Kostrzewa

Szczególnie wyróżnia się kostrzewa miotlasta ‘Pic Carlit’, która tworzy gęste, zielone dywany. Jest przy tym niska, zwykle nie przekracza 20 cm wysokości.

Kostrzewa Maire’a (Festuca mairei), mimo egzotycznego pochodzenia (występuje w górach Maroka), dobrze radzi sobie w polskim klimacie. Tworzy strzeliste kępy szarozielonych liści. Dorasta do 50 cm wysokości, ma 50-100 cm średnicy. Należy do kostrzew ozdobnych także z kwiatostanów (są cylindryczne, jasnobeżowe, osadzone na szczycie długich pędów). Kwitnie na przełomie wiosny i lata. Walory dekoracyjne mają także kwiatostany kostrzewy bladej (Festuca palles), zakwitającej w czerwcu. Przybierają podobną barwę, ale są mniej zwarte. Kostrzewa blada osiąga wysokość 20-40 cm, jej liście są niebieskawozielone.

Jako roślinę ozdobną czasem uprawia się kostrzewę owczą (Festuca ovina), dorastającą do 60 cm wysokości. Kępy jej liści mają szarozieloną lub zieloną barwę. Kostrzewa owcza kwitnie od maja. Wykształca wąskie i długie kwiatostany, osadzone na długich źdźbłach o słomkowej barwie.

Jedną z najnowszych, polskich, oryginalnie wybarwionych traw ozdobnych jest kostrzewa ‘Miedzianobrody’ (Festuca), wprowadzona na rynek w 2019 roku. Tworzy kępy liści o wys. 20-30 cm, w czasie kwitnienia dorasta do 70 cm. Liście są początkowo zielone, jesienią przebarwiają się na rudo. Strzeliste pędy z wąskimi kwiatostanami mają miedzianą barwę.

Kostrzewa ametystowa (Festuca amethystina) należy do średnio wysokich traw ozdobnych. W czasie kwitnienia osiąga 80-100 cm wysokości. Jej liście są bardzo cienkie, włosowate, o niebieskawym zabarwieniu. Luźne kwiatostany osadzone na szczycie nagich pędów mają pomarańczową, słomkową lub miedzianą barwę. Kostrzewa ametystowa kwitnie w czerwcu i lipcu.

Wspomniana kostrzewa owcza, kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) i kostrzewa czerwona (Festuca rubra), wchodzą w skład mieszanek przeznaczonych do zakładania trawników.

W ogrodzie kostrzewa powinna być uprawiana w miejscach nasłonecznionych (odnosi się to do zdecydowanej większości gatunków). Dużą tolerancję na cień wykazuje natomiast kostrzewa owcza, która może być sadzona (siana) nawet pod koronami drzew i krzewów. Można przyjąć, że na słońcu uprawia się przede wszystkim kostrzewy o atrakcyjnie wybarwionych liściach i kwiatostanach (np. miedzianych). W takich warunkach rośliny prezentują się lepiej, mają kontrastowe zabarwienie. W dużym zacienieniu kwiatostany bledną. W półcieniu zazwyczaj dobrze radzą sobie trawy zielone.

Optymalny termin sadzenia kostrzew w ogrodzie to wiosna (kwiecień-maj) bądź koniec lata i jesień (od drugiej połowy września do listopada). Rośliny sadź na oczyszczonym, przekopanym, wyrównanym terenie. Umieść je w dołkach nieznacznie większych od średnicy pojemników.

Rozstawa sadzenia zależy od siły wzrostu danego gatunku i odmiany. Można to jednak uśrednić: niskie kostrzewy sadzi się co ok. 25-30 cm, średnie co 35-40 cm, a wysokie 40-50 cm. Niemniej przed sadzeniem sprawdź informacje dotyczące średnicy kęp poszczególnych odmian.

Kostrzewy mają niewielkie wymagania glebowe. Tolerują przeciętne, ogrodowe podłoża. Najważniejsze kwestia: ziemia powinna być przepuszczalna. Kostrzewa źle znosi zalewanie. Większość gatunków preferuje mało żyzną, piaszczystą glebę. Optymalny odczyn jest zbliżony do obojętnego (należy unikać skrajności – silnie kwaśnego lub zasadowego). Zasobne (zwłaszcza w azot) podłoże sprawia, że barwne odmiany się zazieleniają.

Nadmiernie próchnicze podłoże możesz rozluźnić, przekopując je piaskiem (warstwą 8-10 cm). Z reguły jednak trawy ozdobne uprawia się po prostu tam, gdzie gleba jest luźna i przepuszczalna. W przypadku uprawy pojemnikowej, np. na balkonie, można użyć uniwersalnej ziemi dla roślin pokojowych i piachu w proporcji 1:1. Ewentualnie – podłoża dla kaktusów oraz sukulentów.

Dokarmienie kostrzew w zasadzie nie jest konieczne. Wyjątek można zrobić dla odmian wysokich, które rosną na skrajnie ubogim, piaszczystym lub kamienistym gruncie. W takim wypadku możesz zastosować nawozy organiczne (np. obornik granulowany), aby poprawić nieco parametry podłoża i pobudzić rośliny do intensywniejszego wzrostu.

