Świeć przykładem

Opinii 8
Świeć przykładem

„Kilowaty nie na straty” – mawiano jeszcze kilka lat temu, gdy oszczędzanie prądu w domach sprowadzało się głównie do gaszenia lamp. Ale to niejedyny sposób na bycie pro eko. Można także wybrać oświetlenie przyjazne środowisku.

Mieszkańcy krajów Unii Europejskiej kupują rocznie dwa miliardy żarówek. Z tego aż trzy czwarte trafia do domów prywatnych. W 80 procentach są to modele tradycyjne, czyli takie, które zużywają na świecenie zaledwie kilka procent dostarczanej energii. Reszta wydziela się w postaci ciepła i jest bezpowrotnie tracona, zwiększając nie tylko nasze rachunki za prąd, ale i emisję dwutlenku węgla w skali całej planety. Ambitny unijny plan zakłada redukcję zużycia energii elektrycznej do 2020 roku aż o jedną piątą. Możemy mieć w tym swój udział, zmieniając przynajmniej niektóre źródła światła w naszych domach.

Halogeny i świetlówki
Idea oszczędnych żarówek halogenowych jest rozwinięciem tradycyjnej technologii żarowej. Innowacyjne modele świecą już około trzech tysięcy godzin, na dodatek potrzebują do tego nawet dwukrotnie mniej energii niż zwykłe żarówki. Ich światło ma nieco bielszą barwę i jest z reguły wykorzystywane do oświetlenia punktowego, ale z powodzeniem może doświetlać dowolne miejsce w domu. Jednak zdecydowanie najbardziej oszczędnym domowym źródłem światła są świetlówki kompaktowe, zwane potocznie żarówkami energooszczędnymi. To współczesne następczynie lamp określanych w przeszłości jarzeniówkami, które – poza zasadą działania – nie mają jednak z nimi wiele wspólnego. Świetlówki nie buczą, nie świecą już światłem trupiej barwy, a ponieważ w ich obudowach udało się upchnąć całą niezbędną elektronikę, używa się ich w zwykłych lampach. W sprzedaży są nie tylko modele w formie rurek, ale i takie, które wyglądają niemal jak zwykła, mleczna żarówka. Świetlówki potrafią zadowolić się raptem jedną piątą energii pobieranej przez tradycyjną żarówkę i świecą nawet 15 razy dłużej od niej. By zużyte świetlówki nie zanieczyszczały środowiska, muszą być utylizowane. Przepalone egzemplarze należy wrzucać do specjalnych pojemników (znajdziesz je między innymi w sklepach Leroy Merlin).

Przyszłość z LED
Rekordzistkami trwałości i oszczędności są żarówki złożone z diod świecących (żarówki LED). Zużywają nawet sto razy mniej energii (pobór mocy wynosi zaledwie kilka watów), a ich żywotność jest o kilkadziesiąt razy dłuższa niż zwykłej żarówki. Producenci wciąż jeszcze borykają się z problemami technologicznymi (diody trochę za słabo świecą), no i cena takich żarówek jest wysoka. Jednak to do nich należy z pewnością przyszłość oszczędnego oświetlenia. Na przykład już za rok powinny pojawić się w sprzedaży żarówki diodowe o mocy odpowiadającej żarówce 40 W.

Mądre zmiany
Ze statystyk wynika, że około 19 procent energii zużywanej przez przeciętne gospodarstwo domowe w Polsce wykorzystywane jest na oświetlenie (resztę pobierają: pralka, lodówka, czajnik, odkurzacz, żelazko, telewizor itd.). Jeżeli wymienimy wszystkie żarówki na świetlówki (i ewentualnie kilka halogenów), możemy z grubsza zaoszczędzić trzy czwarte energii potrzebnej do oświetlenia domu. Jednak żeby świetlówka była w pełni efektywna, nie powinno się jej często i bez potrzeby gasić, bo najwięcej energii pobiera w czasie rozpalania (trwa to kilka sekund). To prawda, że żarówki energooszczędne są prawie dziesięciokrotnie droższe od tradycyjnych. Jeśli jednak weźmiemy
pod uwagę, że są przy tym średnio dziesięć razy trwalsze, rachunek nam się wyrównuje. Wtedy oszczędność na wydatkach na prąd to czysty zysk. Przy założeniu, że miesięcznie wydajemy na prąd 100 złotych, wymiana żarówek pozwoli ograniczyć te koszty o kilkanaście złotych. To rocznie daje niemal dwa miesiące pobierania prądu za darmo!

Świat oszczędza
W lutym 2007 roku rząd Australii wprowadził program wymiany żarówek tradycyjnych na energooszczędne. Ma on doprowadzić do redukcji emisji dwutlenku węgla o cztery miliony ton – do 2012 roku. Przy okazji Australijczycy zaoszczędzą aż dwie trzecie wydatków na prąd. Podobne programy ogłosiły też władze Kanady i Hiszpanii.

 

Ile zyskujesz? Porównanie kosztów w okresie 8 lat

 

 

 

tradycyjna żarówka 100W

świetlówka Philips Genie 18W

maksymalny czas świecenia

 1000 godzin = 1 rok użytkowania

 8000 godzin = 8 lat użytkowania

 liczba wymian

 8

 1

 zużycie energii brutto

 800 kWh

 144 kWh

 koszt zużytej energii brutto

 800 kWh x 0,40 zł = 320 zł

 144 kWh x 0,40 zł = 57,60 zł

 koszt zakupu

 8 x 1,16 zł = 9,28 zł

 1 x 19,90 zł = 19,90 zł

 całkowity koszt w trakcie świecenia

 329,28 zł

 77,50 zł

 oszczędność

  329,28 zł - 77,50 zł = 251,78 zł

 oszczędność w skali roku

  251,78 zł / 8 = 31,47 zł

tekst Max Suski

 

ZAPYTAJ EKSPERTA

Dlaczego barwa światła świetlówek różni się od tej emitowanej przez tradycyjne żarówki? Czy nie jest ona niekorzystna dla oka?
Wszystko przez różnice w widmowym rozkładzie promieniowania. W tradycyjnej żarówce spektrum świecenia jest zbliżone do światła dziennego, natomiast w świetlówkach kompaktowych mamy do czynienia z wycinkami widma. Dlatego też świetlówki nieco gorzej oddają barwy. Współczynnik oddawania barw Ra (maksymalnie może wynosić 100) dla świetlówek wynosi około 80 – 90 (im mniejsza wartość Ra, tym własności oddawania barw przez dane źródło światła są gorsze). Świetlówki renomowanych fi rm nie są szkodliwe i nie mrugają, więc do domu nadają się doskonale. Wygrywają także zdecydowanie, jeśli chodzi o trwałość (świecą około 10 razy dłużej niż tradycyjne żarówki) i oszczędność energii (są 5 razy bardziej od nich oszczędne).

Robert Wróbel
protal www.lighting.pl