Rzeźbienie w drewnie, czyli jak się nie nudzić w długie jesienne wieczory

Opinii 0

Rzeźbienie w drewnie, inaczej nazywane snycerstwem, to stara sztuka zdobnicza i rodzaj rzemiosła artystycznego. Dziś nawet majsterkowicz-amator może spróbować swoich sił w tej dziedzinie. Wystarczy kawałek drewna, odpowiednie narzędzia i zapał do pracy. Jak zacząć? Jakich użyć narzędzi? Jakie drewno wybrać? Poznaj odpowiedzi na te pytania!

Płaskorzeźba z drewna

Wybór narzędzi – szlifierka i inne narzędzia do rzeźbienia w drewnie

Do rzeźbienia w drewnie niezbędne są odpowiednie narzędzia modelarskie. Precyzyjną pracę z drewnem ułatwiają elektronarzędzia – szlifierki. Dzisiejsi snycerze wciąż jednak korzystają z tradycyjnych narzędzi, takich jak np. dłuta, nożyki lub bijaki.

Nóż snycerski

Noże snycerskie to niewielkie nożyki do modelowania w drewnie, które mają zróżnicowane zastosowanie. Zwykle korzysta się z nich na etapie wstępnym prac i do wykańczania detali, np. do wykonywania napisów w drewnie i w chip carvingu, czyli w snycerstwie geometrycznym.

Rzeźbienie w drewnie

Siekiera

Siekiery i topory przy modelowaniu w drewnie przydają się przede wszystkim do obróbki zgrubnej. Wykorzystuje się je do:

 

  • rąbania – cięcie w poprzek włókien drewna,

  • ciosania – cięcie wzdłuż włókien.

 

Narzędzia wyższej klasy umożliwiają również bardziej precyzyjne prace.

Dłuto

Do rzeźbienia w drewnie służą specjalne dłuta stolarskie (inaczej ciesielskie). Ostrze dłuta stolarskiego może być płaskie (proste lub skośne) bądź w kształcie litery V albo U. Do wykonywania specjalnych, precyzyjnych cięć używa się dłut odpowiednio wyprofilowanych.

Szlifierka

W pracy nad obróbką drewna, w tym przy rzeźbieniu stosuje się poniższe rodzaje szlifierek:

 

  • szlifierka taśmowa – działa na zasadzie ciągłego obracania taśmy z papierem ściernym w jednej płaszczyźnie,

  • szlifierka oscylacyjna – zasada działania opiera się na ruchu wahadłowym sztywnej stopy szlifierskiej,

  • szlifierka mimośrodowa – działa na zasadzie ruchu wahadłowego i nakładających się rotacji.

Zestawy do polerowania

Drewniane powierzchnie wymagają polerowania, zarówno przed rzeźbieniem, jak i po jego zakończeniu. W skład zestawów do polerowania, oprócz szlifierek, mogą wchodzić:

 

  • tarcze do szlifowania,

  • papier ścierny,

  • szczotki czyszczące (wykonane z plastiku lub ze stali),

  • ściernice,

  • głowice do polerowania,

  • ostrza do grawerowania,

  • wiertła,

  • pasta polerująca.

Akcesoria

Wśród innych akcesoriów snycerskich najważniejszą rolę odgrywa knypel, znany również jako pobijak i pucka. Wszystkie te nazwy określają młotek z dużym drewnianym obuchem, służący do pobijania dłuta ręcznego podczas dłutowania w drewnie otworów, rowków, wrębów i gniazd. Pobijak typowo rzeźbiarski nosi nazwę „bijak”. Wykonuje się go z jednego walcowatego kawałka drewna, w którym wycięty jest trzonek.

Jak wybrać drewno do rzeźbienia?

Dla początkujących snycerzy najlepszym wyborem jest drewno o niskiej twardości. Spośród rodzimych gatunków wymienić można:

 

  • brzoza,

  • topola,

  • lipa.

