Drzewa owocowe – jakie gatunki są najczęściej uprawiane?

Opinii 0

Jeśli mamy możliwość uprawy drzew owocowych w ogrodzie czy na działce, warto posadzić różne odmiany jabłoni, gruszy, wiśni, czereśni, moreli, brzoskwini. W zależności od gatunku i odmiany, owoce dojrzewają od wczesnego lata do późnej jesieni. Aby zdrowo rosły i obficie owocowały, trzeba zapewnić im odpowiednie warunki uprawowe.

JABŁOŃ

owoce jabłoniJabłoń (Malus) pochodzi z Chin, Azji Środkowej i Mniejszej oraz z południowo-wschodniej części Europy. Należy do rodziny różowatych. Występuje powszechnie w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje ją wysoka odporność na mróz, dlatego może rosnąć także w rejonach dużo chłodniejszych niż Polska. Coraz popularniejsze są stare odmiany jabłoni, które mają wyjątkowo smaczne owoce i dodatkowo są bardzo odporne na choroby.

 

 

Jabłoń – warunki uprawy

 

Drzewo preferuje miejsca słoneczne, które są osłonięte od wiatru. Dobrze rosną na żyznej i zwięzłej glebie próchniczej, której pH waha się w granicach 5,5-6,5.

 

Jabłoń należy sadzić od początku października do momentu pojawienia się pierwszych przymrozków. Podlewać trzeba umiarkowanie – wyjątek stanowi okres bezpośrednio po posadzeniu, kiedy podlewanie musi być częstsze.

 

W okresie uprawy istotną rolę odgrywa nawożenie – dobrze sprawdzają się nawozy organiczne i mineralne. Pozwala to uzyskać zadowalające efekty owocowania oraz uchronić drzewka przed oddziaływaniem chłodów.

 

 

Jabłoń – owoce i odmiany

 

Obecnie znamy ponad 20 gatunków tej rośliny. Dają one owoce, które różnią się przede wszystkim wyglądem oraz smakiem. 

 

  • Antonówka zwykła to stara odmiana rosyjska, której owoce dojrzewają na początku września i można je przechowywać do listopada. Średniej wielkości jabłka są kwaskowate i bardzo aromatyczne. Dzięki dużej zawartości pektyn, antonówka świetnie nadaje się na przetwory.
  • Boiken owocuje co dwa lata. Owoce tej odmiany dojrzewają w połowie października. Są soczyste i kwaskowe, nadają się głównie na przetwory. Średniej wielkości jabłka mają zielono-żółtą skórkę z czerwonym rumieńcem.
  • Golden Delicious jest odmianą amerykańską. Daje smaczne owoce, które dojrzewają w połowie października. Są soczyste i aromatyczne, o winno-słodkim smaku. Jabłka mają zielonkawą lub żółta skórkę.
  • Idared to odmiana amerykańska, w której owoce dojrzewają pod koniec września. Można je przechowywać do końca stycznia. Zielono-żółta lub biało-żółta skórka jest pokryta czerwonym, błyszczącym rumieńcem. Jabłka są soczyste i smaczne, lekko kwaskowe. Owoce nadają się do bezpośredniego spożycia oraz na przetwory. 
  • Koksa Pomarańczowa to odmiana angielska, która daje małe i smaczne owoce pokryte karminowo-pomarańczowym rumieńcem. Jabłka dojrzewają pod koniec września i można je przechowywać do grudnia. Świetnie nadają się na przetwory i szarlotki.
  • Kosztela to polska odmiana z bardzo słodkimi i soczystymi owocami. Kuliste, zielono-żółte jabłka pokryte żółtawym rumieńcem są najsmaczniejsze ok. 2-4 tygodnie po zbiorach. Odmiana owocuje co drugi rok.
  • Malinówka to jabłka, których miąższ charakteryzuje się malinowym posmakiem. Soczyste, kruche owoce, pokryte są bordowo-karminowym rumieńcem. Dojrzewają pod koniec września.
  • Papierówka to odmiana pochodząca z krajów nadbałtyckich. Owocuje co drugi rok, ale za to bardzo wcześnie: jabłka dojrzewają na przełomie lipca i sierpnia. Niewielkie, żółte (lub biało-żółte) owoce są soczyste i smaczne. Nadają się na kompoty i do bezpośredniego spożycia.
  • Szampion jest odmianą czeską. Drzewko owocuje bardzo obficie i corocznie. Jabłka dojrzewają od połowy września i można je przechowywać do grudnia. Miąższ jest miękki, kremowy, soczysty i niezwykle aromatyczny.
  • Szara Reneta to odmiana holenderska, która daje bardzo soczyste owoce o korzennym posmaku. Świetnie nadają się na przetwory (galaretki, kompoty, marmolady, musy). Jabłka dojrzewają na przełomie września i października.