Kostrzewy – od sinej po Gautiera – są całkowicie mrozoodporne. Zimują bez osłony. W najchłodniejszych rejonach Polski można na wszelki wypadek przykrywać młode sadzonki (1-2 lata). Do tego celu nadają się m.in. igliwie (gałązki iglaków), a także suche liście. Trawy rosnące w donicach warto zadołować przed nadejściem zimy, ewentualnie przenieść w cieplejsze miejsce, mniej narażone na mróz (np. do wiaty, altany albo nieogrzewanej szklarni). Przemarzanie kostrzew może wynikać nie tyle z mrozu, ile z nadmiernie wilgotnego podłoża oraz wietrznej, bezśnieżnej pogody.

Jedynym sensownym rozwiązaniem w warunkach przydomowego ogrodu jest podział starszych, mocno rozrośniętych kęp kostrzewy. Pracę wykonuj jesienią bądź wiosną. Warto jednak mieć na uwadze, że najbardziej opłaca się kupić gotowe sadzonki. Rozmnażanie generatywne (przez wysiew nasion) traktuje się raczej jako ciekawostkę dla hobbystów. Metoda ta jest mało efektywna – na rezultaty trzeba długo czekać. Wysiewając nasiona kostrzewy, pamiętaj, aby nie przykrywać ich ziemią, a jedynie lekko wciskać w podłoże.

Największym zagrożeniem dla kostrzew jest zbyt wilgotne podłoże. Przez nie słabo się rozwijają, częściej chorują, mogą także zamierać (gdy zgniją korzenie). Ogólnie te trawy są mało podatne na choroby. Sporadycznie występują na nich mączniak prawdziwy zbóż i traw, szara pleśń bądź rdza.

Szara pleśń początkowo objawia się w postaci wodnistych plam na liściach i drobnymi przebarwieniami. Często jest to mało widoczne na wąskich blaszkach liściowych. W przypadku silnej infekcji, na liściach oraz pędach pojawia się gruby, szarawy nalot. Mocno porażone fragmenty rośliny zamierają.

Mączniak prawdziwy zbóż i traw najczęściej pojawia się wczesnym latem. Początkowo ma postać białego, mączystego nalotu, z czasem przyjmuje brunatnoszare zabarwienie. Silnie porażone liście żółkną, brązowieją i zamierają.

W przypadku rdzy, na powierzchni liści powstają wypukłe, pylące plamy o żółtobrunatnej lub czerwonawobrunatnej barwie. Z upływem czasu ciemnieją, aż stają się czarne.

Wymienione choroby zwalczaj przy użyciu preparatów grzybobójczych. Zwykle potrzeba 2-3 zabiegów, np. w odstępach 7-10 dniowych. Dokładna częstotliwość opryskiwania jest podana na etykiecie danego środka.

Kostrzewy są rzadko atakowane przez szkodniki. Najczęściej rosną w piaszczystym podłożu, w którym szkodniki glebowe po prostu nie występują. Owady oraz roztocza najpierw pojawiają się na innych roślinach, np. drzewach owocowych. Ryzyka całkowicie nie można jednak wykluczyć. N__ajbardziej prawdopodobnie jest, że na kostrzewie wystąpią mszyce, np. zbożowe. Sprawiają one, że liście się odkształcają i odbarwiają, a kwiatostany się nie rozwijają. Mszyce najlepiej tępić stosując chemiczne lub ekologiczne insektycydy__.

Kwiatostany kostrzewy sinej są mało efektowne. Można je od razu przycinać, aby nie osłabiały roślin. Obfitość kwitnienia u odmian ozdobnych także z kwiatów zależy od stanowiska – kluczowe jest dobre nasłonecznienie.

Suche pędy z kwiatostanami i liście przycinaj wiosną, przed pojawieniem się młodych przyrostów. Trawy o zwartym pokroju oraz drobnych liściach często wystarczy wyczesać przy pomocy grabi. W ten sposób usuniesz stare, zaschnięte blaszki liściowe.

Kostrzewy mają wszechstronne zastosowanie. Najczęściej wykorzystuje się je do dekorowania ogrodów skalnych i urozmaicania rabat. Kostrzewa sina dobrze radzi sobie na wrzosowiskach, a także w ogrodach dachowych oraz wertykalnych. Kostrzewę siną, owczą i walezyjską warto uprawiać w przedogródkach, czyli wąskich pasach pomiędzy ogrodzeniem a chodnikiem bądź jezdnią. Wykorzystuje się je również do wzmacniania skarp.

Na silnie nasłonecznionych obszarach kostrzewy mogą być uprawiane jako rośliny okrywowe – zamiast trawnika, który wymaga dużych nakładów pracy (koszenie, nawadnianie). Kępy kostrzewy owczej możesz umieszczać pod koronami drzew jako alternatywę dla trawnika lub roślin okrywowych. Wysokie kostrzewy (powyżej 80 cm) często są sadzone w formie szpaleru, np. wzdłuż ścieżki do domu. Poza tym trawy ozdobne nadają się do uprawy pojemnikowej – stanowią ozdobę balkonów i tarasów.