 

Gatunki miękkie mogą jednak być mniej trwałe. Dla bardziej doświadczonych rzeźbiarzy sprawdzą się twardsze, ale trwalsze gatunki:

 

  • dąb,

  • buk,

  • grab,

  • orzech.

 

Zdecydowanie najtrudniejsze w modelowaniu są wszelkie gatunki drzew iglastych. Ze względu na dużą twardość i pofalowanie lepiej unikać także gruszy. Należy zwrócić uwagę, czy sztuki drewna nie posiadają sęków i słojów, które utrudniają, a czasem wręcz uniemożliwiają obróbkę drewna.

Jak zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas pracy z drewnem?

Zawsze należy bezwzględnie przestrzegać zasad BHP. Rzeźbienie w drewnie wymaga odpowiedniej odzieży roboczej – rękawic i masek lub gogli ochronnych. Podczas pracy ze szlifierką niedopuszczalne są:

 

  • wymiana narzędzi tnących,

  • trzymanie w ręku materiału obrabianego,

  • zdejmowanie lub otwieranie urządzeń ochronnych,

  • konserwacja lub naprawa narzędzia.

Wzory do rzeźbienia w drewnie dla początkujących

Wiele osób zaczynających przygodę ze snycerstwem, zastanawia się, jak właściwie rzeźbić w drewnie? Dla początkujących rzeźbiarzy najlepszym sposobem na zdobycie doświadczenia jest snycerstwo geometryczne, czyli chip carving, co w wolnym tłumaczeniu oznacza wiórowanie. Nazywa się tak styl rzeźbienia, w którym nożyki lub dłuta są używane do usuwania małych wiórów materiału z płaskiej powierzchni w jednym kawałku. Dostępnych jest także wiele wzorów geometrycznych dla początkujących snycerzy. Wzory możesz wykorzystać do postawienia pierwszych kroków w modelowaniu drewna. Zyskawszy nowe umiejętności, możesz je wykorzystać do ozdobienia starych drewnianych drzwi i mebli.

Jak rzeźbienie i modelowanie drewna przydają się w domu?

Snycerstwo to pomysł na zdobienie drewnianych mebli, drzwi, futryn i innych drewnianych elementów wyposażenia wnętrz. Możesz także wykonać tym sposobem żyrandole i dodatki, a drewniane rzeźby sprawdzą się jako elementy ozdobne w domu.

Płaskorzeźba z drewna przedstawiająca liście

Zobacz, o co pytają nasi klienci

Jaką wybrać szlifierkę do drewna?

- Początkujący często pytają, jaka szlifierka do drewna będzie odpowiednia. Do obróbki płaskich, równych powierzchni drewnianych sprawdza się szlifierka oscylacyjna. Szlifierkę mimośrodową można zastosować zarówno do płaskich, jak i nieco zakrzywionych powierzchni drewnianych.

 

Jak przygotować drewno do rzeźbienia?

- Drewno do rzeźbienia powinno być odpowiednio wysuszone. Czas i stopień wysuszenia zależą od gatunku drewna. Przed przystąpieniem do prac snycerskich trzeba także odpowiednio wyszlifować drewno. Można do tego celu użyć szlifierki.

 

Jak wypolerować drewno po skończonej obróbce?

- Aby rzeźba drewniana była dobrze zakonserwowana, po zakończonej pracy należy ją odpowiednio wypolerować. Rzeźby drewniane poleruje się przy użyciu pasty polerskiej lub innego preparatu oraz szmatki i arkusza papieru ściernego o dobrze dobranej ziarnistości. Im większe ziarna, tym większy stopień starcia powierzchni drewnianych. Wiąże się to z ryzykiem uszkodzenia struktury powierzchni drewna.

 

Czym zaimpregnować i pomalować drewno?

- Do impregnacji drewna służą specjalne impregnaty i oleje do drewna. Następnie można pokryć je odpowiednim lakierem transparentnym – takim, przez który widać strukturę drewna – lub nanieść farbę kryjącą do drewna.

Dodano: 25-10-2020
Uaktualniono: 27-10-2020