Sposoby na walkę z wilgocią w domu

Żeby wyeliminować zjawisko nadmiernej wilgoci, najpierw należy poznać źródło problemu. Szczególnie że zawilgocenie pomieszczeń może mieć zróżnicowane przyczyny. Do najpowszechniejszych zaliczyć można:

• brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza – gromadzeniu wilgoci sprzyja codzienne użytkowanie przestrzeni mieszkalnej. Wilgoć jest cały czas wytwarzana przez domowników (np. oddychanie, gotowanie, pranie, kąpiele). Nadmiar pary wodnej skutkuje nagromadzeniem wilgoci, zwłaszcza w sezonie grzewczym i szczególnie w kuchniach oraz łazienkach. Przez zamknięte okna i zatkane kratki wentylacyjne wilgoć nie wydostaje się z pomieszczenia, a para wodna skrapla się na chłodniejszych powierzchniach (np. okna, ściany);
• nieprawidłowo wykonana izolacja termiczna – błędy w wykonaniu izolacji cieplnej skutkują powstawaniem punktów niedostatecznie chronionych przed wilgocią i zimnem. To tzw. mostki cieplne tworzące się zwłaszcza w miejscach łączenia przegród oraz w okolicach okien i drzwi;
• przedostawanie się wody – problemy z infrastrukturą budynku mogą skutkować przedostawaniem się wody deszczowej, ale również zaciągania wilgoci kapilarnej z gruntu. Może to być wynik nieszczelnych okien czy drzwi, przeciekającego dachu, przecieków w instalacjach wodnych i niewłaściwej hydroizolacji fundamentów;mokre ściany, sufity i podłogi – dotyczy nowych oraz remontowanych budynków.

Wilgoć w domu może gromadzić się w dowolnym miejscu. Natomiast są pomieszczenia szczególnie narażone na zawilgocenie. Zaliczyć do nich można:

• łazienkę – naturalnie to pomieszczenie narażone na podwyższoną wilgotność. Łazienka stwarza idealne warunki do rozwoju grzybów i pleśni, ponieważ para wodna intensywnie wytwarza się podczas kąpieli lub prysznica, a następnie skrapla na ścianach i suficie;
• kuchnię – w kuchni para wodna wytwarza się zwłaszcza podczas gotowania. Najbardziej narażone są okolice okapu i zlewozmywaka.
• piwnice i pomieszczenia gospodarcze – gromadzenie się wilgoci w piwnicach i pomieszczeniach gospodarczych może wynikać z nieprawidłowej izolacji i nieszczelności fundamentów, co skutkuje kapilarnym zaciąganiem wody z gruntu. Może to być także wynik przecieków i braku skutecznej wentylacji;
• sypialnie i salony – ryzyko dotyczy szczególnie słabo wentylowanych pomieszczeń. Nie pomagają także meble sprzyjające akumulowaniu wilgoci (np. duże szafy, łóżka skrzyniowe).

Zawilgocone ściany i sufity to ryzyko nagromadzenia się pleśni. Grzyby pleśniowe potrafią szybko rozwijać się na bardzo zróżnicowanych podłożach (m.in. drewno, papier, beton, tynk, tworzywa sztuczne, tkaniny).

Pleśń na ścianach i sufitach w pierwszej kolejności kojarzy się z nieestetycznymi nalotami. Jednak przede wszystkim grzyby pleśniowe są niebezpieczne dla zdrowia domowników. Zagrzybione ściany oznaczają, że mikroklimat w pomieszczeniu sprzyja licznym problemom zdrowotnym (m.in. alergie, astma, zapalenie zatok i płuc).

Skoro nadmierna wilgoć skutkuje zawilgoceniem ścian i sufitów, a w konsekwencji nalotami pleśni i rozwojem niebezpiecznych dla zdrowia grzybów, lepiej zapobiegać problemom. Istnieją sprawdzone metody zapobiegające gromadzeniu się wilgoci w domach i mieszkaniach. Zdarza się, że to prace wymagające większych nakładów finansowych, natomiast nie zawsze trzeba liczyć się z wysokim wydatkiem. Do sprawdzonych metod zapobiegania zaliczyć można:

