Co zrobić z grządkami po zbiorach? Poplon – najlepszy naturalny nawóz na jesień

Poplon, inaczej międzyplon, to rośliny lub mieszanki roślin, które wysiewa się po zbiorach warzyw czy ziół (czyli plonie głównym). Poplon jest bardzo łatwy w uprawie, a do tego szybko rośnie. Stosuje się go głównie po to, aby ograniczyć erozję gleby, utrzymać optymalną wilgotność ziemi, a także wzbogacić ją o składniki odżywcze.

Poplon to rozwiązanie, któremu warto poświęcić trochę czasu po zbiorach. Wykorzystywany jest przede wszystkim jako naturalny nawóz zielony. W ten sposób nie tylko dostarczasz glebie składników mineralnych oraz substancji organicznych, ale też ograniczasz stosowanie sztucznych nawozów i pestycydów. Co ciekawe, poplon często stosuje się w ramach biologizacji upraw, co ma zastosowanie nie tylko w przydomowych ogródkach.

Rośliny na poplon zazwyczaj posiadają głęboki system korzeniowy, co spulchnia ziemię, a to z kolei sprawia, że poprawia się przepuszczalność wody i powietrza. Co więcej, poplon ogranicza ryzyko erozji, czyli wypłukiwania składników odżywczych z gleby, a także sprzyja zwiększaniu warstwy próchniczej.

Kolejną korzyścią przemawiającą za wysiewaniem międzyplonu jest zmniejszenie ilości chwastów. Oprócz tego, że niektóre rośliny wydzielają substancje hamujące kiełkowanie chwastów, to zacienienie gleby sprawia, że ich rozwój jest w znacznym stopniu ograniczony.

Poplon sprawdzi się nie tylko jako nawóz, ale również pasza dla zwierząt hodowlanych.

Wyróżnia się dwa najpopularniejsze rodzaje poplonów:

• letni;
• ozimy.

Poplon letni wysiewa się po zbiorze wczesnych warzyw, aby ochronić ziemię przed wysychaniem oraz nie pozostawiać jałowej gleby. Jednak w przydomowych ogródkach oraz gospodarstwach znacznie częściej stosuje się poplon ozimy, który wykonuje się jesienią i zostawia na całą zimę. Na wiosnę wystarczy go przeorać, by spełnił swoją funkcję jako w pełni naturalny, zielony nawóz.

To, jakie rośliny zostaną wybrane na poplon, powinno być uzależnione m.in. od warunków glebowych oraz klimatycznych. Najczęściej wykorzystuje się jednak żyto, facelię, gorczycę, grykę, ostróżkę polną, słonecznik, rzepak, a także rośliny bobowate.

Do gleb lekkich sprawdzi się m.in. łubin żółty, facelia oraz gorczyca, natomiast do średnich – groch siewny, rzodkiew oleista oraz peluszka. W przypadku gleby ciężkiej rekomenduje się m.in. wykę siewną i rzepak jary.

Aby wybrać odpowiednie rośliny na poplon, warto wiedzieć, jakie zadania spełniają, dlatego przedstawimy najpopularniejsze opcje.

W większości przypadków słonecznik wysiewa się po zbożach, aby poprawić strukturę zwięzłej gleby i tym samym retencję wody. Często działa też fitosanitarnie, co oznacza, że zmniejsza ryzyko występowania niektórych chorób i szkodników.

Wybierz białą gorczycę na poplon, jeśli chcesz poprawić strukturę gleby (np. jest zbyt zbita) i masz problem ze zbyt dużą ilością chwastów lub ślimaków – to powinno znacząco je ograniczyć. Dodatkowo, po przekopaniu, gorczyca dostarcza sporo azotu, który stymuluje wzrost roślin.

Gryka wykazuje właściwości fitosanitarne, czyli chroni przed występowaniem różnych szkodników, pasożytów oraz chorób. Ponadto doskonale zwalcza chwasty, w szczególności tojeść oraz mlecz zwyczajny. Sprawdzi się w szczególności na słabe gleby, które użyźni i wzbogaci o fosfor oraz wapń.

