Uprawa drzewka cytrynowego

Cytryna zwyczajna (Citrus limon) inaczej zwana jest cytryną właściwą i należy do rodziny roślin rutowatych. Pochodzi z południowo-wschodniej części Azji (Chiny), jednak obecnie nie występuje tam w środowisku naturalnym. Do Europy pierwsze drzewka cytrynowe trafiły w okresie średniowiecza. Sprowadzili je z Azji Arabowie w wieku XI. Dziś sady cytrynowe znajdują się przede wszystkim w Grecji, Hiszpanii, Meksyku, Stanach Zjednoczonych Ameryki oraz we Włoszech. W krajach basenu Morza Śródziemnego (czyli tam, gdzie dostatecznie ciepło) drzewka cytrynowe uprawiane są jako rośliny ozdobne. Można spotkać je w parkach i ogrodach, a także przy skwerach czy drogach. W klimacie umiarkowanym można hodować cytryny w szklarniach i oranżeriach, a także w domach – jako rośliny doniczkowe. Do uprawy w warunkach domowych wyhodowane zostały specjalne gatunki mieszane, które mają bardziej zwarty i gęsty pokrój i mogą osiągać maksymalnie 2-2,5 m wysokości.

Drzewa cytrynowe w naturze przeważnie dorastają do około 5 m wysokości, mogą jednak osiągać nawet 10 m wysokości. Pędy i gałęzie pokryte są kolcami. Cytryna zwyczajna ma błyszczące, piłkowane na brzegach liście, które mają kolor jasnozielony. Liście po roztarciu wydziałają charakterystyczny, cytrynowy zapach. Kwiaty cytryny są białe, mają około 3 cm średnicy i pięknie, intensywnie pachną. Co ciekawe roślina ta może kwitnąć właściwie przez cały czas. Bardzo często kwiaty pojawiają się obok dojrzewających i już dojrzałych owoców.

Owoce – także zwane cytrynami – to jadalne jagody o jajowatym, wydłużonym kształcie. Mają bardzo grubą skórkę koloru żółtego, która pokryta jest woskowatym nalotem. Miąższ cytryny jest bardzo soczysty i kwaśny i także ma barwę żółtą. Cytryny zawierają sporo witaminy C (która zapobiega wystąpieniu groźnej choroby jaką jest szkorbut oraz ma kluczowe znaczenie w budowaniu odporności organizmu) oraz innych witamin (miedzy innymi witaminę A oraz witaminy z grupy B), a także kwas cytrynowy, który wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym. Podobne jak olejki eteryczne, które pozyskuje się ze skórki. Owoce cytryny znajdują także zastosowanie w farmakologii i kosmetologii (np. przy produkcji perfum czy kremów).

Cytryny w naturze rosną w ciepłym klimacie, gdzie lato jest bardzo gorące i suche, a zima jest niezbyt chłodna (temperatura nie spada poniżej 10 stopni Celsjusza). Aby z sukcesem uprawiać drzewko cytrynowe w warunkach domowych, musimy zapewnić mu odpowiednie warunki. Cytryny wymagają ciepłego i jasnego stanowiska, gdzie jest dużo rozproszonego światła. Najlepszy będzie parapet okna z wystawą południową. Pojemnika z drzewkiem cytrynowym nie należy zbyt często przestawiać, ponieważ źle to wpływa na roślinę. Latem możemy jednak donicę z cytryną wynieść na słoneczny taras czy balkon. Zimą, kiedy roślina przechodzi w stan spoczynku, trzeba zapewnić jej nieco niższą temperaturę (około 12-15 stopni Celsjusza). Warto pamiętać, że cytryna nie toleruje skoków temperatury oraz przeciągów. Jeśli chodzi o podłoże to drzewko cytrynowe najlepiej będzie rosło w glebie lekkiej i przepuszczalnej o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym.

Musimy zadbać o to, aby ziemia w doniczce z drzewkiem cytrynowym była stale lekko wilgotna. Przesuszenie rośliny może doprowadzić do opadnięcia kwiatów i owoców, natomiast zalanie drzewka cytrynowego doprowadzić może do zgnicia korzeni. Latem roślinę należy dość często zraszać, ponieważ cytryny potrzebują dużej wilgotności powietrza. Zimą oczywiście podlewanie i zraszanie ograniczamy, ponieważ roślina przechodzi okres spoczynku. Warto jednak pamiętać, że cytryna w okresie jesienno-zimowym nie powinna stać w pomieszczeniu suchym i gorącym (np. w pobliżu kaloryfera). Nie stawiajmy jej też w pobliżu kuchenki gazowej. Do podlewania oraz zraszania powinno używać się miękkiej, odstanej wody o temperaturze pokojowej. Woda powinna mieć odczyn obojętny lub lekko kwaśny, ponieważ woda o pH zasadowym (czyli z dużą zawartością wapnia) utrudnia roślinie wchłanianie żelaza.

Jeśli chodzi o nawożenie, to w okresie intensywnego wzrostu i rozwoju (wiosną oraz latem) należy zasilać drzewko cytrynowe raz w tygodniu lub co dwa tygodnie. Najlepiej do tego celu użyć specjalnego nawozu do cytrusów. Można także zastosować uniwersalny nawóz wieloskładnikowy o nieco wyższym stężeniu niż zaleca producent na opakowaniu, ponieważ w okresie intensywnego wzrostu roślina ta potrzebuje dużej dawki składników pokarmowych. W okresie jesienno-zimowym drzewko cytrynowe nawozimy raz na miesiąc, a stężenie nawozu zmniejszamy. Pod koniec września warto przyciąć nieco drzewko cytrynowe, co pobudzi roślinę do wytwarzania nowych pędów, dzięki czemu cytryna dobrze się zagęści. Przycinanie pozwoli też nadać roślinie ładny pokrój.

Cytryny rozmnażamy przez sadzonkowanie, a sadzonki zielne najlepiej pobierać latem. Powinny mieć one co najmniej trzy listki. Sadzonki umieszczamy w wilgotnym podłożu i przenosimy w miejsce, gdzie temperatura jest nie niższa niż 25 stopni Celsjusza. Musimy zadbać o to, aby ziemia w pojemniku była stale lekko wilgotna. Cytryny można także rozmnażać z nasion, jednak egzemplarze wyhodowane w taki sposób nigdy nie powtórzą cech rośliny matecznej. Mogą zacząć owocować nawet kilkanaście lat po posadzeniu lub też nigdy nie wydadzą owoców. Młode drzewka cytrynowe rosną bardzo szybko, w związku z czym w pierwszych latach uprawy roślina ta wymaga corocznego przesadzania. Starsze egzemplarze rosną wolniej, więc przesadzamy je rzadziej – dopiero wtedy, kiedy pojemnik stanie się wyraźnie zbyt ciasny.

Drzewka cytrynowe bardzo często atakowane są przez przędziorki. Rośliny te są także mało odporne na ataki innych szkodników, do których należą przede wszystkim wełnowce, tarczniki oraz miseczniki cytrusowe. W przypadku stwierdzenia objawów żerowania tych szkodników, należy wykonać oprysk chemiczny odpowiednim preparatem ochrony roślin. Aby nie dopuścić do pojawienia się tych szkodników, należy zapewnić roślinie optymalne warunki do wzrostu i rozwoju, o których mowa powyżej.