Kotły CO – jak dobrać odpowiedni pod kątem mocy i kosztów?

Opinii 0

Aby kocioł c.o. pracował efektywnie, musi mieć odpowiednią moc grzewczą dobraną do wielkości pomieszczeń. Prawidłowy dobór kotła zapewnia również jego ekonomiczną i ekologiczną eksploatację. Ale czy tylko powierzchnia domu jest ważna? Co jeszcze należy wziąć pod uwagę, dobierając kocioł?

Jak wybrać odpowiedni kocioł CO?

kocioł węglowy COPodstawowym kryterium doboru kotła jest to, aby zapewnił moc cieplną niezbędną do pokrycia strat ciepła przez przegrody zewnętrzne oraz strat na wentylację.

 

Jeśli kocioł zostanie przewymiarowany, mogą wystąpić problemy z utrzymaniem jego odpowiedniej temperatury. To z kolei może spowodować przegrzewanie kotła i jego awaryjne wyłączanie się, a także nadmierne zanieczyszczenie urządzenia (tzw. smolenie kotła).

 

Oczywiście przewymiarowane urządzenie dostarczy szybciej potrzebną do ogrzania energię, jednak będzie załączać się znacznie częściej, zużywając więcej paliwa. Będzie więc dodatkowym obciążeniem dla domowego budżetu.

 

Praktyczna porada

 

Unikajmy tzw. przewymiarowania kotła, czyli zakupu urządzenia o mocy wyższej niż wynikająca z potrzeb energetycznych budynku. Przewymiarowany nigdy nie będzie pracował w optymalnych warunkach. Warto pamiętać, że przez większość sezonu grzewczego nie ma siarczystych mrozów, a straty ciepła wynoszą poniżej połowy swoich wartości maksymalnych. Dlatego też, zawyżając moc kotła, po prostu uniemożliwimy właściwe działanie całego systemu grzewczego.

 

 

Z drugiej strony, gdy kocioł c.o. będzie miał za małą moc w stosunku do zapotrzebowania na ciepło, nie osiągnie nastawionej temperatury i w sezonie zimowym w domu będzie za zimno. Czym zatem sugerować się, dokonując wyboru? Obecnie w projekcie każdego nowo budowanego domu znajdują się obliczenia zapotrzebowania na ciepło, a czasem nawet dobrany jest już kocioł. Obliczenia są wykonane przez projektanta na podstawie założeń wziętych z norm i rozporządzeń. Są to dokładne obliczenia. Niestety, starsze budynki nie mają takiej dokumentacji. Dla nich musimy obliczyć zapotrzebowanie na ciepło budynku. Sposobów na obliczanie mocy kotła jest dużo, ale jeśli chcemy to zrobić domowymi sposobami, nigdy nie będą to dokładne obliczenia.

 

Praktyczna porada

 

Jeśli nie ma w projekcie domu (lub nie ma projektu) określonej wartości zapotrzebowania na moc kotła, najlepiej zlecić doświadczonemu projektantowi lub instalatorowi wykonanie audytu energetycznego budynku (tzw. OZC. Szacunkowa obliczenia nie uwzględniają np. liczby i wielkości okien, kształtu bryły domu ani jego położenia geograficznego, czyli czynników mających znaczny wpływ na straty ciepła. Warto za taki audyt zapłacić, gdyż koszt przewymiarowania kotła w obawie przed zmarznięciem będzie wyższy już po pierwszej zimie.

 

 

Jak dobrać moc kotła c.o.?

kocioł centralnego ogrzewania w pomieszczeniuMoc kotła c.o. dobiera się w zależności od tego: jak ocieplony jest budynek, jaka jest powierzchnia do ogrzania, czy będzie on również spełniał funkcję podgrzewacza ciepłej wody użytkowej oraz jakie grzejniki są w instalacji.

 

Potrzebna moc może ulec znacznym wahaniom w zależności od tych czynników, ale, znacznie upraszczając, można przyjąć, że 1 kW mocy kotła przypada na 10 m2 powierzchni. Dobierając moc kotła c.o., możemy posłużyć się tabelą, przy założeniu, że wysokość pomieszczeń to około 2,6 m.