Facelia jest rośliną miododajną, która przyciąga nie tylko pszczoły, ale również inne, zapylające owady. Posiada rozbudowany system korzeniowy, dzięki któremu poprawia strukturę gleby, spulchnia nią. Posiada też efektowne, fioletowe kwiaty.

Groch na poplon (inaczej peluszka) zwiększa zawartość azotu oraz próchnicy w glebie, co korzystnie wpłynie na przyszłe uprawy.

Łubin, tak samo jak peluszka, wiąże azot w ziemi. Oprócz tego ogranicza rozwój chwastów, spulchnia glebę i chroni przed nicieniami oraz patogenami glebowymi.

Najlepszy poplon na chwasty powinien składać się z nasion roślin, które zacieniają glebę, stanowiąc sporą konkurencję lub wydzielając związki, które je odstraszają. To przede wszystkim:

• gryka;
• facelia;
• gorczyca;
• łubin;
• wyka siewna;
• rzodkiew oleista;
• groch.

Zazwyczaj rekomenduje się stosowanie mieszanek poplonowych, ponieważ nie każda roślina działa tak samo skutecznie na różne rodzaje chwastów.

Poplon pod warzywa powinien skupiać się na spulchnianiu gleby, a także na wzbogaceniu jej w różne składniki odżywcze. Najlepsze efekty uzyskasz, gdy zastosujesz mieszankę:

• roślin strączkowych, które wiążą azot – łubin, fasola, peluszka;
• roślin krzyżowych – napowietrzają ziemię, zapewniają lepszy dostęp do warstw głębokich, a także działają fitosanitarnie; wybierz m.in. gorczycę, rzepak i rzodkiew oleistą;
• szybkorosnących, miododajnych roślin, takich jak gryka, facelia i koniczyna biała.

Aby przygotować ziemię na poplon, trzeba oczyścić grządki, a także je spulchnić. W pierwszej kolejności usuń części roślin oraz korzeni, które pozostały po zbiorach. Następnie odchwaść glebę i spulchnij ją, korzystając z wideł.

Gdy grządki są gotowe, możesz wysiać poplon ręcznie lub korzystając z siewników. Pamiętaj, aby przykryć nasionka cienką warstwą ziemi. Jeśli pozostawiasz je na powierzchni, od razu podlej obszar pokryty poplonem.

Poplon sieje się najczęściej w dwóch terminach – letnim oraz jesiennym (ozimy). Od lipca do połowy sierpnia możesz wysiać poplon letni, który wzbogaci glebę o materię organiczną oraz ograniczy rozrost chwastów. To również najlepszy termin siewu gorczycy na poplon, ponieważ wtedy możesz liczyć na największą ilość zielonej masy.

Jeśli chcesz wykorzystać poplon jako zielony nawóz, wtedy siew zaplanuj na okres jesienny, a dokładniej przełom września i października, po głównych zbiorach. Dzięki temu nie tylko zwiększysz zawartość składników odżywczych w glebie, ale też poprawisz jej strukturę i przygotujesz na kolejne uprawy.

Kiedy siać rzodkiew oleistą na poplon?

Rzodkiew oleistą na poplon najlepiej siać od końca lipca do połowy sierpnia. Dzięki temu roślina będzie miała czas, aby rozwinąć się jeszcze przed przymrozkami. By skorzystać z efektu fitosanitarnego, warto przyorać rzodkiew oleistą, zanim zdąży zakwitnąć.

Ile gorczycy na poplon?

Jeśli planujesz siew czysty, zaleca się wykorzystanie ok. 15 kg nasion gorczycy białej na hektar poplonu. W przypadku mieszanek poplonowych wystarczy ok. 5 kg nasion na hektar. Pamiętaj, aby gorczycę wysiewać na głębokości 1-2 cm, a w przypadku przesuszonej gleby na głębokości 3 cm.

Czy poplon zastąpi obornik?

Poplon może częściowo zastąpić obornik, aczkolwiek nie powinien stanowić jego zamiennika w 100%. Poplon wzbogaca glebę w materię organiczną, składniki odżywcze, a do tego ogranicza występowanie chwastów i ma właściwości fitosanitarne. Nie jest jednak w stanie w pełni zastąpić obornika, który jest bogaty w różne mikroorganizmy, substancje organiczne i składniki niezbędne do wzrostu roślin.