 

PORADA EKSPERTA

 

Jeśli zdecydujemy się posadzić w ogrodzie jabłonie, najlepiej wybrać odmiany o różnym okresie dojrzewania owoców. Jabłka dojrzewające latem, jesienią lub zimą to możliwość zbierania świeżych owoców od sierpnia do listopada. Warto także poszukać odmian, które mają długi okres przechowywania.

 

 

BRZOSKWINIA

brzoskwinieBrzoskwinia zwyczajna (Persica vulgaris Mill.) to roślina z rodziny różowatych i podrodziny śliwowatych. Wywodzi się ze środkowej i północnej części Chin (jest tam uprawiana już od ponad 3000 lat), gdzie tworzy drzewa wysokości do 8 m. Obecnie brzoskwinie nie występują w stanie dzikim i można je spotkać tylko jako rośliny hodowlane.

 

W Polsce drzewa uprawia się przeważnie w przydomowych ogródkach. Są to rośliny bardzo wrażliwe na mróz, więc można je sadzić tylko w południowo-zachodniej i środkowo-zachodniej Polsce. Optymalne warunki panują przede wszystkim w okolicach Poznania, Wrocławia i na Ziemi Lubuskiej.

 

 

Brzoskwinia – warunki uprawy

 

Drzewka brzoskwiniowe wymagają gleb żyznych, przepuszczalnych, ciepłych i szybko się nagrzewających, o odczynie obojętnym (pH 6-7). Nie służy im podłoże ciężkie, zbite i gliniaste. Źle rosną także na glebach torfowych, podmokłych, o wysokim poziome wód gruntowych. Brzoskwinie preferują stanowiska bardzo słoneczne, ciepłe, osłonięte od porywistych wiatrów. Dobrze czują się posadzone na łagodnych zboczach z wystawą południową lub przy południowych ścianach budynków. Nie są to rośliny całkowicie odporne na mróz – w okresie bardzo mroźnych zim mogą przemarzać.

 

Koronie drzewa brzoskwiniowego należy nadać formę kotłową, która jest pusta w środku i składa się z 3-4 głównych konarów. Taka forma zapewnia optymalny dostęp światła słonecznego do wszystkich pędów i dojrzewających owoców. Brzoskwinie przycinamy corocznie, skracając do połowy wszystkie jej zeszłoroczne pędy. Cięcie takie wykonujemy nie wcześniej niż na początku kwietnia.

 

 

Brzoskwinia – owoce

 

Owoce brzoskwini (w zależności od odmiany) dojrzewają od lipca do października. Są to mięsiste pestkowce o płasko-kulistym kształcie, pokryte omszoną skórką z czerwonym rumieńcem. Owoce mają jędrny miąższ barwy kremowej lub żółtej. Ważą około 100-200 g. W środku znajduje się dość duża, gruba, pokryta bruzdami pestka. Owoce brzoskwini są duże, mięsiste i bardzo soczyste. Mają charakterystyczny, intensywny aromat. Są bardzo smaczne, więc idealnie nadają się do spożycia na surowo. Można z nich także robić dżemy, konfitury, kompoty. Nadają się również do suszenia.

 

PORADA EKSPERTA

 

Drzewka brzoskwiniowe mogą być także uprawiane jako rośliny ozdobne – niektóre odmiany mają bardzo dekoracyjne kwiaty barwy ciemnoróżowej, białej lub łososiowej. Kwiaty mogą być pełne lub półpełne, jednolite lub ozdobione ciemniejszymi paseczkami. W ogrodzie w okresie letnim ładnie prezentują się także drzewa obsypane dekoracyjnymi i aromatycznymi, dużymi owocami.

 

 

MORELA

morelaMorela pospolita/zwyczajna (Prunus armeniaca) to roślina, która należy do rodziny różowatych. Wywodzi się z Azji – rośnie w Chinach, Korei, Kirgistanie. W naszym kraju możliwe są jedynie amatorskie uprawy moreli, ponieważ drzewa te są bardzo wrażliwe na późnowiosenne przymrozki, które mogą uszkadzać pąki kwiatowe.

 

Morele wymagają stanowisk ciepłych, słonecznych, jasnych, osłoniętych przed porywistymi wiatrami. Są to drzewa w pełni odporne na mróz (nawet do -30oC ), jednak ich kwiaty są bardzo wrażliwe na wiosenne przymrozki. Dlatego morela może być uprawiana w Polsce tylko w cieplejszych rejonach kraju.

 

 

Morela – warunki uprawy

 

Morele najlepiej rosną na podłożu żyznym, głęboko uprawionym, umiarkowanie wilgotnym i szybko nagrzewającym się. Odczyn gleby powinien być obojętny lub lekko kwaśny. Drzewka należy sadzić na wiosnę, aby zdążyły dobrze ukorzenić się przed zimą. W okres owocowania wschodzą w 4-5 roku od posadzenia. Morele – podobnie jak inne drzewka owocowe – wymagają regularnego przycinania, jednak niekonieczne każdego roku. Chociaż odpowiedni termin cięcia to lato (po owocowaniu), można je przycinać także na przedwiośniu (marzec).

