Beton komórkowy – poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Beton komórkowy (zwany również gazobetonem, ytongiem lub suporeksem) to rodzaj lekkiego, prefabrykowanego materiału budowlanego, który powstaje w wyniku zastygnięcia pęcherzyków gazu (gazobeton) lub powietrza (pianobeton) wewnątrz bloczku betonu.

Beton komórkowy to nowoczesny materiał budowlany, który ma wiele zalet. Cechuje go m.in.:

• niskie przewodnictwo cieplne, które pozwala na uniknięcie stosowania izolacji termicznej;
• przepuszczalność pary wodnej;
• dobra izolacja akustyczna;
• niepalność;
• odporność na mróz i zamarzającą wodę;
• wysoka odporność na czynniki biologiczne i chemiczne;
• łatwość obróbki i szybkość prac,
• stosunkowo mała waga.

Beton komórkowy można podzielić pod względem dokładności docięcia bloczków gazobetonu. Określają to typy:

• GPLM (mała dokładność; rzadko spotykany),
• TLMA (średnia dokładność),
• TLMB (wysoka dokładność).

Bloczki wykonane ze średnią i wysoką dokładnością można łączyć na cienkie zaprawy klejowe, co poprawia termoizolacyjność.

Bloczki gazobetonu są wykorzystywane głównie jako materiał izolacyjno-konstrukcyjny do budowy ścian jednowarstwowych tj. bez dodatkowej izolacji cieplnej, ścian warstwowych oraz na prefabrykowane nadproża nad drzwiami i oknami. Beton komórkowy może również być stosowany pod wylewkę betonową oraz na warstwach izolująco-wyrównujących na stropach i dachach.

Ze względu na sposób produkcji beton komórkowy jest materiałem o wytrzymałości zależnej od ilości gazu w bloczku betonu. Wytrzymałość gazobetonu na ściskanie określają jego klasy gęstości i klasy wytrzymałości, które precyzują przeznaczenie i miejsce, jakie powinien zająć w budynku. Warto pamiętać, że nośność ściany z betonu komórkowego wynika również z jej grubości. Najczęściej poleca się klasy:

• klasa 300-400 – na jednowarstwowe ściany nośne;
• klasa 500 – najczęściej wykorzystywana w budownictwie przemysłowym;
• klasa 600 – na nośne ściany warstwowe i ściany działowe, a także ściany wypełniające;
• klasa 700 – na ściany o wyższej wytrzymałości.

Podstawowym parametrem opisującym rodzaje betonu komórkowego jest jego gęstość wyrażana w kg/m3. Popularnymi klasami są 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750 i 800. Wraz z gęstością rośnie wytrzymałość na ściskanie, a maleje izolacyjność termiczna.

Drugim parametrem gazobetonu, bezpośrednio wynikającym z pierwszego, jest klasa wytrzymałości na ściskanie opisywana w zakresie 1,5-7. Im wyższa klasa wytrzymałości, tym wyższa gęstość materiału.

Większość prefabrykowanych bloczków z betonu komórkowego ma 24-25 cm wysokości i 59-60 cm długości. Ich szerokość określa szerokość powstającej ściany i waha się w zakresie 10-48 cm.

Bloczki gazobetonu mają standardowe wymiary, ich waga zależy więc od szerokości i klasy gęstości materiału. Waha się od 18 do 35 kg.

Ściany wykonane z betonu komórkowego można pokryć zarówno tynkiem cementowo-wapiennym, jak i gipsowym. Warto pamiętać, że nakładanie tynku musi poprzedzić warstwa tynku podkładowego.

Do murowania ścian z betonu komórkowego można wykorzystać zarówno zaprawę tradycyjną (cementową), jak i cienką (klejową). Zaprawę tradycyjną można stosować w każdym wypadku, ale jest trudniejsza w użytku, jej nałożenie bardziej pracochłonne, a izolacja cieplna gorsza. Natomiast zaprawa cienkospoinowa (klejowa) nadaje się tylko do bloczków wykonanych z większą precyzją (TLMA lub TLMB). Nie można jej też użyć do pierwszej (dolnej) warstwy bloczków ze względu na nierówności ławy fundamentowej.

