Oświetlenie zewnętrzne domu – jak je dobrze zaplanować?

Opinii 7

Oświetlenie zewnętrzne domu może być atrakcyjną dekoracją wejścia, elewacji, ścieżki i ogrodu. A po zapadnięciu zmroku pozwoli ci poczuć się bezpieczniej i pewniej. Najlepsze efekty uzyskasz, gdy zaplanujesz jednocześnie oświetlenie zewnętrzne całej posesji wokół domu. Jeśli masz ogród, weź koniecznie pod uwagę: ścieżki, schody, oczka wodne, drzewa, rabaty kwiatowe, altany czy też ewentualne miejsce grillowania. Przy samym domu światła potrzebują: furtka, bramy, drzwi wejściowe, podjazdy oraz tarasy. Na początek dobra wiadomość – nowoczesne oświetlenie ogrodowe może być energooszczędne, a do tego także trwałe. Halogeny, świetlówki albo diody LED dzięki ich niewielkim rozmiarom łatwo łączyć w rozmaite zespoły. Coraz popularniejsze są także lampy wykorzystujące energię słoneczną. Do wyboru mamy odporne oprawy najazdowe, które umieszcza się w nawierzchni oraz takie, które wyposażone są w ostro zakończony element, przeznaczony do wbicia w ziemię. Ich eksploatacja prawie nic nie kosztuje. Jeśli do tego zamontujemy system inteligentnego, automatycznego sterowania, spełni się marzenie o pięknie oświetlonym ogrodzie! Zaprojektowanie funkcjonalnego, ładnego oświetlenia wymaga doświadczenia oraz wyobraźni (dom jest niezmienny, ale ogród wygląda inaczej, zależnie od pory roku czy upływających lat). Służymy więc pomocą. Przedstawiamy ogólne zasady oraz konkretne rozwiązania, z których warto skorzystać, planując oświetlenie zewnętrzne domu.

SPECJALNE OPRAWY NA ZEWNĄTRZ DOMU

 

Wybierając oprawę na zewnątrz domu, która będzie oświetlać ogród, koniecznie trzeba sprawdzić, czy ma odpowiedni współczynnik szczelności, który oznacza się skrótem IP (Index of Protection). Jest on wyrażany jest dwucyfrową liczbą i charakteryzuje szczelność oprawy. Pierwsza cyfra oznacza stopień odporności na pyły i ciała stałe, druga na wilgoć oraz wodę. W przypadku opraw montowanych na zewnątrz IP musi być wysoki. W ogrodzie oprawy narażone są na kontakt z kurzem i ziemią, są ochlapywanie, a czasami zalewanie wodą, najwłaściwsze są więc takie, które mają IP 55 (ochrona przed pyłem i strugami wody) lub IP 56 (ochrona przed pyłem i silnymi strugami wody lub zalaniem falą), a te, które będą działać pod wodą IP 67 (w małych zbiornikach wodnych) lub IP 68 (zanurzenie poniżej 1,5 m głębokości). Oprawy muszą też mieć oznaczoną klasę ochronności, która charakteryzuje rodzaj izolacji elektrycznej. W ogrodzie można stosować lampy I lub II klasy (gdzie I oznacza izolację słabszą).

 

CZUJNE LAMPKI ZEWNĘTRZNE

 

czujne lampki zewnętrzne

Najwygodniej i najoszczędniej będzie, jeśli urządzenia zapalą się tylko wtedy, gdy tego potrzebujesz. Zwłaszcza w okolicy domu oraz na tarasie. Do wyboru masz dwa różne systemy:


1. Oświetlenie zewnętrzne domu zintegrowane z czujnikiem ruchu – możesz dowolnie regulować czas, przez jaki światło będzie się paliło (od 15 sekund do 30 minut). Lokując czujki, pamiętaj, że ich zasięg jest ograniczony (od 10 do 15 metrów).


2. Lampy z tzw. czujnikiem zmierzchu – w niektórych modelach czas włączenia oświetlenia może być korygowany potencjometrem.

 

 

Wokół domu

■ Dobry pomysł to automatycznie włączane lampy o właściwie skierowanym świetle, które nie oślepia.

■ Bramę wjazdową i furtkę oświetlamy tak, by można je było wygodnie otwierać, a także widzieć, kto przy nich stoi. Tu sprawdzą się silne reflektory halogenowe z czujnikiem ruchu.
Dróg prowadzących do domu i do garażu nie trzeba intensywnie oświetlać. Wystarczą oprawy najazdowe wskazujące kierunek.

