Pękające śliwki w ogrodzie – dlaczego tak się dzieje i jak temu zapobiec?

Pękanie owoców jest naturalnym procesem w wyniku gwałtownej zmiany wilgotności, na przykład po opadach poprzedzonych długim okresem suszy. Dotyczy to nie tylko intensywnych deszczów, ale nawet lekkiej mżawki długotrwale zwilżającej powierzchnię śliwek. Uszkodzenie owoców może być też wynikiem niedoborów składników pokarmowych lub zaatakowania śliwy przez choroby i szkodniki.

Z pękaniem śliwek możesz spotkać się szczególnie w sezonach o dużej wilgotności. To wynik nadmiernego i gwałtownego uwodnienia tkanek owoców kilka tygodni przed zbiorem. Podczas intensywnych opadów woda trafia do śliwek nie tylko przez szypułkę, ale również mikrospękania w warstwie woskowej na powierzchni skórki. To powszechna dolegliwość owoców w sezonach o słabszym zawiązaniu, zwłaszcza po okresie długotrwałej suszy. Jednak spękania mogą występować także w sezonach z regularnymi i równomiernymi opadami deszczu na etapie dojrzewania owoców. Następnie, szczególnie w środowisku dużej wilgotności i względnie wysokich temperatur, w ubytkach osadzają się mikroorganizmy gnilne.

Jeżeli chcesz zapobiec pękaniu śliwek, musisz zadbać o właściwe warunki do wzrostu. Szczególnie trzeba unikać gwałtownych zmian wilgotności gleby. Ponadto należy regularnie pielęgnować i przycinać drzewo, a także zabezpieczyć śliwę przed pasożytami oraz szkodnikami. Rozważ również wzmocnienie owoców poprzez dodanie wapnia i preparatów uzupełniających ubytki w skórce.

Wapń to minerał występujący w ścianach komórkowych i w spojeniach międzykomórkowych śliwek. Drzewo dokarmiane nim rodzi jędrniejsze owoce o wzmocnionej strukturze bardziej odpornej na pękanie. Skoro przy poborze z gleby śliwy nie otrzymują wystarczającej ilości wapnia, należy zastosować opryski z wykorzystaniem roztworu nawozu wapniowego lub chlorku wapnia w stężeniu 0.5%. Pierwsze prace opryskiwaczem możesz wykonać trzy tygodnie przez planowanym zbiorem, a następnie dwukrotnie powtórzyć w tygodniowych interwałach.

W celu ograniczenia pękania śliwek możesz również zastosować preparaty uzupełniające ubytki w skórce owoców. To środki ochrony roślin tworzące na powierzchni śliwek powłokę ochronną zabezpieczającą przed wnikaniem wody. Oprysk jest zalecany na trzy tygodnie przed zbiorem i może wymagać powtórzenia, jeżeli w ciągu dwóch tygodni od naniesienia preparatu wystąpią obfite deszcze.

Pozostałe prace ograniczające pękanie owoców to nawożenie doglebowe preparatami z dużą zawartością azotu, opryski środkami zawierającymi krzem, a także nawadnianie drzew w okresach suszy. Dla prawidłowego rozwoju owoców znaczenie ma także podłoże, najlepiej żyzne, próchniczne, przepuszczalne i lekko wilgotne. Skalę popękanych śliwek zmniejszyć może też osuszanie owoców po intensywnych opadach, a nawet stosowanie osłon przeciwdeszczowych. Jednak to rozwiązania przeznaczone szczególnie dla sadowników zarabiających na sprzedaży hurtowych ilości śliwek.

Najgroźniejszą choroba śliw powodującą gnicie owoców jest brunatna zgnilizna wywoływana przez grzyb Monilinia laxa. Pierwsze objawy zaatakowania przez pasożyta to zasychające kwiaty i liście oraz zamierające pędy. Następnie owoce pokrywają się gnijącymi plamami. Niestety, zgniłe śliwki zasychają i pozostają na drzewie, dlatego są miejscem zimowania zarodników grzyba.

