralną częścią ogrodu, a nie sztucznym tworem, który nie wpisuje się w warunki ukształtowania terenu. Jeśli na działce nie ma górki, można ją usypać ze żwirowej warstwy drenującej oraz ziemi.Miejsce na skalniak należy wybrać, zwracając na uwagę wymagania roślin, które zostaną na nim posadzone. Typowe gatunki wybierane do ogrodów skalnych lubią stanowiska dobrze nasłonecznione. Najlepiej rozrysować sobie plan z rozmieszczeniem konkretnych gatunków i zaznaczeniem miejsc zacienionych (np. przez korony drzew) i słonecznych. Warto także wcześniej ustalić rozmieszczenie ewentualnych kamiennych schodków, oczek wodnych lub małych wodospadów.

Do stworzenia ogrodu skalnego potrzebne jest odpowiednie podłoże. Pod kamieniami może zbierać się woda z opadów deszczu i podlewania, dlatego warto przewidzieć odpowiednią warstwę drenującą. Wykonuje się ją z około 15-20 cm usypanego tłucznia, torfu, gruboziarnistego piasku, żwiru lub drobnych kamieni. Następnie należy przysypać ją ziemią. Jej ilość zależy od wielkości kamieni – aby były stabilne, musimy wkopać je na głębokość 2/3 wysokości. Należy przewidzieć również wielkość systemów korzeniowych wybranych roślin. Na kilka dni przed układaniem kamieni i sadzeniem roślin miejsce pod skalniak trzeba jeszcze dobrze podlać.

Skalniak ma odwzorowywać tereny wysokogórskie i nawiązywać do ich charakterystycznego klimatu, dlatego kompozycja ułożona z kamieni nie może wydawać się sztuczna, zbyt regularna. Podczas formowania skalniaka dąży się do uzyskania efektu naturalnego, dlatego wybiera się raczej płaskie, łupane kamienie, zamiast tych perfekcyjnie okrągłych. Na samej górze powinny znaleźć się mniejsze kamyki i półki ze żwirkiem, a na dole duże kamienie. Lepiej wystrzegać się regularności, usypywania nienaturalnych kopców, a zdecydować na kompozycję schodkową.

W lukach powstałych pomiędzy kamieniami należy nasypać odpowiednią ilość ziemi tak, aby rośliny miały miejsce na wypuszczenie korzeni. Ogród skalny to nie tylko kaskady kamieni, ale również harmonizujące z nimi rośliny, które warto posadzić w grupach, przewidując ich wysokość oraz kolor kwiatów w okresie kwitnienia. Niewielkie gatunki nie powinny zostać przysłonięte przez wysokie trawy i wrzosy. Na skalnikach można sadzić m.in.:

• Zawilce — rosną do od 40 do 90 cm wysokości, kwiaty mają barwę białą, fioletową, niebieską, różową, czerwoną. lub żółtą. Okres kwitnienia zależy od gatunku. Mogą rosnąć w cieniu. Nie wymagają zbyt żyznej gleby oraz nie są trudne w uprawie.

• Smagliczkę skalną — roślina niska, rośnie do 10-30 cm wysokości. Kwitnie od kwietnia do maja na żółto. Jest odporna na mróz, ale lubi stanowiska słoneczne. Nie wymaga częstego podlewania. Lubi glebę wapnowaną.

• Kostrzewa sina (popielata) — gatunek ozdobnej trawy o srebrnozielonym zabarwieniu, osiąga ok. 25 cm wysokości. Kwitnie od maja do czerwca. Rośnie na stanowiskach słonecznych, osłoniętych od wiatru, suchych.

• Rumianek pospolity — popularne zioło, które można wykorzystać do przygotowywania naparów. Wyrasta do 50-80 cm wysokości. Jest rośliną jednoroczną. Kwitnie od maja do sierpnia. Ważne, aby po wysiewie jego nasion nie przykrywać ziemią, ponieważ potrzebuje dużo światła słonecznego.

• Krwawnik pospolity — osiąga od 50 do 80 cm, kwitnie od czerwca do października, dając kwiaty o różnych barwach. Lubi stanowiska słoneczne i regularne podlewanie. Jest łatwy w uprawie.

• Goździk alpejski — szarozielone listki pięknie komponują się z drobnymi, różowymi kwiatami. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest niski, wyrasta do ok. 10 cm. Lubi słońce.

• Goździk kropkowany – jego ciemnozielone listki doskonale komponują się z różowymi, białymi, czerwonymi lub biało-czerwonymi kwiatami. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Jest wyższy od goździka alpejskiego, bo wyrasta do 15-30 cm.

• Gipsówka — może urosnąć nawet do 100 cm wysokości. Kwitnie od czerwca do września na jasnoróżowo lub biało. Lubi słońce i suchą glebę, źle znosi nadmiar wilgoci.

• Berberys — krzew o wysokości od 0,5 do nawet 3 metrów. Ma ozdobne liście, kwiaty i owoce. Liście mają kolor od złocistożółtego po ciemnopurpurowy. Kwitnie na żółto, pomarańczowo lub czerwono. Owoce w postaci małych kulek przeważnie przybierają barwę czerwoną. Pięknie przebarwia się na jesień. Powinien być posadzony na słońcu i umiarkowanie podlewany;

• Powojnik – roślina należąca do pnączy. Lubi lekki cień, lepiej więc nie sadzić jej w pełnym słońcu. Pędy wyrastają do 2 m długości, dając różnokolorowe kwiaty. Lubi glebę wapnowaną o lekko zasadowym odczynie. Źle znosi dużą wilgoć i suszę. Przed sadzeniem ziemię najlepiej wymieszać z kompostem.

