Uprawa warzyw w ogródku – jak zacząć?

Opinii 0

Uprawa warzyw w przydomowym ogródku znowu staje się modna. Aby jednak cieszyć się świeżymi warzywami z własnej grządki, musimy zapewnić roślinom odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju: ciepłe i słoneczne stanowisko, żyzną glebę oraz dostateczną ilość wody. Aby zapewnić sobie zbiory od wczesnej wiosny do późnej jesieni należy dobrać odpowiednie rodzaje roślin, które będą stopniowo dojrzewać. Istotne jest również to, jak poszczególne gatunki oddziałują na siebie, gdy są posadzone w bezpośrednim sąsiedztwie – ich właściwe rozmieszczenie pozwala uniknąć konfliktów pomiędzy poszczególnymi roślinami i problemów z ich wzrostem. Warto ponadto poznać korzyści, jakie daje płodozmian.

Ogródek warzywny – jakie stanowisko wybrać na jego założenie?

świeże marchewki z ogroduOgródek warzywny powinniśmy założyć w miejscu ciepłym i słonecznym. Odpowiednie będzie stanowisko z wystawą południową, najmniej korzystne – miejsce o wystawie północnej, gdzie prawie wcale nie docierają promienie słoneczne.

 

Warzyw nie należy sadzić tam, gdzie przez większą część dnia panuje głęboki cień np. pod dużymi drzewami. Nie warto także umieszczać warzywnika w pobliżu dużego i starego żywopłotu, ponieważ przeważnie jest tam zbyt sucho. Ogródek warzywny powinien być położony w miejscu zacisznym, osłoniętym od silnych, wysuszających wiatrów. Warzyw nie powinno się sadzić w pobliżu ruchliwych ulic.

 

 

Jak prawidłowo rozmieścić grządki?

Szerokość zagonów nie powinna przekraczać 120 cm, żeby można było swobodnie podlewać rośliny oraz wyrywać chwasty. Warto też zastanowić się nad odpowiednim usytuowaniem grządek: jeśli zamierzamy posadzić rośliny o mniej więcej podobnej wysokości, grządki powinniśmy rozmieścić w kierunku północ-południe (wtedy wszystkie rośliny otrzymają odpowiednią ilość światła w ciągu dnia).

 

Jeżeli natomiast chcemy posadzić rośliny o różnej wysokości, zagony powinny być rozmieszczone w kierunku wschód-zachód (rośliny wysokie sadzimy wtedy z tyłu, a niższe – z przodu).

 

 

Gleba pod uprawę warzyw – jakie podłoże wybrać?

rosnąca cebula w ziemiWarzywa najlepiej rosną w glebie żyznej, zasobnej w składniki pokarmowe. Podłoże powinno być wilgotne, ale także przepuszczalne i dobrze zdrenowane. Warzywa źle rosną w glebie o odczynie kwaśnym. Najlepsze będzie podłoże o pH obojętnym lub lekko zasadowym. Aby poprawić zbyt kwaśny odczyn gleby, należy podłoże odkwasić wapnem dolomitowym.

 

Przed założeniem ogródka warzywnego (najlepiej wczesną wiosną) warto zbadać odczyn pH gleby oraz jej skład chemiczny. Pozwoli to dobrać odpowiednie nawozy i polepszyć strukturę gleby. Podłoże gliniaste, zbite i wilgotne wymaga dodania piasku, który poprawi drenaż i zwiększy przepuszczalność gleby. Podłoże zbyt jałowe i piaszczyste, którego rośliny w większości nie tolerują, można wzbogacić poprzez dodanie torfu odkwaszonego oraz nawozów organicznych (obornika, kompostu). Nawozy organiczne najlepiej stosować na jesieni.

