Jakie rośliny i ozdoby do oczka wodnego wybrać? Najlepsze rośliny oczyszczające wodę i ozdobne!

Rośliny do oczka wodnego dobiera się inaczej niż zieleń sadzoną w gruncie. Stanowisko nie ma aż takiego znaczenia (ogólnie oczko wodne zaleca się zakładać w miejscu lekko zacienionym), a preferencji glebowych nie bierze się pod uwagę z oczywistego powodu. Warto natomiast zwracać uwagę na mrozoodporność, łatwość pielęgnacji, ekspansywność i docelowe rozmiary danego gatunku. Posadzenie w pełni mrozoodpornych gatunków to duża wygoda, gdyż nie trzeba ich zimować w pomieszczeniu (np. w beczkach i akwariach). Oczywiście zdolność do przetrwania zimy zależy także od głębokości zbiornika. Im jest głębszy, tym większa szansa na przetrwanie zieleni (te bardziej wrażliwe znajdujące się w koszach można ustawić w najgłębszym miejscu). Jednakże kluczowa jest głębokość, w jakiej sadzi się rośliny. Wyróżnia się kilka stref, przy czym rośliny wybiera w taki sposób, aby każda z nich została zagospodarowana.

Wybór roślin do oczka wodnego jest duży, obejmuje to gatunki ozdobne z liści, a także kwiatów. Rośliny dopasowuje się do konkretnych stref.

• Strefa wody głębokiej obejmuje obszar dna zbiornika na głębokości 70 cm poniżej poziomu lustra wody. W tej strefie sprawdza się uprawa takich gatunków jak grążel żółty, grzybień biały (lilia wodna), grzybieńczyk wodny i kotewka orzech wodny.
• W strefie wody średnio głębokiej poziom wody od dna zbiornika do lustra wynosi 30-70 cm. W takich warunkach dobrze rośnie pałka wąskolistna (zalecana do dużych zbiorników wodnych), a ponadto strzałka wodna, żabieniec babka wodna, miniaturowe odmiany grzybieni i pontederia sercolistna.
• Strefa wody płytkiej, nazywana strefą szuwarową, obejmuje miejsca w oczku wodnym, gdzie dno znajduje się na głębokości do 30 cm. W tej strefie sadzi się m.in. sadzonki kosaćca żółtego, bobrka trójlistkowego, manny mielec, okrężnicy bagiennej, tataraku zwyczajnego, czermieni błotnej oraz turzycy nibyciborowatej.
• W oczku wodnym warto posadzić również rośliny strefy błotnej/bagiennej w obszarze o głębokości do 15 cm. Do gatunków tej strefy zalicza się m.in. kmieć błotną, kosaciec syberyjski, krwawnicę pospolitą, niezapominajkę błotną, skrzyp błotny i rdest wężownik.
• Ważną rolę pełnią rośliny do oczka wodnego pływające, które swobodnie unoszą się na powierzchni lustra wodnego - nie są przytwierdzone do dna. Zalicza się do nich m.in. azollę karolińską, hiacynt wodny, włosienicznik wodny i pistię rozetkowatą.

Jedną z korzyści uprawy roślin w oczku wodnym jest uzyskanie stanu zbliżonego do równowagi biologicznej i tym samym łatwiejsza pielęgnacja (mniejsze nakłady pracy i środków związane z oczyszczeniem wody). Rośliny oczyszczające wodę pomagają pozbyć się nadmiaru związków pochodzących m.in. z produkcji przemiany materii hodowanych ryb czy zanieczyszczenia wody metalami ciężkimi. Dzięki temu woda mniej mętnieje, a dodatkowo rzadziej dochodzi do masowego zakwitu glonów. Jednocześnie trzeba pamiętać, że uprawę konkretnych roślin wodnych traktuje się jako jedną z metod oczyszczania wody i oprócz tego należy regularnie korzystać z pomp napowietrzających. W szczególności zaleca się wybierać gatunki, które tworzą silny system korzeniowy (także pływające). Przykłady wartościowych roślin do oczek:

• Trzcina pospolita – wytwarza dużo zielonej masy (liście, pędy, kwiatostany), tym samym ma duże potrzeby pokarmowe. W szczególności oczyszcza wodę ze związków azotowych. Trzcina pospolita poza oczkiem wodnym jest często wykorzystywana w oczyszczalniach ścieków.
• Sit rozpierzchły i sit rozkrzewiony – filtrują wodę m.in. z metali ciężkich, w tym ołowiu. Oba gatunki uprawia się w miejscach skażonych w celu rekultywacji (przywrócenia do „poprzedniego” stanu).
• Hiacynt wodny – to roślina pływająca o silnym systemie korzeniowym. Pobiera dużo związków pokarmowych. Jedyny mankament uprawy – należy ją zimować w pomieszczeniu.

A jakie rośliny do małego oczka wodnego? W tym wypadku nie należy wybierać roślin ekspansywnych, które w ciągu kilku lat mogą doprowadzić do zarośnięcia powierzchni zbiornika wodnego. Wśród roślin pływających polecana jest m.in. azolla karolińska, którą najczęściej uprawia się jako roślinę jednoroczną, a przy nadmiernym rozrastaniu się łatwo można ją wyłowić.

Rośliny pływające są atrakcyjną dekoracją oczka wodnego, oczyszczają wodę, a jednocześnie zacieniają zbiornik ograniczając ryzyko przegrzewania, a także masowego wyrastania glonów. Stanowią schronienie dla narybku. Zazwyczaj trzeba kontrolować wzrost roślin pływających, gdyż nadmiernie rozrośnięte mogą także zagłuszyć niektóre rośliny posadzone w strefach wody płytkiej, średniej czy głębokiej.