• Dąbrówka rozłogowa – ma ozdobne liście o barwie purpurowej. Najpiękniej wygląda od maja do sierpnia, kiedy pojawiają się granatowo-niebieskie kwiaty zebrane w kwiatostany.

• Irga — krzew zimozielony, który bardzo szybko się rozrasta nawet do 2 m szerokości. Lubi stanowiska słoneczne. Ma niepozorne białe kwiaty i małe, czerwone, kuliste owoce, które pojawiają się wczesną jesienią. Na świecie znanych jest ponad 60 odmian tej rośliny. Krzew wyrasta do około 0,5 m, ale potrzebuje dość sporo przestrzeni dookoła.

• Jałowiec — w tym wypadku poleca się szczególnie wolno rosnące gatunki płożące. Jałowce są niezwykle odporne na suszę. Będą stanowić ozdobę ogrodu przez cały rok. Mogą mięć zabarwienie zielone, niebieskie, fioletowe, srebrzyste lub żółte.

• Kosodrzewina — na skalniak idealne są kuliste odmiany karłowe. Rosną dość wolno, więc nie zagłuszą innych roślin. Sosny górskie mają ciemnozielone igły i czekoladowo-brązowe, błyszczące szyszki.

• Macierzanka piaskowa — w czerwcu i lipcu pokrywa się fioletowo-purpurowymi kwiatami. Jest to roślina zielna: ma działanie wykrztuśne, przeciwzapalne i reguluje trawienie. Lubi słońce oraz piaszczyste lub gliniaste gleby. Warto pamiętać, że roślina ta kwitnie dopiero w kolejnym sezonie od zasadzenia. Nie lubi suszy. Należy ją okrywać na zimę na wypadek mrozu.

• Rojniki — są bardzo odporne na suszę. Można spotkać odmiany o liściach purpurowych, brązowych, dwubarwne (np. zielono-czerwone). Kwiaty pojawiają się na roślinach kilkuletnich. Rojniki kwitną od maja do lipca na żółto, różowo, czerwono. Mogą rosnąć w słońcu lub półcieniu na suchej glebie.

• Skalnica — zakwita w maju i czerwcu. Najpopularniejsze są odmiany kwitnące na kolor karminowo-różowy, ale kwiaty skalnicy przybierają barwy od białej do ciemnopurpurowej. Warto pamiętać, aby sadzić ją w cieniu lub półcieniu, ponieważ źle znosi słońce. Jest rośliną niską, wyrastającą do 10-20 cm wysokości;

• Zawciąg — kwitnie na biało lub różowo od maja do września. Jest byliną zimozieloną, lubiącą stanowiska słoneczne. Osiąga jedynie około 20 cm wysokości;

• Żurawka — zakwita w czerwcu i lipcu, wiechowate kwiatostany mają barwę białą, koralową, karminową lub czerwoną. Niektóre odmiany posiadają bordowe liście. Dobrze rośnie w półcieniu lub na słońcu, jeśli dobrze utrzyma się wilgotność gleby. Może mieć do 40 cm wysokości.

Pielęgnacja skalniaka zależy właściwie od doboru gatunków roślin oraz sposobu ich zasadzenia. Najlepiej, aby rosły one w grupach, dzięki czemu łatwiej będzie wyeksponować ich walory. Grupy roślin nie powinny być jednak zbyt duże, aby nie przytłaczały pozostałych, mniej okazałych lub ekspansywnych gatunków oraz nie przysłaniały kompozycji z ułożonych kamieni. Niektóre rośliny, np. powojniki, rozchodniki i irgę należy kontrolować, ponieważ po jakimś czasie mogą zbytnio się rozprzestrzeniać.

Jakie kamienie do ogródka skalnego?

Najlepiej wybierać kamienie o kształcie zbliżonym do naturalnych skał górskich, a więc niezbyt idealne i okrągłe. Można zdecydować się na granity, wapienie, dolomity, bazalty, piaskowce lub łupki. Warto wybrać jeden lub maksymalnie 2 rodzaje, aby nie zaburzyć harmonii oraz odczynu gleby. Okazuje się, że mają one wpływ na pH i mogą zaburzyć porost niektórych roślin, np. wapienie będą dawały odczyn zasadowy. Obojętne dla pH będą piaskowce i łupki.

Jak podlewać skalniak?

Częstotliwość podlewania należy dostosować do wymagań wybranych roślin. Warto jednak pamiętać, że po założeniu skalniaka i posadzeniu danych gatunków, trzeba kompozycję przez kilka dni obficie podlewać, aby wszystkie byliny, krzewy i zioła odpowiednio się przyjęły. Później wystarczy podlewać skalniak raz w tygodniu. Dobrze, aby nie stała na nim woda, ponieważ większość roślin wybieranych do tego typu kompozycji nie lubi zbytniej wilgoci. Nawożenie nie jest konieczne. Czasami może przydać się wapnowanie przy roślinach, które lubią ten zabieg pielęgnacyjny. Można wykorzystać też nawozy wolnodziałające, które uwalniają składniki mineralne przez dłuższy czas.

Co zrobić ze skalnikiem na zimę?

Skalniak przed zimą najlepiej oczyścić z przekwitniętych roślin jednorocznych, uschniętych kwiatostanów oraz chwastów i opadłych liści. Rośliny, które nie są odporne na ujemne temperatury, np. rozchodniki, trzeba też okryć, np. gałązkami drzew iglastych.