Krzewy owocowe - najczęściej uprawiane gatunki - Leroy Merlin

Opinii 0

Warto wygospodarować w ogrodzie miejsce na uprawę krzewów owocowych. Porzeczki, agrest, maliny, jeżyny, borówki czy aronia nie są trudne w uprawie. Jeśli zapewnimy im odpowiednie warunki i będziemy prawidłowo pielęgnować, odwdzięczą się obfitym owocowaniem.

Porzeczka – odmiany idealne na przetwory

owoce czerwonej porzeczkiPorzeczka (Ribes) to roślina z rodziny agrestowatych, do której zaliczamy około 150 gatunków (z czego w Polsce w stanie dzikim występuje 6). Rośnie głównie w strefie klimatów umiarkowanych – wiele upraw znajduje się w Europie.

 

Jako krzewy owocowe uprawia się porzeczki czarne (Ribes nigrum), czerwone (Ribes rubrum) oraz białe (Ribes niveum), a także porzeczkę agrest. Pierwsze dojrzewają porzeczki czarne, zaś nieco później porzeczki czerwone i białe. Krzewy te mają bardzo podobne wymagania co do stanowiska, podłoża, warunków uprawy. Wymagają:

 

  • słonecznego stanowiska,
  • osłonięcia przed silnym wiatrem,
  • żyznego przepuszczalnego podłoża o pH wynoszącym 6-7,
  • częstego podlewania w okresie upałów.

 

Różni je natomiast technika, czas i sposób cięcia. Porzeczki uprawiane są ze względu na smaczne owoce, które nadają się zarówno do spożycia na surowo, jak i na przetwory. Z porzeczek robić można dżemy, galaretki, kompoty, a także nalewki czy wino, nadają się również na mrożonki. W smaku są wyraziste, słodko-kwaśne. Ponadto porzeczki czarne wydzielają bardzo silny, charakterystyczny zapach, dzięki specjalnym gruczołkom, którym pokryte są liście, kwiaty i owoce.

 

Zawierają dużo cukru i pektyn, a także stanowią źródło witaminy C oraz witaminy PP.

 

PORADA EKSPERTA

 

Porzeczki czarne najlepiej owocują na pędach jednorocznych i dwuletnich, a porzeczki czerwone i białe – na pędach trzy- i czteroletnich. Porzeczki przycinamy dwukrotnie w ciągu roku – zimą (od stycznia do marca) oraz latem (po owocowaniu).

 

 

Agrest – aż 1500 różnych odmian

krzew z owocami agrestuAgrest, a właściwie porzeczka agrest (Ribes uva-crispa), to krzew należący do rodziny agrestowatych. W odróżnieniu od porzeczek, posiada ciernie. W naturze rośliny te spotkać można w Afryce, Ameryce, Azji i Europie (także w Polsce).

 

Krzew wymaga stanowisk ciepłych i słonecznych, jednak toleruje lekki półcień. Powinien rosnąć w miejscach osłoniętych od silnych wiatrów i zacisznych. Jest w pełni mrozoodporny, jednak kwiaty mogą być narażone na późnowiosenne przymrozki.

 

Agrest preferuje gleby żyzne, próchnicze, dość luźne i dobrze spulchnione, o lekko kwaśnym odczynie (pH od 6 do 6,5). Krzewy agrestu są dość wrażliwe na niedobory wody, więc w czasie suszy wymagają obfitego podlewania – szczególnie w okresie kwitnienia i owocowania.

 

Obecnie znamy około 1500 odmian agrestu, które różnią się między sobą przede wszystkim wyglądem, wielkością i barwą owoców. Niektóre odmiany są bardziej kolczaste, inne zdecydowanie mniej. Owoce są drobne, zebrane w przewieszające się grona, mają postać kulistych jagód, które często pokryte są gruczołkowatymi włoskami, jednak mogą być też gładkie i błyszczące. W zależności od odmiany mogą mieć skórkę barwy zielonej, żółtawej lub czerwonawej z rumieńcem.

 

Owoce nadają się zarówno do spożycia na surowo, jak i na przetwory. Można je dodawać do deserów, robić z nich dżemy, konfitury, galaretki, kompoty, nalewki, nadają się także na mrożonki. Owoce agrestu dojrzewają w lipcu. Aby ułatwić zbiór owoców, krzewy te bardzo często występują w formie piennej – przeważnie szczepione są na podkładce z porzeczki złotej.