Technika tynkowania ścian z betonu komórkowego różni się w zależności od rodzaju wybranego tynku. Pierwszym krokiem pokrycia ściany tynkiem cementowo-wapiennym jest wykonanie tzw. obrzutki (tynkiem podkładowym). Po jej wyschnięciu można ręcznie lub maszynowo nałożyć drugą warstwę tynku, czyli narzut. Nakładając tynk ręcznie, wykorzystuje się do tego kielnię i pacę oraz korzysta z pomocy listwy tynkarskiej. Po nałożeniu tynku należy wyrównać jego powierzchnię za pomocą zygzakowatych ruchów pacy. Gdy druga warstwa tynku wyschnie, trzeba go zatrzeć lub wygładzić. Ewentualną trzecią warstwę również należy nałożyć i wygładzić. Przed malowaniem należy odczekać aż cały tynk wyschnie, zakładając, że każdy 1 mm jego grubości schnie dobę.

Tynk gipsowy można nakładać pacą z nierdzewnego metalu lub agregatem, pilnując wypoziomowania powierzchni tynku i tego, by grubość zaprawy nie przekroczyła 30 mm. Po pokryciu ściany tynkiem, od razu należy go wyrównać łatą tynkarską typu H. Gdy tynk zacznie wiązać, należy go wyrównać łatą trapezową. Na końcu za pomocą szpachli powierzchniowej likwiduje się drobne wgłębienia i rysy. Po wszystkim trzeba tylko trzeba zwilżyć powierzchnię i przetrzeć ją pacą gąbkową.

Ściany z betonu komórkowego muruje się zwykle na zaprawę cienkowarstwową, ale bloczki wykonane z mniejszą dokładnością oraz dolną warstwę na tradycyjną zaprawę, a ściany działowe – na klej poliuretanowy. Warto pamiętać, że murowanie zaczyna się zawsze od narożników, a pierwsza warstwa pustaków może wymagać poziomej hydroizolacji. Jeżeli bloczki są profilowane na pióra i wpusty, to nie ma potrzeby stosowania zaprawy w pionowych spoinach. Bloczki z piórami i wpustami należy wsuwać w siebie od góry, a nie poziomo, i dociskać za pomocą gumowego młotka.

Przed nałożeniem kolejnej warstwy pustaków poprzednią trzeba wyszlifować przy pomocy struga oraz oczyścić z pyłu. Podczas pracy trzeba pamiętać, że spoiny pionowe powinny być przesunięte wobec siebie o min. 0,4 wartości wysokości bloczka. Na dłuższe przerwy w pracy ścianę należy przykrywać przed zawilgoceniem.

Bloczki betonu komórkowego najlepiej jest ciąć piłą z hartowanymi zębami za pomocą prowadnicy kątowej lub piłą taśmową.

Ściany z gazobetonu można zabezpieczyć przed wilgocią za pomocą izolacji przeciwwilgociowej poziomej z papy w miejscu łączenia z ławą fundamentową. Pionową warstwę izolacji wykonuje się zwykle za pomocą dwóch warstw gotowych roztworów przeciwwilgociowych i emulsji asfaltowo-kauczukowych.

Najczęściej polecany jest beton komórkowy klasy 300-400 na ściany jednowarstwowe i 600 na ściany wielowarstwowe. Warto pamiętać, że ściana jednowarstwowa musi być znacznie grubsza od jednowarstwowej.

Koszt postawienia ściany nośnej z betonu komórkowego wynosi ok. 200 zł za 1m2.

Zwykle potrzeba ok. 7 bloczków betonu komórkowego na 1 m2 budowanej ściany.

Żeby spełnić normy termoizolacyjne dla ściany warstwowej z betonu komórkowego, stosuje się zwykle warstwę styropianu o grubości 12 lub 15 cm. Grubsza warstwa styropianu jest szczególnie zalecana dla ścian z gęstszego gazobetonu, czyli od klasy 500 wzwyż.

Pustaki ceramiczne i beton komórkowy to najpopularniejsze materiały do budowy domu murowanego w Polsce. Obydwa materiały świetnie nadają się do stawiania budynków do 3-4 kondygnacji i jeśli tylko zostaną prawidłowo zastosowane, o konstrukcję nie trzeba będzie martwić się przez dekady. Pod względem wytrzymałości na ściskanie i izolacji akustycznej (co ma znaczenie głównie w budownictwie wielomieszkaniowym) nieznacznie wygrywają pustaki ceramiczne. Natomiast pod względem łatwości budowy i termoizolacyjności ściany jednowarstwowej beton komórkowy wydaje się nieco korzystniejszy.

Koszt wzniesienia budynku w technologii porotherm (z pustaków ceramicznych) oraz betonu komórkowego przez ekipę murarską jest porównywalny. Materiały są trochę tańsze w przypadku ceramiki, ale cenę wyrównuje wyższy koszt robocizny. Warto jednak zwrócić uwagę, że technologia bloczków betonowych umożliwia samodzielne stawianie budynku, co może znacznie obniżyć koszty.