Elektryka
Wyjaśniamy terminy z zakresu instalacji elektrycznych, bezpieczeństwa oraz nowoczesnych rozwiązań elektrycznych w domu.
Bezpiecznik topikowy
ElektrykaElement instalacji elektrycznej służący do ochrony obwodów i urządzeń elektrycznych przed skutkami przeciążeń i zwarć. Potocznie nazywany „korkiem" lub „wkładką bezpiecznikową".
Amper [A]
ElektrykaJednostka natężenia prądu elektrycznego w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI). Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego naukowca André-Marie Ampère'a (1775-1836), uznawanego za jednego z ojców elektromagnetyzmu.
Od 2019 roku amper definiowany jest poprzez ustalenie wartości ładunku elementarnego na dokładnie 1,602176634×10^-19 kulomba (C). Oznacza to, że 1 amper to przepływ 6,241509074×10^18 ładunków elementarnych w ciągu sekundy.
Akumulator niklowo-metalowo-wodorkowy
ElektrykaAkumulator niklowo-metalowo-wodorkowy (Ni-MH) to urządzenie elektrochemiczne służące do magazynowania energii elektrycznej, w którym elektroda dodatnia zbudowana jest z wodorotlenku niklu, a ujemna wykorzystuje stop metali absorbujący wodór. Działa dzięki przemieszczaniu się wodoru między elektrodami, co pozwala magazynować i oddawać energię. Jest mniej szkodliwy dla środowiska niż starsze akumulatory Ni-Cd, ma większą pojemność i był szeroko stosowany m.in. w sprzęcie AGD i autach hybrydowych.
Akumulator niklowo-kadmowy
ElektrykaAkumulator niklowo-kadmowy (Ni-Cd) to urządzenie elektrochemiczne służące do magazynowania energii elektrycznej, w którym katodę stanowi wodorotlenek niklu, anodę – kadm, a elektrolitem jest wodorotlenek potasu. Choć akumulatory Ni-Cd są odporne na skrajne temperatury i mają długą żywotność, dziś używa się ich rzadziej – głównie ze względu na tzw. efekt pamięci oraz toksyczność kadmu.
Akumulator litowo-jonowy
ElektrykaAkumulator litowo-jonowy (Li-Ion) to urządzenie elektrochemiczne do magazynowania energii, w którym jako elektrolit stosuje się sole litu w rozpuszczalnikach organicznych. W uproszczeniu – to bateria wielokrotnego użytku, która działa dzięki przemieszczaniu się jonów litu między dwiema elektrodami zanurzonymi w specjalnym płynie. Taka technologia sprawia, że akumulatory Li-Ion są lekkie, wydajne i mogą być ładowane setki razy.
AC
ElektrykaPrąd przemienny (AC – Alternating Current) to podstawowe zjawisko fizyczne w elektrotechnice, polegające na cyklicznej zmianie kierunku przepływu ładunków elektrycznych w obwodzie.
Krańcówka
ElektrykaTo element elektromechaniczny, znany także jako wyłącznik krańcowy lub czujnik położenia krańcowego, pełniący funkcję sterowniczą w automatyce budynkowej i instalacjach technicznych. Reaguje na fizyczną zmianę położenia elementu ruchomego, które zamyka lub otwiera obwód elektryczny po osiągnięciu określonego, zazwyczaj skrajnego położenia.
es
ElektrykaWyłącznik instalacyjny (potocznie "eska", "es") to urządzenie elektroinstalacyjne służące do automatycznego przerywania przepływu prądu w przypadku wystąpienia przetężenia i zwarć w obwodzie elektrycznym. Działa poprzez natychmiastowe rozłączenie obwodu po przekroczeniu wartości znamionowej prądu. Do jego zalet zalicza się precyzyjne i powtarzalne charakterystyki wyzwalania, możliwość wielokrotnego użycia, łatwa identyfikacja stanu pracy czy selektywność zabezpieczeń.
Moc przyłączeniowa
ElektrykaTo parametr techniczny określający maksymalną moc czynną, jaka może być pobierana lub dostarczana do sieci elektroenergetycznej przez instalację elektryczną. Wyrażana jest w kilowatach [kW] lub megawatach [MW].
Stanowi podstawowy parametr przy projektowaniu instalacji elektrycznych budynków oraz przy zawieraniu umów przyłączeniowych z zakładem energetycznym. Warunkuje dobór zabezpieczeń, opłaty stałe za energię elektryczną oraz możliwości rozbudowy instalacji elektrycznej i podłączania dodatkowych urządzeń.
Przeciążenie
ElektrykaTo zjawisko techniczne polegające na poddaniu konstrukcji, elementu budowlanego lub instalacji działaniu obciążeń przekraczających wartości przyjęte w projekcie, lub dopuszczalne dla danego elementu. Jest kluczowym parametrem analizowanym podczas projektowania i użytkowania obiektów budowlanych.
Zasilanie trójfazowe
ElektrykaZasilanie trójfazowe to techniczny koncept w elektroenergetyce stosowany powszechnie w budownictwie. Polega na dostarczaniu energii elektrycznej trzema przewodami fazowymi, w których napięcia są przesunięte względem siebie o 120 stopni elektrycznych.
Zwarcie
ElektrykaZjawisko fizyczne w instalacjach elektrycznych polegające na niezamierzonym połączeniu dwóch punktów obwodu elektrycznego o różnych potencjałach, powodujące przepływ prądu z pominięciem odbiornika lub przez ścieżkę o bardzo małej rezystancji.