Jak zaprojektować kuchnię dla osób niepełnosprawnych?

Opinii 0

Kuchnia, z której wygodnie może korzystać osoba niepełnosprawna, tylko z pozoru niczym nie różni się od standardowej. Jednak dzięki kilku sprytnym rozwiązaniom i dostosowaniu projektu do konkretnych wytycznych i wymiarów, można stworzyć wygodne miejsce do codziennego przygotowywania posiłków i rozwijania pasji gotowania. Podpowiadamy, jak urządzić kuchnię dla osoby, która porusza się na wózku inwalidzkim.

Kobieta na wózku inwalidzkim korzysta z blatu kuchennego

Jakie wyzwania stoją przed osobą niepełnosprawną w kuchni?

Dlaczego kuchnia osoby niepełnosprawnej nie powinna być urządzona w standardowy sposób? Poruszający się na wózku muszą mierzyć się z ograniczonym zasięgiem i dostępem do sprzętów i akcesoriów. Standardowe szafki są za wysoko, sięgnięcie po produkty z półek jest trudne lub niemożliwe, blaty i sprzęt AGD nie pozwalają na podjechanie wózkiem, a nieergonomiczne, ciasne pomieszczenie utrudniają poruszanie się i ograniczają zwrotność.

 

Przygotowywanie posiłków w takiej kuchni nie jest oczywiście niemożliwe, jednak o wiele łatwiej i wygodniej zrobić to w pomieszczeniu dostosowanym do własnych potrzeb. Dzięki właściwemu rozmieszczeniu mebli oraz sprzętów oszczędza się także miejsce, można z łatwością zachować porządek, a także zaoszczędzić czas i energię na walkę z utrudnieniami.

Starszy mężczyzna na wózku w kuchni

Projekt kuchni dla osoby niepełnosprawnej – układ przestrzeni

W idealnej sytuacji, czyli podczas planowania rozmieszczenia i wymiarów pomieszczeń, np. w trakcie budowy domu, wpływ na wygląd kuchni użytkownik ma już na etapie projektowania przestrzeni.Podczas budowy domu od podstaw warto dokładnie rozplanować rozmieszczenie okien, szerokość drzwi oraz finalny układ mebli.

 

O czym warto pamiętać, projektując kuchnię dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim? Kuchnia dla osoby z niepełnosprawnością powinna być:

Urządzona zgodnie z podstawowymi zasadami ergonomii

W tej kwestii kuchnia dla osoby poruszającej się na wózku nie różni się niczym od standardowej. Należy przestrzegać prawidłowego ciągu i tak ustawić meble i sprzęty, by kolejno następowały po sobie strefy: rozpakowywania zakupów i składowania, mycia, przygotowywania i gotowania. Warto zaznaczyć, że lodówka nie powinna stać obok piekarnika i zmywarki, ponieważ może mieć to wpływ na pogorszenie pracy urządzenia i energooszczędność. Najlepiej ustawić lodówkę możliwie blisko wejścia, aby po powrocie z zakupów, móc szybko i bez problemu je w niej umieścić. Istotne, aby cały ciąg kuchenny następował po sobie, bez załamań i narożników. Jeśli nie uda się ich uniknąć, można je wykorzystać, umieszczając we wnękach szafki z wysuwanymi blatami lub koszykami.

O odpowiednim kształcie

Zalecane kształty kuchni dla osób niepełnosprawnych powinny przypominać litery C, L, U. Są one najwygodniejsze i umożliwiają sprawne poruszanie się na wózku inwalidzkim.

Dostosowana do wielkości wózka inwalidzkiego

Żaden układ nie sprawdzi się dobrze, jeśli nie zapewni się miejsca do manewrowania wózkiem. Minimalna przestrzeń do swobodnego poruszania się powinna mieć około 1,5 m po obrysie koła.

Z szerokimi drzwiami i dostępem do okna

Warto zaplanować szerszy otwór drzwi kuchennych. Powinien on wynosić około 100 cm. Przy oknach powinno się pozostawić około 120x80 cm, aby podjechanie wózkiem nie przysparzało trudności. Aby jednak nie tracić miejsca, można umieścić tam blat roboczy z miejscem na podjazd.

 

Wysokość zasięgu rąk osoby na wózku inwalidzkim to mniej więcej 130 cm. Warto o tym pamiętać przy montażu klamek drzwi i okien. Trzeba je zamontować tak, aby ich otwieranie odbywało się bez problemu.

Meble kuchenne dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych

Wybierając meble kuchenne, należy mieć na uwadze ograniczenia i bezpieczeństwo osoby niepełnosprawnej.

Blaty robocze

Blat roboczy powinien mieć długość nie krótszą niż 80 cm (optymalna wynosi 300 cm), aby móc wygodnie przygotowywać posiłki. Kluczowa jest jednak wysokość blatu, która umożliwia wygodną pracę. Dla osoby z niepełnosprawnością odpowiednia wysokość blatu roboczego to około 80 do 85 cm. Aby w pełni wykorzystać powierzchnię kuchni, można również zastosować blaty składane lub wysuwane, które zajmują mniej miejsca, a po złożeniu pozwalają zyskać dodatkową przestrzeń na manewrowanie wózkiem.

 

Należy przemyśleć również kwestię podjazdu do szafek i umożliwić wsunięcie wózka pod blat roboczy. W innym wypadku zasięg ruchów znacznie się zmniejszy.

