Ogórek - jedno z najczęściej uprawianych warzyw

Opinii 0

Ogórki uprawiane są ze względu na owoce, które nadają się zarówno do spożycia na surowo, jak i na przetwory. Stanowią doskonały dodatek do kanapek, można z nich przyrządzić sałatki, sosy. Zamknięte w słoikach z zalewą, będą świetnie smakowały jako ogórki konserwowe. Umieszczone w misach kamionkowych lub beczułkach, staną się wybornymi ogórkami kiszonymi. Aby przyspieszyć ich zbiór i zagwarantować sobie obfite plony, warto wcześniej przygotować rozsady.

Skąd pochodzą i jak wyglądają ogórki?

pochodzenie i wygląd ogórkówOgórek (Cucumis) to roślina jednoroczna z rodziny dyniowatych. Znanych jest około 50 gatunków, które w naturze występują w Afryce, południowo-wschodniej części Azji oraz w Australii i na Filipinach. W Polsce najczęściej uprawia się ogórki zwyczajne czyli siewne (Cucumis sativus), które trafiły do nas w XVI wieku. Ogórki mają owłosione, kruche i długie (do 4 m) pędy, które płożą się po ziemi, a jeśli zapewnimy im podpory – mogą się wspinać.

 

System korzeniowy roślin jest płytki i rozbudowany. Liście są zielone, duże, mają kształt dłoniasty i pokrywają je włoski. Kwiaty mają barwę żółtą – na jednej roślinie wyrastają kwiaty męskie i żeńskie (jednopienność), które są zapylane przez owady.

 

Owoc ogórka ma wydłużony (walcowaty lub cylindryczny) kształt. W zależności od odmiany skórka może być gładka lub pokryta brodawkami z włoskami, może być ciemnozielona lub jasnozielona. Najsmaczniejsze ogórki to te, które nie są w pełni dojrzałe i mają zielony lub białawy miąższ.

 

CIEKAWOSTKA

 

Owoce ogórków w 96% składają się z wody, są niskokaloryczne, odkwaszają organizm, gaszą pragnienie i są bardzo orzeźwiające. Nie zawierają zbyt wielu witamin i związków mineralnych, ale najwięcej korzystnych dla zdrowia składników znajduje się w skórce.

 

 

Jakie jest najlepsze stanowisko do uprawy ogórków?

uprawa ogórkówOgórki to rośliny ciepłolubne, które najlepiej rosną w temperaturze 20-25oC. Preferują stanowiska słoneczne, gdzie światło jest rozproszone. Zbyt silne promienie słoneczne mogą powodować poparzenia na liściach. Natomiast w cieniu ogórki rozwijają się bardzo słabo i marnieją. Są bardzo wrażliwe na ochłodzenie – już przy spadku temperatury do około 12-13oC przestają rozwijać się kwiaty i owoce.

 

 

Jakie powinno być podłoże do uprawy ogórków?

 

Ogórki mają wysokie wymagania co do jakości podłoża, w którym rosną. Gleba powinna być żyzna, próchnicza, lekka, pulchna i bogata w składniki odżywcze. Podłoże musi szybko się nagrzewać. Preferują zasadowy odczyn gleby (pH 6,5-7). Aby podwyższyć pH podłoża, warto wykonać wapnowanie – trzeba to zrobić na jesieni, przed planowaną uprawą ogórków, a najlepiej rok wcześniej.

 

Warzywa te źle rosną w podłożu piaszczystym i jałowym, nie tolerują też gleby zbitej, gliniastej, ciężkiej i mokrej. Aby poprawić strukturę gleby, można wymieszać ją z kompostem lub odkwaszonym torfem. Grządki z ogórkami trzeba regularnie odchwaszczać – jest to szczególnie ważne w początkowym okresie uprawy, aby młode rośliny nie musiały konkurować z chwastami o dostęp do światła, wody i składników pokarmowych z gleby.

 

 

Jak prawidłowo podlewać i nawozić ogórki?

podlewanie i nawożenie ogórkówOgórki mają płytki system korzeniowy, dlatego wymagają bardzo intensywnego i systematycznego podlewania – szczególnie w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców. Niedostatek wody powoduje żółknięcie i zasychanie liści, a wyrastające owoce są niewielkie, gorzkawe i niesmaczne.

 

Ogórki należy podlewać rano, aby zdążyły obeschnąć do nocy. Podlewanie wieczorem może przyczyniać się do rozwoju chorób grzybowych. Woda do podlewania ogórków powinna mieć temperaturę otoczenia – zbyt zimna (np. ze studni) niekorzystnie wpływa na rośliny.

 

Warzywa mają wysokie wymagania co do ilości składników odżywczych w glebie, wymagają więc regularnego nawożenia. Najlepiej sprawdzą się nawozy organiczne np. kompost. Można także stosować wieloskładnikowe nawozy mineralne o zbilansowanym składzie. Ogórki potrzebują przede wszystkim azotu, potasu, fosforu i siarki w odpowiednich proporcjach (można sięgnąć po specjalny nawóz do ogórków).

 

 

Siew ogórków do gruntu czy uprawa z rozsady?

siew ogórkówNasiona ogórków można wysiewać do gruntu dopiero wtedy, kiedy temperatura gleby na głębokości 10 cm wynosi około 12oC. Przeważnie takie warunki cieplne gleba osiąga już na początku maja, ale wszystko uzależnione jest od pogody.