Śliwy są również narażone na pozostałe choroby grzybowe:

• torbiel śliwy – wynikiem ataku są wydłużone i workowate owoce często pozbawione pestek;
• dziurkowatość liści drzew pestkowych – objawem ataku są okrągłe plamy na liściach, z czasem wykruszające się i tworzące dziury;
• ospowatość śliw – zaatakowane drzewo ma zdeformowane oraz poplamione owoce i liście.

Śliwa może być także zaatakowana przez szkodniki. Najczęściej to owocówka śliwkóweczka. Larwy motyla żerują na owocach, co prowadzi do robaczywienia i opadania śliwek. Natomiast przędziorek owocowiec powoduje żółknięcie i opadanie liści. Kolejne szkodniki zagrażające śliwom to mszyce (wysysają soki z drzewa) i misecznik śliwowy (prowadzi do zamierania pędów).

Dla ochrony śliwy przed chorobami i szkodnikami możesz stosować preparaty chemiczne i naturalne. Odporność drzew podnoszą opryski z wyciągu ze skrzypu polnego i krwawnika pospolitego. Możesz zastosować także olej rzepakowy czy wywar z czosnku, cebuli i pokrzywy.

Większą skuteczność oprysków gwarantują preparaty chemiczne. Popularnym środkiem grzybobójczym służącym zwalczaniu chorób, również brunatnej zgnilizny drzew pestkowych, jest Miedzian (np. Miedzian 50 WP czy Miedzian Extra 350 SC). Przed chorobą wywołaną grzybem Monilia laxa chronią też Signum 33 WG czy Switch 62.5 WG. Natomiast w walce z intruzami atakującymi drzewo pomagają preparaty na szkodniki (m.in. Mospilan 20 S, Calypso 480 SC, Decis Mega 50 EW, Karate Zeon 050 CS czy Fastac 100 EC).

Pamiętaj, żeby przed użyciem środka zawsze zapoznać się z ulotką lub etykietą produktu. Pozwoli to przyrządzić mieszankę w optymalnych proporcjach oraz wykonać oprysk w odpowiednim terminie, koniecznie z uwzględnieniem karencji. To okres liczony od oprysku do zbioru owoców.

Wiesz już, że pękanie śliwek może być procesem naturalnym. Do uszkodzenia owoców dochodzi zwłaszcza przy znaczących opadach po uprzednim długim okresie suszy, szczególnie jeżeli nie będziesz odpowiednio nawadniać drzewa. W celu ochrony owoców możesz zastosować opryski z wykorzystaniem wapnia oraz preparaty tworzące na powierzchni śliwek powłokę ochronną. Równocześnie pamiętaj, że dużo większe zagrożenie dla drzew owocowych stanowią grzyby oraz szkodniki.

Czy można pryskać śliwki Miedzianem?

Tak, opryski preparatem Miedzian są dopuszczalne do ochrony śliwy przed chorobami grzybowymi. To produkt z głównym składnikiem w postaci tlenochlorku miedzi, dopuszczony do stosowania również w uprawach ekologicznych. Żeby oprysk był efektywny, przed użyciem zapoznaj się ze wskazówkami producenta.

Czym spryskać śliwę w celu ochrony przed pękaniem owoców?

Dobrą praktyką jest wzmocnienie owoców wapniem. Możesz wykorzystać roztwór nawozu wapniowego lub chlorku wapnia w stężeniu 0.5%. Sprawdzą się także preparaty uzupełniające ubytki w skórce, tworzące na powierzchni owoców powłokę ochronną zabezpieczającą przed wnikaniem wody.

Jak objawia się brunatna zgnilizna na śliwie?

To choroba wywołana grzybem Monilia laxa. Najpierw na zaatakowanym drzewie pojawiają się zasychające kwiaty i liście oraz zamierają pędy. Cierpią także owoce pokrywające się gnijącymi plamami.