 

 

Podlewanie warzyw – jak robić to poprawnie?

podlewanie warzywWarzywa wymagają regularnego podlewania. W czasie upalnych miesięcy należy dostarczać im wody nawet dwa razy dziennie – rano i wieczorem. W ciągu dnia roślin nie podlewamy, ponieważ woda zbyt szybko by wyparowała. Poza tym mokre liście i łodygi mogłyby ulec poparzeniu przez silne promienie słoneczne. Rośliny najlepiej podlewać odstaną wodą.

 

Dobrym (i ekologicznym) rozwiązaniem jest pojemnik na wodę deszczową – możemy wtedy magazynować deszczówkę i używać jej do podlewania w miarę potrzeb. Warto też rozważyć zamontowanie linii kroplującej, która dostarczy wszystkim roślinom potrzebną ilość wody. Linia kroplująca to wygodne i praktyczne rozwiązanie, szczególnie jeśli mamy w ogrodzie bardzo dużo grządek z warzywami.

 

PAMIĘTAJ O ODCHWASZCZANIU!

 

Ogródek warzywny powinniśmy często odchwaszczać, żeby warzywa nie musiały konkurować z chwastami o składniki pokarmowe.

 

 

Jakie zabiegi pielęgnacyjne na grządkach należy robić?

Podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym w ogródku warzywnym jest odchwaszczanie. Należy też systematycznie zbierać dojrzałe warzywa, aby nie opadały i nie gniły, ponieważ może to prowadzić do rozprzestrzeniania się groźnych chorób i pleśni. Trzeba też uważnie obserwować rośliny i reagować na wszelkie objawy chorób (np. żółknięcie liści, plamy na liściach) i oznaki bytowania szkodników (np. pogryzione liście i łodygi, larwy owadów itp.). Szkodniki i choroby najlepiej zwalczać przy użyciu ekologicznych środków ochrony roślin.

 

 

Planowanie ogrodu warzywnego: zbiory od wiosny do jesieni

warzywa w ogrodziePrzed założeniem ogródka warzywnego warto zastanowić się, jakie rośliny chcemy tam posadzić. Warto posadzić warzywa, które będą wydawały obfite plony (np. cukinia, groszek, fasola, buraki, ziemniaki) oraz takie, które dojrzewają stopniowo (np. ogórki, pomidory, papryka).

 

Niektóre gatunki dojrzewają już wczesną wiosną (nowalijki), inne zbieramy latem (fasola szparagowa, pomidory, ogórki), jeszcze inne dopiero jesienią (np. dynie, ziemniaki, jarmuż, marchew, pietruszka). Warto więc zadbać o różnorodność gatunków.

 

Warzywa takie jak rzodkiewka, sałata, szpinak mają krótki okres wegetacji, więc można je wysiewać kilka razy w roku – wiosną i późnym latem (względnie wczesną jesienią – szczególnie szpinak). Nie należy ich jednak wysiewać latem, ponieważ warzywa te do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują nieco niższych temperatur (są to rośliny klimatu chłodnego). Warzywa te uprawiane w czasie gorącego lata przedwcześnie zawiązują pędy nasienne, są przerośnięte i niesmaczne.

 

PORADA EKSPERTA

 

Niektóre warzywa wysiewa się wprost do gruntu (np. rzodkiewkę, marchewkę, pietruszkę), inne sadzimy z rozsady (np. pomidory, paprykę, większość roślin kapustnych). Rozsadę można przygotować samodzielnie lub kupić gotowe sadzonki w sklepach ogrodniczych. Warzywa ciepłolubne (np. pomidory, papryka, cukinia, rośliny strączkowe) wysadzamy do gruntu dopiero w drugiej połowie maja, kiedy minie już groźba przygruntowych przymrozków.

 

 

Co to jest płodozmian?

skrzynka pełna warzywPłodozmian to wysiewanie lub sadzenie warzyw z innej rodziny botanicznej w każdym kolejnym roku w tym samym miejscu.

 

Taka rotacja upraw zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób i szkodników oraz pozwala roślinom lepiej wykorzystać składniki pokarmowe zawarte w glebie (sole mineralne, mikro- i makroelementy, pierwiastki – głównie azot).