Do roślin pływających mało wymagających zalicza się azolla karolińska, osoka aloesowata, włosienicznik wodny, limnobium gąbczaste, żabiściek pływający i salwinia drobna. Bardziej wymagające (m.in. wrażliwe na mróz) są hiacynt wodny i pistia rozetkowata.

Sztuczne kwiaty, a dokładniej rośliny do oczka wodnego można traktować jako uzupełnienie dla żywej zieleni. Nadają się m.in. do maskowania różnych elementów, np. pojemników, a także elementów wyposażenia. Są nieocenione tam, gdzie roślinność nie chce rosnąć (np. z niedoboru światła). Sztuczne rośliny pełnią poniekąd rolę dekoracyjną, a oprócz tego mogą stanowić kryjówki dla zwierząt żyjących w zbiorniku wodnym, np. narybku.

O tym, jak widziane jest oczko wodne, w dużym stopniu decydują rośliny, które dekorują jego otoczenie. Zazwyczaj dobiera się gatunki, które tolerują częściowe zacienienie, a przy tym lubią gleby umiarkowanie wilgotne do wilgotnych i dużą wilgotność powietrza. Sprawdzone rośliny koło oczka wodnego to paprocie i funkie. Jeśli chce się wprowadzić większy koloryt warto uprawiać także żurawki i żuraweczki. Oprócz tego w takich miejscach dobrze rosną: dąbrówka rozłogowa, bergenia sercolistna, liliowce, parzydło leśne, tawułka Arendsa, przywrotnik pospolity, trzykrotka wirginijska, tojeść kropkowana, pełnik europejski, miskant chiński i miskant olbrzymi.

Należy unikać drzew i krzewów zrzucających liście, gdyż zanieczyszczają powierzchnię lustra wodnego. Jeśli koniecznie pragnie się je uprawiać, jesienią należy montować siatkę o drobnych oczkach nad powierzchnią, a oprócz tego należy zaopatrzyć się w pływający filtr – skimmer.

W pobliżu oczka wodnego z powodzeniem można sadzić karłowe odmiany choiny kanadyjskiej, metasekwoi chińskiej, żywotników i cypryśnika błotnego.

Do wykończenia zbiornika, np. zamaskowania folii do oczek wodnych na brzegach, dekoracji roślin rosnących na brzegu można używać wielu rodzajów kamienia. Unika się jedynie wapieni i dolomitów, które nawet przy ograniczonym kontakcie z wodą mogą wpływać na pH. Odpowiedni jest m.in. granit, kwarcyt i bazalt. Wewnątrz zbiornika wodnego najczęściej wykorzystuje się łupki bądź otoczaki rzeczne i kamienie polne. Ważne, aby kamienie nie miały ostrych krawędzi, które mogą powodować uszkodzenia ciał ryb żyjących w zbiorniku.

Nie zaleca się stosować więcej niż dwa typy kamienia. Misz-masz sprawia, że oczko wodne wygląda sztucznie. Czasem udaje się wybrać taki gatunek, który jest już używany w ogrodzie, tym samym dopasowuje się do kolorystyki i stylu urządzania.

Do ozdoby oczek wodnych wykorzystuje się różnorodne ozdoby ogrodowe. Nie można przesadzać z ich liczbą, natomiast pojedyncze sztuki mogą podkreślić charakter ogrodu, np. posąg buddy w ogrodzie orientalnym czy rzeźby ptaków w ogrodzie wiejskim. Jedną z najpiękniejszych ozdób oczka wodnego jest oświetlenie jak np. taśmy LED zewnętrzne. Odpowiednio dobrane podkreślą walory dekoracyjne lustra lub głównych elementów, np. fontanny/kaskady. Ostatnie obiekty również poprawiają wygląd oczka wodnego, a poza tym generują przyjemny dla uszu szum wody.

Dekoracje oczka wodnego zawsze powinny być stonowane, niekrzykliwe, w rozsądnej ilości. Największe znaczenie jako ozdoby mają rośliny, następnie kamień i hodowane ryby, a na końcu rzeźby, posągi i inne ozdoby stworzone przez człowieka.

Jak często należy przycinać rośliny w oczku wodnym?

Większość roślin umieszczanych/sadzonych w oczku wodnym przycina się nie częściej niż raz do roku, czasem nawet raz na kilka lat. Zazwyczaj dokonuje się „przeglądu” u tych gatunków, które zimują w pomieszczeniu (np. podczas przenoszenia do oczka w czasie wiosny). Ponadto należy regularnie, np. co kilka miesięcy usuwać nadmiar roślin pływających. Nie powinny całkowicie zakryć powierzchni lustra wodnego.

Jakie rośliny do małego oczka wodnego?

Małe oczka wodne dają ograniczone możliwości uprawy roślin. Z wielu gatunków trzeba zrezygnować, inne trzeba regularnie przycinać. Z reguły w takim środowisku dobrze sprawdzają się lilie wodne (zwłaszcza miniatury), strzałka wodna i grzybieńczyk wodny.

Gdzie kupić rośliny do oczka wodnego?

Rośliny wodne są nieco trudniej dostępne od rośliny ogrodowych sadzonych w gruncie, jednak można je kupić w wielu punktach sprzedaży stacjonarnej i online. Często w asortymencie posiadają je firmy, które specjalizują się w zakładaniu oczek wodnych.