 

Aby przyspieszyć zbiory o 2-3 tygodnie, można przygotować sadzonki ogórków z rozsady. W tym celu w drugiej połowie kwietnia wysiewamy nasiona do osobnych doniczek, bo ogórki źle znoszą przesadzanie. Do kiełkowania ogórki wymagają jasnego stanowiska i dość wysokiej temperatury 24-28oC. Sadzonki do gruntu wysiewamy po około miesiącu, jednak nie wcześniej niż w drugiej połowie maja, kiedy minie już ryzyko przygruntowych przymrozków.

 

Przed sadzeniem ogórki należy zahartować. W tym celu stopniowo obniżamy roślinom temperaturę, coraz częściej wietrzymy i ograniczamy podlewanie. Donice można wystawiać na zewnątrz na kilka godzin, każdego dnia zwiększając czas przebywania roślin na dworze. Pod koniec procesu hartowania, rośliny zostawiamy na dworze na noc.

 

 

Uprawa płaska czy uprawa pionowa ogórków?

uprawa płaska i pionowa ogórkówUprawa płaska to uprawa w gruncie. Ogórki mają tendencję do płożenia się i dość silnie rozrastają się na boki (pędy mogą mieć nawet 4 m), więc potrzebują w ogrodzie sporo przestrzeni. Rzędy trzeba rozmieścić w dużej odległości – nawet co 120-130 cm. W niedługim czasie liście szczelnie pokryją dostępne miejsce, tworząc gęsty zielony dywan.

 

Uprawa pionowa to uprawa przy podporach. Ogórki prowadzi się przy drutach lub sznurkach rozciągniętych między słupkami. Warzywa uprawiane w ten sposób mają lepszy dostęp do światła, rzadziej atakowane są przez choroby grzybowe, bo są mniej narażone na wilgoć (szybciej przesychają po deszczu, a przy podlewaniu nie moczymy liści). Ponadto owady zapylające mają łatwiejszy dostęp do kwiatów, a owoce łatwej jest zbierać – nie trzeba ich szukać wśród liści na ziemi..

 

 

Uprawa ogórków – inne możliwości

 

Jeśli mamy w ogrodzie szklarnię lub tunel foliowy, to z powodzeniem możemy uprawiać tam ogórki. Takie rozwiązanie pozwala na wcześniejszy zbiór. Warzywa te są ciepłolubne, a w szklarni panuje wysoka temperatura i duża wilgotność powietrza. Liści nie moczy deszcz, więc rośliny są mniej narażone na choroby wywoływane przez grzyby.

 

Ogórki w tunelu przeważnie uprawia się metodą pionową, co pozwala na oszczędność miejsca i ułatwia zbiór owoców. Warzywa szklarniowe trzeba regularnie podlewać i odchwaszczać, a glebę trzeba spulchniać, warto ją także wyściółkować. Przy uprawie ogórków ważne jest również zmianowanie – w przypadku szklarni i tunelu należy wymieniać wierzchnią warstwę gleby na głębokości około 30 cm.

 

 

Jakich zabiegów pielęgnacyjnych wymagają ogórki?

kosz wiklinowy z ogórkamiŚwieżo posadzone rośliny można przykryć agrowłókniną, jeśli zapowiadane są przygruntowe przymrozki. Osłonę zdejmujemy, kiedy rośliny zaczynają kwitnąć, aby owady zapylające miały swobodny dostęp do kwiatów. Agrowłókniną można także wyłożyć grządki między roślinami, co ograniczy rozrastanie się chwastów.

 

Młode rośliny trzeba regularnie odchwaszczać, aby nie musiały konkurować z chwastami o dostęp do światła, wody i składników pokarmowych z podłoża.

 

Glebę wokół ogórków warto spulchniać, ale płytko (2-3 cm), aby nie uszkodzić systemu korzeniowego roślin.

 

PORADA EKSPERTA

 

Przy uprawie ogórków ważne jest zmianowanie i płodozmian. Ponieważ należą do roślin dyniowatych, nie należy uprawiać ich po innych warzywach dyniowatych przez około 3-4 lata. Dobrym przedplonem będą np. burak, cebula, fasola, groch, zboża, ziemniaki. Ogórki dobrze rosną w towarzystwie roślin takich jak: fasola, groch, koper, kukurydza, pietruszka, seler, słonecznik. Warto sadzić je po roślinach, które korzenią się głęboko (ogórki mają płytki system korzeniowy).

 

 

Kiedy i jak zbierać ogórki? Jak przechowywać ogórki?

Ogórki zbiera się w miarę dojrzewania – od lipca do końca sierpnia, a nawet na początku września. Kiedy zaczynają dojrzewać, warto przeglądać grządki codziennie albo co 2-3 dni, ponieważ częsty zbiór pozytywnie wpływa na dojrzewanie owoców.

 

Ogórki nie nadają się do długiego przechowywania – na surowo najlepiej spożywać je w dniu zbioru. Jeśli chcemy zrobić przetwory z ogórków, też najlepiej zrobić to jak najszybciej po zbiorach. W chłodnym miejscu ogórki można przechowywać najdłużej tydzień.

 

Warzywa te idealnie nadają się do kiszenia i konserwowania. Na surowo są składnikiem kanapek, sałatek, koktajli.