 

 

Morela – owoce

 

Owoce moreli dojrzewają w lipcu i sierpniu. Są to kuliste lub delikatnie spłaszczone pestkowce, które mają pomarańczową skórkę pokrytą rumieńcem. Miąższ moreli jest słodki i soczysty, może mieć barwę żółtą lub pomarańczową. Owoce – w zależności od odmiany – ważą od 30 do nawet 70 g. Morele cenione są ze względu na pyszne owoce, które idealnie nadają się do jedzenia na surowo, jako dodatek do ciast czy deserów, a także na przetwory (dżemy, marmolady, kompoty), czy do suszenia. Zawierają witaminę C, B2 oraz fosfor, potas, żelazo, beta-karoten. Morele mają wiele ciekawych odmian, które różnią się między sobą okresem dojrzewania owoców (połowa lipca-wrzesień), wielkością i barwą.

 

 

GRUSZA

owoce gruszyGrusza (Pyrus) należy do rodziny różowatych. Występuje w strefie klimatów umiarkowanych w Europie i Azji. Nie ma zgody co liczby gatunków drzew – przyjmuje się, że obejmuje od 30 do 60 gatunków i kilka tysięcy odmian. Grusze są dość trudne w uprawie ze względu na wrażliwość na mróz i podatność na choroby. Jeśli chcemy w ogrodzie uprawiać te drzewa owocowe, warto posadzić odmiany letnie, jesienne i zimowe.

 

 

Grusza – warunki uprawy

 

Grusza jest rośliną owadopylną, obcopylną – aby obficie owocowała, jej kwiaty powinny zostać zapylone pyłkiem innej odmiany. Drzewo musi rosnąć na stanowisku ciepłym i słonecznym, osłoniętym przed silnymi wiatrami. Można je posadzić np. przy południowej ścianie budynku albo na łagodnym stoku z wystawą południową. Grusza najlepiej rośnie w podłożu żyznym, zasobnym w składniki pokarmowe, dobrze uprawionym, o lekko kwaśnym odczynie. Gleba powinna być wilgotna, ale dosyć przepuszczalna, żeby woda nie zalegała w podłożu. Grusze wymagają corocznego przycinania. Pierwsze cięcie wykonujemy już w pierwszym roku po posadzeniu. W kolejnych latach uprawy drzewa przycinamy pod koniec zimy.

 

 

Grusze – odmiany, owoce

 

Owoce odmian letnich (np. ‘Faworytka’ czyli ‘Klapsa’, ‘Lipcówka Kolorowa’) są nietrwałe i nadają się głównie do bezpośredniego spożycia. Jesienne odmiany gruszy (np. ‘Konferencja’, ‘Bonkreta Williamsa’) nadają się zarówno do spożycia na bieżąco, jak i na przetwory (ich owoce lepiej się przechowują). Zimowe odmiany gruszy (np. ‘Lukasówka’, ‘Komisówka’, ‘Triumf Packhama’, ‘Uta’) dojrzewają późno, a ich owoce bardzo dobrze się przechowują i idealnie nadają się na przetwory.

 

 

WIŚNIA

owoce wiśniWiśnia pospolita (Cerasus vulgaris) to roślina należąca do rodziny różowatych. Pochodzi z Azji Mniejszej. Jest gatunkiem powstałym ze skrzyżowania ze sobą czereśni ptasiej i wiśni karłowatej. Obecnie występuje tylko jako roślina uprawna, niekiedy dziczejąca.

 

Swą popularność wiśnie zawdzięczają smacznym owocom, które nadają się do bezpośredniego spożycia, jak i na przetwory. Można z nich robić dżemy, konfitury, soki, galaretki, wina, nalewki. Wiśnie chętnie uprawiane są w przydomowych ogródkach, na działkach i w sadach. Nasz kraj należy do jednego z największych producentów wiśni nie tylko w Europie, ale i na świecie.

 

 

Wiśnie – warunki uprawy

 

Wiśnie powinny rosnąć na stanowiskach ciepłych i słonecznych, osłoniętych od wiatru. Bardzo dobrze czują się na południowych stokach pagórków lub stoków. Najlepiej rosną na glebach piaszczystych lub piaszczysto-gliniastych, głęboko uprawionych. Są dość odporne na suszę, dlatego nie wymagają regularnego podlewania (jest ono jednak konieczne w przypadku przedłużającej się suszy). Optymalnym terminem cięcia prześwietlającego dla wiśni jest lato – po zbiorze owoców. Polega to na wycięciu kilku lub kilkunastu pędów w taki sposób, aby do środka korony lepiej dochodziło światło i powietrze.