 

Aby jednak dokładniej obliczyć moc kotła, potrzebujemy informacji nie tylko o powierzchni w m2, ale również wysokości pomieszczeń w m. Ważny jest także wskaźnik powierzchniowy: 40 W/m3 dla budynków o bardzo dobrej izolacji termicznej (nowe budynki), 60 W/m3 w przypadku budynków pozbawionych izolacji termicznej (domy bez dociepleń, stare kamienice). Gdy kocioł ma ogrzewać niedocieplony, stary dom o powierzchni 300 m2 i wysokości pomieszczeń 3 m, to moc kotła obliczamy według wzoru:

 

moc kotła = powierzchnia [m2] x wysokość pomieszczeń [m] x 60 [W]

moc kotła = 300 m2 x 3 m x 60 W = 54000 W czyli 54 kW

 

Natomiast obliczając moc kotła do dobrze ocieplonego domu, o powierzchni 150 m2 i wysokości pomieszczeń wynosi 2,5 m, korzystamy ze wzoru:

 

moc kotła = powierzchnia [m2] x wysokość pomieszczeń [m] x 40 [W]

moc kotła = 150 m2 x 2,5 m x 40 W = 15000 W czyli 15 kW

 

Powyższe dobory mocy są tylko przykładami i określają orientacyjne zapotrzebowanie na ciepło.

 

Praktyczna porada

 

Zapotrzebowanie na ciepło wynika z mierzalnych cech domu, m.in. z: materiału wykorzystanego do budowy ścian, grubości ocieplenia, wieku, stanu stolarki okiennej i drzwiowej. Jeśli więc projektant wyliczył, że dom przy -20oC będzie potrzebował mocy grzewczej 10 kW, nie ma możliwości, by nagle okazało się, że raptem potrzebujemy kotła o mocy 20 kW.

 

 

Moc kotła CO a ciepła woda użytkowa

mycie rąk w umywalceWiększość producentów kotłów ma w swojej ofercie kotły c.o. o mocy 13-15 kW, które powinny wystarczyć do ogrzania średnio docieplonego domu. Jednak w przypadku obecnie budowanych domów duże znaczenie ma także moc na cele ciepłej wody użytkowej (c.w.u.). Zapotrzebowanie na ciepło do c.w.u. najczęściej jest większe od zapotrzebowania ciepła do ogrzewania pomieszczeń.

 

W przypadku, gdy wybierzemy kocioł dwufunkcyjny, jego minimalna moc – niezależnie od zapotrzebowania na ciepło – powinna wynosić około 20 kW. Pozwoli to na komfortowe podgrzewanie i korzystanie z ciepłej wody użytkowej w sposób przepływowy.

 

Praktyczna porada

 

Jeśli rodzina jest liczna, lepszym rozwiązaniem jest kocioł jednofunkcyjny z zasobnikiem. W takim przypadku można zakupić kocioł o mniejszej mocy. Jest to spowodowane tym, że ciepłą wodę można gromadzić w zasobniku, a nie trzeba jej na bieżąco podgrzewać.

 

 

Jak wybrać kocioł – wytyczne doboru kotła CO

Dobierając kocioł c.o., oprócz jego mocy, pod uwagę powinniśmy wziąć paliwo, które będzie spalane w urządzeniu. Może to być np. węgiel, drewno, pellet czy gaz. Trzeba jednak pamiętać, że przepisy unijne, które zaczną obowiązywać w Polsce od 2020 roku, będą dopuszczały do sprzedaży jedynie te kotły, które będą miały określoną efektywność energetyczną. Zaostrzone będą również wymagania dotyczące granicznych wartości emisji zanieczyszczeń emitowanych przez paliwa. Już teraz powołują się na nią niektóre uchwały antysmogowe, czyli obowiązujące lokalnie przepisy dotyczące kotłów na paliwa stałe o małej mocy.

 

Ważna jest cena opału, a także jego dostępność na naszym terenie, warunki składowania oraz transport. Gabaryty kotła muszą być dostosowane do kotłowni, aby obsługa i konserwacja urządzenia przebiegała sprawnie. Dobierając kocioł, musimy także wiedzieć, jaki jest przekrój i wysokość komina. Różne kotły wymagają różnego podciśnienia kominowego i dlatego producent zaleca pewną wysokość oraz przekrój komina dla prawidłowego spalania oraz odbioru spalin.

 

Praktyczna porada

 

Średnica i wysokość komina są bardzo ważne. Bez odpowiedniego komina zawsze będziemy borykać się ze złym spalaniem czy dymieniem.