Cyklamen perski
Cyklamen perski (Cyclamen persicum), znany także jako fiołek alpejski, to efektowna, obficie kwitnąca roślina bulwiasta uprawiana przede wszystkim w pomieszczeniach, a rzadziej na balkonach i tarasach. Bulwy cyklamenu perskiego z wyglądu przypominają rzepę. Młode bulwy są okrągłe, a starsze nieco spłaszczone. Dlatego roślina w krajach Europy Zachodniej jest nazywana potocznie „rzepą leśną”.
Charakterystyka
| Stanowisko: duża ilość światła rozproszonego | Wysokość: 15-30 cm | Podlewanie: umiarkowane, gdy podłoże przeschnie |
| Poziom trudności: umiarkowanie trudny w uprawie | Wilgotność: umiarkowana | Podłoże: uniwersalna ziemia dla roślin pokojowych |
| Nawożenie: co dwa tygodnie przez cały okres kwitnienia | Przesadzanie: rzadko, raz na kilka lat | Rozmnażanie: bardzo rzadko praktykowane w warunkach domowych, nieopłacalne |
| Pochodzenie: Europa Południowa, Azja, Afryka Północna | Szkodniki i choroby: gnicie bulwy, szara pleśń, mszyce | Toksyczność dla zwierząt: gatunek trujący |
Ciekawostki
- Cyklamen nadaje się do uprawy w ogrodach w szkle. Jak uprawiać cyklamen w szkle? Należy wykonać solidny drenaż, dlatego usypuje się dużo podłoża (bulwa powinna być całkowicie zakryta). cyklamen w szkle podlewaj oszczędniej niż w typowej uprawie doniczkowej. Wszystko po to, by ograniczyć ryzyko gnicia cebul.
- Symbolika kwiatów cyklamenu jest różnorodna, niekiedy antagonistyczna. Znaczenie kwiatów to m.in. początek miłości, a także zakończenie związku. Dawniej cyklamen był również symbolem matczynej, bezwarunkowej miłości.
- W wielu krajach o łagodniejszym klimacie cyklamen perski jest uprawiany jako roślina ogrodowa. W Polsce z założenia jest to możliwe, chociaż roślina będzie kwitła w innym terminie niż w uprawie w pomieszczeniach. Jednak pielęgnacja jest trudna, uciążliwa i tym samym cyklamen nie zdobył szczególnej popularności w ogrodach.
- Cyklameny są uprawiane profesjonalnie również na kwiat cięty.
Opis
Cyklamen perski tworzy kępy złożone z sercowatych liści. Jego blaszki liściowe mają ciemnozieloną barwę z jaśniejszym, mozaikowym rysunkiem, a także unerwieniem. Kwiaty wyrastają bezpośrednio z bulwy na długich szypułkach wystających ponad poziom liści. Mają oryginalny, „motylkowaty” kształt. Barwa kwiatów jest najczęściej biała, różowa, liliowa lub fioletowa. Termin kwitnienia jest zróżnicowany, jednakże cyklamen najczęściej zakwita jesienią i kwitnie do przedwiośnia lub wiosny. W czasie kwitnienia roślina dorasta do 30 cm wysokości przy ok. 15 cm szerokości.
W ogrodach można uprawiać inną odmianę cyklamenu, cyklamen dyskowaty (Cyclamen coum), to jednak mało znany gatunek. Przypomina miniaturę cyklamenu perskiego. Dorasta do 10-15 cm wysokości. Jego liście są nerkowate, zimozielone lub częściowo zimozielone. Zakwita w marcu. Kwiaty są białe, bladoróżowe lub purpurowe, z ciemniejszą plamką u podstawy płatków. Zbliżony wygląd ma kolejna odmiana, cyklamen bluszczolistny (Cyclamen hederifolium), wykorzystywany m.in. jako roślina okrywowa. Jego liście mają rysunek kojarzący się z bluszczem pospolitym. Kwitnie później, najczęściej od sierpnia do listopada.
Stanowisko
Cyklamen perski pomimo obfitego kwitnienia nie powinien być ustawiany w miejscach z silnym, bezpośrednim nasłonecznieniem. W takich warunkach jest narażony na poparzenia i może więdnąć. Gatunek ten lubi dużą ilość światła, ale rozproszonego. Dlatego można uprawiać go na parapetach okien wystawy północnej i wschodniej. W ostatnim przypadku warto jednak osłaniać roślinę w czasie upałów, np. opuszczając rolety. W dużym zacienieniu cyklamen słabo kwitnie, liście są mniej kontrastowo wybarwione, a sama roślina częściej sprawia problemy pielęgnacyjne. Stanowisko uprawy powinno być również wolne od przeciągów i częstych, drastycznych zmian temperatury. Unikaj ustawiania donic bezpośrednio przy źródłach ciepła, np. grzejnikach i kominkach.