 

 

Borówka – krzew, który obficie owocuje

krzew z borówkamiBorówka wysoka (Vaccinium corymbosum) nazywana bywa także borówką amerykańską, ponieważ pochodzi z Ameryki Północnej. Krzewy preferują stanowiska słoneczne, dlatego najlepiej posadzić je przy południowej stronie budynku. Miejsce powinno być ciepłe i osłonięte od silnych, mroźnych wiatrów. Omijajmy zastoiska mrozowe. Krzewy te wymagają stale wilgotnego podłoża, ponieważ mają bardzo płytki system korzeniowy. Borówki są niezwykle wrażliwe na niedobory wody.

 

Krzewy te należą do rodziny roślin wrzosowatych, dlatego do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują kwaśnego podłoża (pH 3,8-4,8). Przy pH powyżej 6 krzewy borówek zamierają. Do uprawy tych roślin najlepsza będzie żyzna, próchnicza, wilgotna i przepuszczalna gleba, bogata w składniki mineralne. Jeśli podłoże jest zbite i gliniaste, należy rozluźnić je poprzez dodane np. trocin lub zmielonej kory z drzew iglastych, które ułatwią rozrastanie się bryły korzeniowej i dodatkowo zakwaszą podłoże.

 

Owoce borówki są bardzo smaczne i zdrowe. Można je spożywać na surowo, jako dodatek do ciast czy deserów, ale nadają się także na przetwory, ponieważ mają dużo pektyn. Borówki zawierają wiele witamin, soli i kwasów mineralnych, a także łatwo przyswajalne cukry. Owoce dojrzewają od początku lipca do końca września (w zależności od odmiany). Owocowanie nie jest równomierne – zbiór z jednego krzewu może trwać od dwóch do nawet czterech tygodni. Zbiera się tylko w pełni wybarwione owoce – najlepiej robić to raz na kilka dni. Z jednego krzewu można uzyskać od 3 do nawet 10 kg owoców.

 

PORADA EKSPERTA

 

Warto posadzić w ogrodzie kilka krzewów borówki w różnych odmianach, które będą dojrzewać stopniowo od lipca do września.

 

 

Maliny – najsmaczniejsze odmiany popularnych owoców

krzew malinowyMalina właściwa (Rubus idaeus) to roślina wieloletnia, która należy do rodziny różowatych. Jej naturalnym środowiskiem występowania jest Azja oraz Europa. Rośliny te uprawiane są w wielu miejscach świata, a Polska jest jednym z głównych producentów malin na świecie. Wśród odmian uprawianych w ogrodach, znajdują się:

 

  • maliny letnie – kwitną i owocują tylko raz: latem, na pędach dwuletnich,
  • maliny jesienne – kwitną i owocują dwukrotnie: latem i jesienią, na pędach dwuletnich i jednorocznych.

 

Krzewy preferują stanowiska słoneczne lub lekko zacienione (wystawa południowo-wschodnia lub południowo-zachodnia). Dlatego miejsce powinno być ciepłe i osłonięte od silnych wiatrów. Ponadto maliny wymagają gleb żyznych, próchniczych, luźnych, dostatecznie wilgotnych, o lekko kwaśnym odczynie (pH 5,5 do 6,5). Nie tolerują ani podłoża piaszczystego, suchego i jałowego, ani gleb ciężkich, podmokłych, okresowo zalewanych. Mają płytki system korzeniowy i są wrażliwe na suszę, więc wymagają podlewania – szczególnie w okresie kwitnienia i owocowania.

 

Maliny – w zależności od odmiany – mogą mieć owoce czerwone, żółte lub ciemnopurpurowe (te ostatnie nazywane są „czarnymi malinami”). Są cenione ze względu na pyszne, aromatyczne i zdrowe owoce, które zawierają witaminy (C, z grupy B, E), kwasy organiczne, łatwo przyswajalne cukry, olejki eteryczne i pektyny. W zielarstwie wykorzystuje się zarówno owoce, jak i liście, które mają działanie napotne, wzmacniające, moczopędne, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, ściągające. Napary malinowe (z suszu) można stosować np. w przeziębieniach.

 

Maliny nadają się zarówno do spożycia na surowo, jak i na przetwory. Można z nich robić dżemy, konfitury, soki, nalewki, nadają się także do mrożenia.

 

Zbiór owoców odbywa się dopiero wtedy, kiedy w pełni dojrzeją – powinny łatwo odchodzić od dna kwiatowego.

 

 

Jeżyna bezkolcowa – coraz popularniejsza w przydomowych ogrodach

jeżyna bezkolcowaJeżyna bezkolcowa (Rubus fruticosus) to roślina należąca do rodziny różowatych. Jest to mieszaniec powstały ze skrzyżowania ze sobą kilku dzikich gatunków jeżyn. Dzięki temu możemy cieszyć się wieloma ciekawymi odmianami tej rośliny.