• regularne wietrzenie pomieszczeń – najprostszy sposób obniżenia poziomu wilgotności we wnętrzach. Wentylacja grawitacyjna jest mocno ograniczona przez szczelne okna plastikowe, dlatego powinny być uchylane, szczególnie podczas gotowania i suszenia prania. Pomóc może także korzystanie z okapu zaciągającego parę wodną. Okna otwierać warto również w łazienkach. Jeżeli natomiast łazienka nie ma okna, należy pozostawić uchylone drzwi, żeby dać ujście parze wodnej po kąpieli czy prysznicu;
• usunięcie mostków termicznych – wykonanie izolacji termicznej ścian zewnętrznych i fundamentów ogranicza powstawanie mostków cieplnych;
• sprawne nawiewniki i kratki wentylacyjne – odblokowane umożliwiają swobodną cyrkulację powietrza i pozwalają uchodzić nadmiarowi wilgoci;
• dogrzanie pomieszczeń – wnętrza niedogrzane sprzyjają wyższym poziomom wilgoci, a w konsekwencji stwarzają lepsze warunki do rozwoju grzybów. Dlatego pomieszczenia muszą być dogrzane, z temperaturą wynoszącą przynajmniej 20 st. Celsjusza. Niższa sprzyja kondensacji pary wodnej na zimnych powierzchniach;
• ekspozycja na promienie słoneczne – nie zawsze jest to możliwe, natomiast warto rozważyć lekkie przemeblowanie, żeby doświetlić promieniami słonecznymi zacienione przestrzenie. Ograniczy to ryzyko powstawania nalotów pleśni rozwijających się zwłaszcza w miejscach zastawionych meblami (np. za szafami);
• odpowiednie okna – powinny umożliwiać wentylację wnętrz bez potrzeby otwierania.
• pochłaniacze wilgoci – warte rozważenia zwłaszcza w pomieszczeniach najbardziej narażonych na podwyższoną wilgotność (np. łazienka, kuchnia, piwnica, poddasze, suszarnia). Natomiast stosowane w sypialniach i salonach zapobiegną parowaniu okien i ograniczą nieprzyjemny zapach;
• osuszacze powietrza – zalecane do wnętrz, jeżeli tradycyjne metody ogrzewania i wentylacji są niewystarczające. Zasada działania urządzenia jest prosta. Osuszacz ma za zadanie wychwytywać z powietrza nadmiar wilgoci. Nowoczesne urządzenia mają dodatkowe funkcje i mogą nawet usuwać dym.

Jeżeli wykwity pleśni pojawiły się już na ścianach lub sufitach, należy działać błyskawicznie, żeby nie narażać konstrukcji budynku oraz zdrowia domowników. Usuwanie grzybów ze ścian może odbywać się metodami naturalnymi lub z wykorzystaniem specjalnych środków przeciwgrzybicznych i antybakteryjnych:

• metody naturalne – zasadne na przykład w domach zamieszkanych przez dzieci. Usuwanie pleśni rozpoczyna się wówczas od wyczyszczenia ściany. Użyć można szczotki i roztworu wody z mydłem czy detergentem. Pomóc może także mieszanina wody z olejkiem z drzewa herbacianego lub octem w proporcji 4:1. Następnie należy skuć tynk;
• środki przeciwgrzybiczne i przeciwpleśniowe – specjalne preparaty skutecznie usuwające grzyby pleśniowe, a dodatkowo zabezpieczające powierzchnię przed ponownym narastaniem pleśni. Minusem jest toksyczność środków, dlatego po użyciu zwykle wymaga się opuszczenia pomieszczenia przynajmniej na kilkanaście godzin.

Niezależnie od wybranej metody warto zastosować podstawowe środki ostrożności. Dlatego należy korzystać z rękawiczek i masek, co ograniczy wdychanie zarodników grzybów podczas sprzątania.

Jednak nie zawsze wystarczy usunąć pleśń ze ściany. Kluczowe znaczenie ma ustalenie i wyeliminowanie źródła problemu. Jeżeli grzyby pleśniowe gromadzą się w wyniku nieprawidłowej izolacji fundamentów, ścian zewnętrznych czy powstawania mostków cieplnych, może to wymagać większych nakładów ze względu na konieczność wykonania remontu. Dotyczy to również ewentualnych nieszczelności wskutek przeciekania dachu lub instalacji wodno-kanalizacyjnej.

Problem jest łatwiejszy w usunięciu, jeżeli wynika z kondensacji pary wodnej na zimnych powierzchniach. Należy wówczas zapewnić odpowiednią wentylację poprzez wietrzenie pomieszczeń lub nawiewniki w oknach. Sprawdzić warto także drożność kratek wentylacyjnych. Natomiast w obniżeniu wysokiego poziomu wilgotności pomogą osuszacze powietrza i pochłaniacze wilgoci. Warto skontrolować również efektywność systemu grzewczego, zwłaszcza w okresie ogrzewania.

Czy grzyb na ścianie jest niebezpieczny dla zdrowia domowników?

Tak, zagrzybione ściany nie tylko wyglądają mało estetycznie. To również duże niebezpieczeństwo dla zdrowia. Grzyby pleśniowe sprzyjają występowaniu problemów zdrowotnych (m.in. alergie, astma, zapalenie płuc i zatok).

Jak usunąć pleśń ze ściany?

Najłatwiej użyć specjalnych środków przeciwgrzybicznych i przeciwpleśniowych. Obok skutecznego usuwania grzybów preparaty zabezpieczą powierzchnię przed ponownym narastaniem pleśni. Z nalotami grzybów pleśniowych walczyć można także metodami naturalnymi poprzez przygotowanie odpowiedniego roztworu (np. woda z mydłem, octem w proporcji 4:1 lub olejkiem z drzewa herbacianego).

Jak obniżyć poziom wilgoci w pomieszczeniu?

Walka z podwyższoną wilgotnością w budynku może przyjmować zróżnicowane metody. Najprościej zapewnić odpowiednią cyrkulację powietrza poprzez wietrzenie pomieszczeń. Znaczenie ma także drożność nawiewników czy kratek wentylacyjnych. Pomieszczenia muszą być też ogrzewane. Natomiast w szybkim pozbyciu się wilgoci pomogą pochłaniacze lub osuszacze powietrza. Wyższy koszt należy ponieść, jeżeli winne są mostki termiczne wynikające z nieprawidłowej izolacji termicznej ścian zewnętrznych lub hydroizolacji fundamentów.