Ogrodowe gatunki cyklamenu najlepiej radzą sobie w półcieniu.
Podlewanie
Podlewanie cyklamenu perskiego to najważniejszy zabieg pielęgnacyjny, gdyż w tym aspekcie można popełnić najgroźniejsze błędy. Roślina źle reaguje zarówno na niedobór jak i nadmiar wody. W pierwszym przypadku dochodzi do więdnięcia liści i zrzucania kwiatów, w drugim do gnicia bulw i występowania chorób grzybowych. Jak podlewać cyklamen?
Cyklamen podlewaj, dopiero gdy podłoże przeschnie, ale roślina nie wykazuje jeszcze symptomów więdnięcia. Do podlewania używaj wody przegotowanej lub przefiltrowanej. To gatunek, który mocno reaguje na jakość wody. Dobrym rozwiązaniem jest podlewanie metodą zanurzeniową. Na czym ona polega? Donicę na godzinę umieść w pojemniku z wodą lub wlej wodę do głębokiej podstawki.
Po kwitnieniu, gdy liście zaczynają żółknąć, ogranicz podlewanie i wstrzymaj nawożenie. Roślina przechodzi w stan spoczynku, na około trzy miesiące. Możesz wykonać maksymalnie 1-2 zabiegi zanurzenia (z mniejszą ilością wody), by nie doprowadzić do całkowitego zaschnięcia bulwy. Wykonaj je w szczególności, jeśli podłoże wyschło „na kamień”. Na czas spoczynku cyklamen możesz umieścić w chłodnym pomieszczeniu, co zmniejsza ryzyko przesuszenia i przedwczesnego wyrastania liści. Następnie przenieś kwiat w widne miejsce. Roślinę podlewaj oszczędnie (przed rozwojem liści), później umiarkowanie (po wytworzeniu kępy). Taki sposób uprawy pobudza ją do ponownego kwitnienia.
Wilgotność
Cyklamen lubi pomieszczenia umiarkowanie ciepłe o podwyższonej wilgotności powietrza. Dobrze, gdy poziom nawilżenia przekracza 55%. Roślina nie lubi suchego powietrza (gdy wilgotność spada poniżej 40%). Jednocześnie jednak źle reaguje na zraszanie (zwiększa się wówczas ryzyko wystąpienia chorób grzybowych). Dlatego mikroklimat w otoczeniu rośliny trzeba poprawić na inne sposoby. Donicę możesz ustawić w szerokiej podstawce na płaskich kamieniach. Zalej ją wodą do takiego poziomu, by otwory w donicy nie stykały się z wodą. Zimą, przy uruchomionym centralnym ogrzewaniu i latem, w czasie upałów korzystaj z elektronicznego nawilżacza powietrza.
Podłoże
Do uprawy cyklamenu perskiego używa się standardowej, uniwersalnej ziemi dla roślin pokojowych. Można dodać do niej odrobinę glinki do sadzenia i chipsów kokosowych. Na dnie donicy usypuje się drenaż, np. 2-3 cm z keramzytu lub perlitu.
Odmiany cyklamenu perskiego
- Cyklamen Super Serie ‘Mammoth’ – odmiana o kwiatach białych.
- Cyklamen ‘Ton sur Ton’– w porównaniu z typowym gatunkiem wytwarza jaśniejsze, oliwkowo-zielone liście. Odmiana wykształca kwiaty czerwone.
- Cyklamen ‘Fusion’ – wyróżnia się dwubarwnymi, różowo-białymi kwiatami.
Nawożenie
Cyklamen perski dokarmiaj od początku do końca kwitnienia, średnio co dwa tygodnie. Z powodzeniem możesz używać nawozów – koncentratów dla roślin o ozdobnych kwiatach. Ponadto dobrze sprawdzają się organiczne nawozy humusowe. Po kwitnieniu wymaga przejścia stanu spoczynku.