 

Jeżyna bezkolcowa zyskuje na popularności. Jest uprawiana w przydomowych ogródkach i na działkach równie chętnie jak malina.

 

Jeśli chodzi o warunki uprawy, krzewy preferują stanowiska ciepłe, słoneczne, osłonięte przed mroźnymi wiatrami. Najlepiej posadzić je przy południowej ścianie budynku. Nie są to rośliny w pełni mrozoodporne, dlatego wymagają okrywania na zimę (szczególnie w zimniejszych rejonach naszego kraju). Powinny rosnąć w podłożu żyznym, próchniczym, lekkim, świeżym, o lekko kwaśnym odczynie (pH 6,5).

 

Gleba musi być stale lekko wilgotna – z uwagi na dość płytki system korzeniowy tych roślin. Jeżyny owocują na pędach dwuletnich i wymagają corocznego przycinania. Pędy, które owocowały, wycinamy późną jesienią tuż przy ziemi. Tegoroczne pędy przyginamy do ziemi i zabezpieczamy na zimę słomą, ściółką, stroiszem – ochroni je to przed mrozem. Wiosną wybieramy kilka najsilniejszych pędów i je podwiązujemy – pojawią się na nich owoce. Resztę wycinamy.

 

Owoce jeżyny bezkolcowej mają postać jednonasiennych pestkowców, które zebrane są w nibyowoc, a wewnątrz wypełnione są rozrośniętym dnem kwiatowym. Owoce są duże (nawet do 5 cm długości), mają barwę granatową lub czarną, a w smaku są słodko-kwaśne. W zależności od odmiany owoce jeżyny bezkolcowej mogą dojrzewać od końca lipca aż do września i października, jednak większość odmian pełnię dojrzałości osiąga w sierpniu.

 

Jeżyny zawierają wiele witamin (A, z grupy B, C, E), a także sole mineralne oraz makro- i mikroelementy (fosfor, magnez, potas, wapń, żelazo).

 

Przetwory oraz napary z jeżyn wykazują działanie oczyszczające, dezynfekujące, ponadto wspomagają trawienie, poprawiają metabolizm, mogą być również stosowane wspomagająco w przeziębieniach.

 

 

Aronia – odporna nawet na ciężkie warunki

aronia czarnoowocowaAronia czarnoowocowa zwana także aronią czarną (Aronia melanocarpa) to krzew należący do rodziny różowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. W pierwszej połowie XIX wieku została sprowadzona do Rosji, a stamtąd rozprzestrzeniła się na kontynent europejski.

 

Krzewy aronii czarnoowocowej mogą dorastać do około 2-3 m wysokości. Liście są sezonowe, ciemnozielone o długości do 6 cm. Najpiękniej wyglądają na jesieni, kiedy przebarwiają się na kolor pomarańczowy lub czerwony. Dlatego też krzewy mogą być wykorzystywane jako rośliny ozdobne.

 

Chociaż aronia czarnoowocowa najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, poradzi sobie także w miejscach półcienistych. Krzewy wymagają podłoża żyznego, próchniczego, zasobnego w składniki odżywcze i przepuszczalnego. Odczyn gleby powinien być obojętny lub lekko kwaśny. Roślina ta ma dość płytki system korzeniowy, dlatego jest dość wrażliwa na suszę – trzeba zadbać o to, aby podłoże było stale lekko wilgotne. Duża wilgotność podłoża jest konieczna szczególnie w czasie dojrzewania.

 

Owoce aronii czarnoowocowej mają postać małych (do 10 mm średnicy), kulistych lub lekko wydłużonych jagód barwy ciemnogranatowej lub ciemnofioletowej – prawie czarnej. Pokryte są delikatnym woskowym nalotem, mogą być też połyskujące. Jagody dojrzewają pod koniec sierpnia i we wrześniu, są jadalne, a ich miąższ jest aromatyczny, słodko-cierpki.

 

Owoce aronii czarnoowocowej raczej nie nadają się do spożycia na surowo, ze względu na wyraźnie wyczuwalną goryczkę. Jednak po przemrożeniu lub po obróbce termicznej mogą stanowić dodatek do rozmaitych przetworów. Aronia to owoc idealny na przetwory – nadaje się na dżemy, konfitury, marmolady, powidła, na soki, wina, nalewki, likiery, koncentraty i galaretki. Surowcem leczniczym są świeże lub suszone owoce, które zawierają wiele cennych witamin oraz składników mineralnych – makro- i mikroelementów. Ponadto są źródłem antocyjanów, garbników, pektyn, soli mineralnych.