 

OŚWIETLENIE DRZWI WEJŚCIOWYCH

 

oświetlenie drzwi wejściowych

Wybierz lampy, które dobrze oświetlą schody, podest i drzwi. Najważniejsze jest górne oświetlenie. W zależności od reszty oświetlenia tej strefy, może mieć różną moc (patrz rys. obok), dlatego zawczasu warto pomyśleć o światłach punktowych, wmurowanych w ścianę. Charakteru temu miejscu nada dodatkowy snop światła rzucony na wybrane efektowne detale: gzymsy, wnęki czy skrzynki z kwiatami. Wybrane oprawy nie tylko powinny pasować do stylu domu, ale charakteryzować się właściwym współczynnikiem IP, który określa odporność oprawy na działanie czynników zewnętrznych.

 

 

 

NASZE ROZWIĄZANIE I


1. Reflektor halogenowy o mocy 150 W ze zintegrowanym czujnikiem ruchu (IP 53 – oprawa chroniona przez dach).


2. Oprawy wykorzystujące energię słoneczną.

 

3. Stojące lampki ogrodowe o mocy 20 W (wysokość 45 cm, wodoodporne, IP 55 - narażona na działanie wody opadowej).

  

 

NASZE ROZWIĄZANIE II


1. Reflektor halogenowy o mocy 500 W i współczynniku IP 53 – wiatroodporny, ale nie wodoszczelny, bo chroni go dach.


2. Czujnik ruchu, zasięg 12 m.


3. Oświetlenie punktowe LED, 10 diod (wodoodporne, IP 55).

 

OŚWIETLENIE ALEJEK

 

oświetlenie alejek

Ścieżki możesz rozjaśnić światłem padającym z dołu lub góry. Oprawy umieszczone na obrzeżu chodnika albo w trawniku wyznaczą przebieg drogi. Za to mocowane na słupkach, ustawione po obu stronach, oświetlą alejkę równomiernie z góry. Pamiętaj o zachowaniu proporcji: im krótsza ścieżka, tym niższe słupki. Oprawy powinny być tak rozmieszczone, by nie powstały między nimi duże ciemne przestrzenie. Nie należy jednak stosować źródeł światła o dużej mocy skierowanych do góry – mogą oślepiać przechodzące osoby. Zaplanuj raczej odpowiednio więcej opraw.

 

 

NASZE ROZWIĄZANIE


1. Oprawy po 10 diod wbudowane w nawierzchnię (IP 55).


2. Kwadratowe lampki LED, trzydiodowe (IP 55).


3. Czujnik ruchu o zasięgu 12 metrów.

 

OŚWIETLENIE FASADY

 

Przede wszystkim lampy nie powinny świecić bezpośrednio w okna. Można umieścić oprawy w opasce wokół domu albo ustawić reflektory na trawniku. Strumień światła skierowany równolegle do ściany budynku podkreśli wypukłe elementy fasady, np: gzymsy i wnęki. Wydobędzie też fakturę elewacji. Efektownie będzie wyglądać zwłaszcza front wykonany z łupanej cegły silikatowej czy kamienia. Jednak w przypadku ścian otynkowanych na gładko – ujawni wszystkie usterki w tynkach.

 

 

OŚWIETLENIE TARASU

 

oświetlenie tarasu

Jeśli lubisz kolacje na tarasie, postaw na mocne oświetlenie skierowane w stronę stołu. Możesz umieścić lampę na ścianie albo zamocować ją w zadaszeniu tarasu. Resztę przestrzeni rozświetl małymi oprawami punktowymi. Delikatne światło o niewielkim natężeniu wprowadzi bardziej kameralny klimat. Jeżeli natomiast chcesz wyeksponować kształt jakiegoś ogrodowego detalu lub rośliny, źródło światła umieść u dołu tego elementu. Możesz zastosować też oprawy z ruchomą głowicą świetlną, dzięki której dowolnie zmienisz kierunek padania światła.