 

 

Wiśnia – owoce i odmiany

 

Owoce wiśni to małe (około 1,5 cm średnicy), kuliste pestkowce, które dojrzewają od końca czerwca do początku sierpnia (w zależności od odmiany). Mogą mieć barwę czerwoną, ciemno bordową (prawie czarną) lub żółtą. Wiśnie dzielimy na sokówki (owoce mają bardzo ciemną skórkę i sok o ciemnym, barwiącym miąższu) i szklanki (owoce o czerwonej skórce i jasnym, prawie przezroczystym, bezbarwnym miąższu i soku). Wiśnie mogą być w smaku słodkie lub kwaśne.

 

 

Wiśnia ‘Łutówka’ – najpopularniejsza odmiana

 

‘Łutówka’ należy do wiśni sokowych – ma ciemny, barwiący sok. Wyróżniają ją duże owoce do 7 g o ciemnobordowej skórce. Miąższ jest ciemnoczerwony, miękki, soczysty, w smaku kwaśny i dobrze odchodzi od pestki.”Łutkówka” to odmiana idealna na przetwory. Jej owoce dojrzewają późno – na przełomie lipca i sierpnia.

 

 

CZEREŚNIA

owoce czereśniCzereśnia (Prunus avium) to roślina, która należy do rodziny różowatych. Inaczej nazywana jest wiśnią ptasią. W naturze występuje w zachodniej części Azji oraz Europie. Czereśnie należą do często i chętnie uprawianych drzew owocowych. Swą popularność zawdzięczają owocom, które różnią się między sobą wielkością, barwą, terminem dojrzewania (w zależności od odmiany).

 

 

Czereśnia – warunki uprawy

 

Czereśnie są dość trudne w uprawie z uwagi na dużą wrażliwość na przymrozki i podatność na choroby. Jednak jeśli zapewnimy im odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju, odwdzięczą się obfitym owocowaniem każdego roku.

 

Drzewka preferują stanowiska ciepłe i słoneczne, osłonięte przed silnymi i mroźnymi wiatrami. Rośliny te wytrzymują mrozy do -25oC, jednak ich kwiaty często są narażone na wiosenne przymrozki. Czereśnie rosną dość silnie, więc potrzebują w ogrodzie sporo miejsca. Wymagają gleb żyznych, zasobnych w składniki pokarmowe, przewiewnych, o odczynie zasadowym (pH 6,8-7,0).

 

Nie wymagają silniejszego cięcia, ponieważ przeważnie tworzą luźne i kształtne korony. Drzewa te są wysokie, co może utrudniać zbiór owoców, stąd potrzeba przycinania wierzchołków konarów. Czereśnie nie tolerują zbyt dobrze cięcia i szczególnie wiosną są bardziej podatne na raka bakteryjnego. Optymalnym terminem przycinania jest lato – po zbiorze owoców.

 

 

Czereśnia – owoce

 

Owoce czereśni (w zależności od odmiany) dojrzewają od końca maja do początku sierpnia. Przyjmują postać kulistych pestkowców o błyszczącej skórce i średnicy do 25 mm (około 10 g). Przeważnie mają barwę czerwoną, ale mogą być też żółte i ciemnobordowe (prawie czarne). Należy je zrywać dopiero wtedy, kiedy są w pełni wybarwione.

 

Czereśnie wchodzą w okres owocowania ok. 3 roku uprawy od posadzenia. Z każdym kolejnym rokiem owocują bardziej obficie. Ich owoce są przysmakiem ptaków – szczególnie lubią je gawrony, kawki, kwiczoły, szpaki. W celu ochrony czereśni przed ptakami, można drzewa zabezpieczyć siatką albo zastosować specjalne sygnały dźwiękowe.

 

Owoce w trakcie długotrwałych opadów deszczu pękają, zaczynają pleśnieć i gnić. Jeśli mamy w ogrodzie niewiele niezbyt dużych drzew, można nad nimi rozstawić zadaszenie z folii. Jeśli spodziewamy się silnych i długo trwających deszczy, owoce można też zebrać wcześniej – zanim w pełni dojrzeją. Mniej podatne na wilgoć są czereśnie dobrze odżywionych drzew, dlatego trzeba je regularnie nawozić nawozami bogatymi w wapń.

 

PORADA EKSPERTA

 

W ogrodzie warto posadzić kilka odmian czereśni, które będą różnić się między sobą barwą owoców i terminem dojrzewania (dzielimy je na wczesne, średnio wczesne i późne). Czereśnie to drzewa obcopylne – do zapylenia potrzebują pyłku innej (często konkretnej) odmiany. Należy o tym pamiętać przy wybieraniu drzewek do nasadzeń.