Przesadzanie
Cyklamen perski dobrze radzi sobie w ciasnych pojemnikach, wtedy najobficiej kwitnie. Częstotliwość przesadzania zależy od rozrostu bulwy, zwykle roślinie zmienia się donicę o numer większą raz na kilka lat. W zasadzie bulwa powinna być tylko nieznacznie mniejsza od średnicy pojemnika.
W roku planowanego przesadzania bulwę po kwitnieniu możesz wyjąć z donicy, przenieść do piwnicy do skrzyni z piaskiem lub torfem. Następnie po ok. 3 miesiącach posadź ją w większym pojemniku. Możesz wtedy przy okazji sprawdzić, czy bulwa nie ma objawów występowania chorób i szkodników. Zwróć uwagę na plamy i zmiany koloru , tunele, otwory, nalot lub miejscowe zmiany konsystencji bulwy.
Rozmnażanie
Rozmnażanie cyklamenu jest wykonywane przez profesjonalistów, w warunkach, które są trudne do uzyskania w uprawie pokojowej. Eksperci robią to poprzez m.in. rozmnażanie generatywne, tj. przez wysiew nasion. Bulwy cyklamenu można co prawda rozmnażać przez podział, ale to znacznie opóźnia kwitnienie rośliny. Nowe sadzonki należy otoczyć troskliwą opieką, a i tak mogą chorować. Jest to więc mało praktyczne. Lepiej kupić gotową, dobrze uformowaną sadzonkę, np. w Leroy Merlin. Cyklameny często są kupowane jesienią lub wiosną – już w fazie kwitnienia. Po zakupie, w czasie transportu koniecznie zabezpiecz je przed zimnem.
![](https://media.adeo.com/media/4486121/media.jpeg?width=640&quality=75")
Szkodniki i choroby
Cyklamen perski najbardziej narażony jest na gnicie bulw wynikające ze stale mokrego podłoża. Przyczyną jest nie tylko nadgorliwe podlewanie i pozostawianie wody w podstawce, lecz także niewłaściwie dobrane podłoże. W przypadku wystąpienia zgnilizny dochodzi m.in. do żółknięcia i zamierania liści. W takich przypadkach na ratunek zazwyczaj jest już niestety za późno. Sporadycznie na roślinie występuje szara pleśń. Patogen infekuje wszystkie organy rośliny: bulwy, korzenie, liście i kwiaty. Charakterystycznym symptomem jest szarawy, „mysi” nalot na roślinie. Pleśń prowadzi do przedwczesnego zamierania liści i kwiatów, a także gnicia bulw. Jeśli choroba znajduje się w początkowej fazie rozwoju (objawy są mało widoczne) roślinę należy opryskać i podlać fungicydem.
Do najpowszechniejszych szkodników zagrażających cyklamenom zaliczamy mszyce. Owady te wysysają sok z roślin (głównie z liści), prowadząc do powstawania na nich drobnych, jasnych plam. Z czasem liście zamierają. Występuje na nich lepka substancja (spadź). To z kolei idealna pożywka dla grzybów sadzakowych. W przypadku uprawy balkonowej czy tarasowej może także dojść do inwazji mrówek, dla których spadź mszyc jest przysmakiem. Mszyce zwalcza się insektycydami. Opcjonalnie stosować można preparaty domowej roboty oparte na bazie szarego mydła.
Zobacz powiązane artykuły
-
Artykuł Czytaj więcejSmużyna
To nieduża roślina o płożącym pokroju. Wytwarza drobne, ale gęste, sercowate liście gęsto pokrywające pędy. -
Artykuł Czytaj więcejAdenium
Adenium (Adenium) to rodzaj sukulentowych drzew i krzewów, które naturalnie występują w Afryce i na Półwyspie Arabskim. W Polsce w uprawie znane jest adenium opasłe, arabskie (Adenium obesum) potocznie nazywane „różą pustyni” oraz „minibaobabem”. -
Artykuł Czytaj więcejKalanchoe
Niskie lub średnie rośliny o mięsistych liściach. Kształt, wielkość i barwa liści to cecha gatunkowa i odmianowa. Kwiaty są gwiazdkowate lub dzwonkowate. Większość rozrasta się równomiernie – w górę i w wszerz. Żyworódki są wąskie, ale wysokie. -
Artykuł Czytaj więcejStorczyk
Storczyki wyróżnia duża różnorodność w obrębie rodziny. Liście są zazwyczaj ciemnozielone i skórzaste. Kwiaty o różnych kolorach i zapachach często tworzą grona. Najpopularniejsze odmiany dorastają do 60 cm.