 

 

NASZE ROZWIĄZANIE


1. Reflektory halogenowe o mocy 500 W (IP 53 - lampki są pod dachem).


2. Wpuszczone w mur spoty LED z trzema diodami (IP 55), kwadratowe.


3. Wbudowane oświetlenie punktowe wykorzystujące energię słoneczną (IP 55).


4. Lampka 40 W do montażu w ziemi (IP 55).


5. Lampa halogenowa 150 W (IP 56), której głowicą można sterować.

 

OŚWIETLENIE SCHODÓW

 

oświetlenie schodów

Niezależnie od rodzaju: proste, półokrągłe, lite czy ażurowe muszą być równomiernie oświetlone. Gdy balustrada jest murowana, możesz na dole umieścić światła punktowe. Tak podkreślisz wysokości przy każdym z poszczególnych stopni. Również same stopnie i ich krawędzie powinny być wyraźnie zaznaczone. Strumień światła skierowany w górę doda schodom lekkości i mocniej zarysuje pionowe elementy. Oprawy zamontowane w samych podstopnicach wydobędą z kolei fakturę materiału.

 

 


 

NASZE ROZWIĄZANIE


1. Oprawa solarna montowana w nawierzchni.


2. Przenośny reflektor halogenowy 150 W (IP 55).


3. Przenośna lampka solarna 4 LED o czasie świecenia 15 godzin.

 

OŚWIETLENIE BRAMY

 

oświetlenie bramy

Światła, które rozjaśniają główną alejkę, powinny być umieszczone w odległości od 1,5 do 2 metrów od bramy. Od ciebie zależy, czy użyjesz tego samego czujnika, który masz przy drzwiach wejściowych.

 

UWAGA! Jeśli twoja brama uruchamia się automatycznie, zamontuj specjalne oświetlenie bramy, które będzie migać przy jej otwieraniu.

 

 

NASZE ROZWIĄZANIE


1. Lampa o mocy 20 W i wysokości 42 cm (IP 55).


2. Reflektor halogenowy o mocy 150 W, z ruchomym źródłem światła (wodoodporny, IP 56).


3. Czujnik ruchu, zasięg 12 metrów.


4. Lampa oświetlająca ulicę na wysokości automatycznie otwieranych drzwi (wodoodporna, IP 56).

 

OŚWIETLENIE OGRODU

 

oświetlenie ogrodu

Nie chodzi o to, aby oświetlić cały ogród, ale wybrać te jego części, które warto podkreślić światłem. Skup uwagę na najpiękniejszych drzewach, najbardziej wypielęgnowanych krzewach i roślinach, które rosną wzdłuż alejek. Najlepiej zrób szkic całego ogrodu i ustawiaj na nim oświetlenie w różnych kombinacjach. Lampy wykorzystujące energię słoneczną sprawdzą się w wielu miejscach w ogrodzie, z wyjątkiem oświetlenia drzew, które potrzebują światła o silniejszym natężeniu – od 70 do 150 W.

 

 

 

NASZE ROZWIĄZANIE


1. Dioda wykorzystująca energię słoneczną (IP 55).


2. Oświetlenie zewnętrzne punktowe umieszczone na dnie basenu przy maks. głębokości 1 m (IP 67).


3. Lampka halogenowa o mocy 150 W (przy IP 55 nie zaszkodzi jej ani deszcz, ani podlewanie).


4. Przenośna lampka o czasie świecenia do 8 godz. (IP 55).


5. Przenośna lampka solarna z oddzielnym panelem słonecznym (IP 55), który można ustawić w miejscu, gdzie lepiej dociera słońce.

 

 

Lampki solarne do oświetlenia zewnętrznego

 

PLUSY
Choć nie dają mocnego światła, wystarczają do zbudowania nastroju lub wyznaczenia ścieżki. Nie muszą być podłączone do sieci elektrycznej. Możesz zainstalować je niemal wszędzie. Odpada też koszt instalacji.

 

JAK TO DZIAŁA
W kloszu znajduje się niewielkie ogniwo fotoelektryczne, które ładuje się w dzień. Źródłem światła najczęściej jest dioda LED (ok. 100 000 godzin świecenia). W niektórych stosuje się też świetlówki (zazwyczaj o mocy 4 W). Są też takie, które oprócz ogniwa mają akumulatorki.

 

DODATKOWE ATRAKCJE
W większości lamp jest czujnik zmierzchowy, w pozostałych – mechaniczny wyłącznik. Niektóre modele mają dwa tryby pracy: zwykły, przy którym lampa świeci nieprzerwanie, oraz sprzężony z czujnikiem ruchu.

 

CZAS ŚWIECENIA
Zależnie od technologii oraz źródła, światła mogą po naładowaniu świecić od 3 do 12 godzin. Najdłużej działają te z czujnikiem zmierzchowym.

 

tekst Aldona Bejnarowicz