 

 

Płodozmian trzyletni czy pięcioletni?

W ogrodzie warzywnym powinnyśmy zastosować co najmniej trzyletni system płodozmianu: w pierwszym roku sadzimy warzywa kapustne, w drugim – ziemniaki, a w trzecim – cebulę. W czwartym roku cykl zaczynamy od początku. Trzy wymienione wyżej grupy roślin łączyć należy z innymi gatunkami.

 

Jeszcze lepiej sprawdza się płodozmian w systemie pięcioletnim. Wtedy sadzimy kolejno: rośliny bobowate, rośliny cebulowe, rośliny o jadalnych owocach i korzeniach, rośliny kapustne.

 

 

Na czym polega allelopatia?

warzywa liściaste i kwiaty w ogrodzieAllelopatia to szkodliwy lub korzystny wpływ, jaki wywierają na siebie rośliny. Rośliny wydzielają substancje chemiczne, które wpływają na kiełkowanie i wzrost innych roślin (stymulują je lub hamują). Wydzielają też substancje lotne, które mają właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze, a także związki przyciągające pożyteczne owady i odstraszające szkodniki.

 

Allelopatię można wykorzystać w ogródku warzywnym – sadząc odpowiednie rośliny w swoim sąsiedztwie, można zapobiegać występowaniu chorób i szkodników, a także stymulować wzrost i rozwój roślin.

 

 

 

Jakie rośliny działają na siebie niekorzystnie?

 

  • Orzech włoski źle wpływa na wszystkie rośliny, które rosną w jego pobliżu.
  • Kapusta źle oddziałuje na fasolę, pomidory, marchewkę i rzodkiewkę.
  • Na fasolę niekorzystny wpływ mają cebula i czosnek.
  • Koperek źle wpływa na uprawę marchwi.
  • Pomidory niekorzystnie oddziałują na groch, ogórki i ziemniaki.
  • Na ziemniaki źle wpływają posadzone w ich pobliżu dynie i kabaczki, a także ogórki i słoneczniki.
  • W pobliżu buraków nie powinniśmy sadzić fasoli.
  • W sąsiedztwie warzyw kapustnych nie sadźmy truskawek, pomidorów i fasoli.
  • Ziemniaki i zioła mają niekorzystny wpływ na uprawy ogórka.
  • Pietruszka źle rośnie w pobliżu sałaty.
  • Bazylia niekorzystnie wpływa na majeranek.
  • Ogórki i pomidory źle czują się w swoim towarzystwie.

 

 

 

Jakie rośliny działają na siebie korzystnie?

 

  • Na buraka bardzo dobrze wpływają cebula i kalarepa.
  • Seler ma korzystny wpływ na pomidory.
  • Ogórki bardzo dobrze czują się w towarzystwie fasoli, grochy, rzodkiewki, słonecznika i kopru.
  • Na uprawę ziemniaków dobrze oddziałują: fasola, kapusta, chrzan, kukurydza oraz len.
  • Uprawie marchwi sprzyjają groch, sałata, pomidory, pory i cebula.
  • Sałata dobrze czuje się w sąsiedztwie szpinaku, ogórków, marchewki, rzodkiewki i truskawek.
  • Wszelkie rośliny kapustne bardzo dobrze rosną w towarzystwie ziemniaków, buraków, selerów, cebuli, szałwii i kopru.
  • Na fasolę dobrze wpływają ogórki, marchew, ziemniaki i kapusta.
  • Cebula i czosnek lubią towarzystwo cząbru.
  • Groch dobrze rośnie w sąsiedztwie kminku.
  • Mięta korzystnie pływa na uprawy grochu i fasoli, a także kapusty, brokułów i kalarepy.
  • Marchew i kapusta dobrze rosną w pobliżu szałwii.
  • Na grządce z sałatą warto posadzić maciejki i nasturcje.