Szafki wiszące

Wysokość półek i szafek wiszących należy dostosować do wzrostu i zasięgu osoby niepełnosprawnej. Zazwyczaj mieści się ona w granicach 120-130 cm. Warto sprawdzić, czy osoba niepełnosprawna będzie w stanie samodzielnie odłożyć coś i zdjąć z dostępnych szafek.

Szafki stojące

Wbrew pozorom nie tylko wysokość jest istotna. Pamiętać należy o tym, że bardzo niskie schylanie się również nie będzie wygodne, ani bezpieczne dla osoby niepełnosprawnej. Dolne półki należy umieścić więc na wysokości nie mniejszej niż 40 cm. Dobrze też zastosować meble typu cargo z wysuwanymi koszami lub z rotującymi półkami. Sprytnym rozwiązaniem będą również szafki mobilne na kółkach.

 

Ważne, aby pozostawić miejsce na podjazd wózkiem. To około 15 cm przestrzeni między blatem a frontem szafki stojącej.

Bezpieczeństwo

Aby uniknąć drobnych wypadków, można też zastosować blaty i szafki z zaokrąglonymi rogami i krawędziami. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie zabezpieczeń dla dzieci. Dobrze też przemyśleć temat uchwytów do szafek. Nie powinny one zbytnio wystawać. Można z nich zrezygnować lub zastosować takie, które będą zaokrąglone i bezpieczne dla użytkownika.

Mężczyzna na wózku inwalidzki myjący naczynia w kuchni dostosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych

Wyposażenie kuchni dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych

Piekarnik, płyta kuchenna i okap

Dla zachowania bezpieczeństwa, w kuchniach dla osób niepełnosprawnych najlepiej zastosować płyty kuchenne indukcyjne lub elektryczne, które zmniejszają ryzyko poparzenia. Z tego samego powodu zaleca się również piekarniki, których drzwiczki pozostają chłodne. Aby praktycznie je ustawić, należy zadbać o pozostawienie około 40-50 cm z każdej strony. Zadbać trzeba również o swobodny dostęp do panelu sterowania okapu.

Zlewozmywak i bateria

Obowiązuje tu taka sama zasada jak przy piekarniku: potrzebne będzie około 40-50 cm miejsca na swobodny dostęp i manewrowanie. Bateria kuchenna przy zlewozmywaku powinna mieć jeden ergonomiczny uchwyt oraz wyciąganą rączkę.

Zmywarka

Aby wkładanie naczyń do zmywarki było wygodne, po otwarciu kosze powinny znajdować się na wysokości nie mniejszej niż 40 cm. Należy pamiętać o swobodnym dostępie od boku, aby móc łatwiej podjechać do koszyków i umieścić w nich naczynia. Z tego względu zmywarka nie powinna stać przy ścianie.

Lodówka i chłodziarko-zamrażarka

W kuchni osoby niepełnosprawnej lepiej sprawdzi się osobna lodówka i zamrażarka, ewentualnie niewielka chłodziarko-zamrażarka, której górne półki nie przekraczają wysokości 130 cm od posadzki. Warto pomyśleć o zasadzie 40 cm od podłogi i wybrać sprzęt do zabudowy lub umieścić go na podwyższeniu.

Akcesoria kuchenne dla osób niepełnosprawnych

Czujniki ruchu i oświetlenie taśmami LED


Inteligentne oświetlenie może usprawnić gotowanie osobie niepełnosprawnej. Przydatne mogą być czujniki ruchu, które uruchamiają światło w reakcji na ruch. Dzięki nim nie trzeba zastanawiać się, gdzie umieścić włącznik. Nad blatami warto zamontować również wygodne oświetlenie z samoprzylepnych taśm LED.


Szafki zamykane jednym przyciskiem


Wszelkiego rodzaju gałki i uchwyty są niewygodne, kiedy trzeba manewrować wózkiem. Dlatego warto pomyśleć o mechanizmie, który pozwala otwierać i domykać szafki za pomocą jednego przycisku.


Wysuwane wieszaki


Oszczędzają miejsce, dają nowe możliwości przechowywania i można je zamontować na dowolnej wysokości. Dzięki wysuwanym wieszakom, półkom lub koszykom wszystko, co warto mieć pod ręką, jest zawsze w zasięgu.

Zobacz, o co pytają nasi klienci

Na jakiej wysokości powinien być zamocowany blat w kuchni dla osób niepełnosprawnych?

- Wysokość blatu roboczego powinna być dostosowana do budowy i wzrostu użytkownika. Zazwyczaj jest to około 80-85 cm.

 

Na jakiej wysokości zamontować szafki dla osób niepełnosprawnych?

- Szafki wiszące powinny być zamontowane na wysokości ok. 120-130 cm (mierząc od podłogi).

 

O czym należy pamiętać, przy wyborze piekarnika dla osób niepełnosprawnych?

- Najlepiej wybrać taki, którego drzwiczki chronią przed wysokimi temperaturami. Dobrze sprawdzają się także piekarniki do zabudowy, ponieważ można je umieścić na dowolnej wysokości. Zaleca się także zastosowanie płyt indukcyjnych i elektrycznych, które niwelują ryzyko poparzenia.

 

Dodano: 03-02-2021
Uaktualniono: 15-02-2021