Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Wpływ soli drogowej na rośliny

Sól drogowa wywiera bardzo niekorzystny wpływ na drzewa i krzewy – uniemożliwia korzeniom pobieranie wody, w wyniku czego rośliny usychają i zamierają. Corocznie z powodu nadmiernego zasolenia gleby umiera kilkadziesiąt tysięcy drzew. A przecież drzewa (i krzewy) to życie: eliminują zanieczyszczenia z powietrza, dostarczają tlenu, regulują gospodarkę wodną, tworzą specyficzny mikroklimat i stanowią zieloną oazę spokoju.

CO TO JEST SÓL DROGOWA I JAK DZIAŁA

Sól drogowa, która służy do posypywania ulic i chodników, w ponad 90% składa się z chlorku sodu (NaCl). Dodawane są do niej także substancje przeciwzbrylające oraz drobny żwir lub piasek. Sól drogowa obniża temperaturę zamarzania wody do około minus 5 stopni Celsjusza – zamiast lodu i śniegu na drogach i chodnikach tworzy się słona, mokra breja. Błoto pośniegowe wywiera bardzo niekorzystny wpływ na rośliny: uniemożliwia im pobieranie wody. Słony śnieg rozchlapywany jest przez samochody na dość dużą przestrzeń, a solna mgiełka rozprzestrzenia się daleko od pasa drogowego na skwery i ogrody. Ponadto słone zaspy bardzo długo zalegają na poboczach i trudno się topią nawet po ustaniu mrozów.

WPŁYW SOLI DROGOWEJ NA ROŚLINY

Sól drogowa utrudnia korzeniom pobieranie wody, co prowadzi do usychania liści, a następnie do zamierania rośliny. Pierwsze skutki niekorzystnego działania soli drogowej widać już na wiosnę: młode pędy drzew i krzewów usychają, liście stopniową ciemnieją (początkowo są żółte, z czasem brązowieją) i opadają. W kolejnych latach zaczynają zamierać starsze konary, a w końcu całe drzewa (po około 3-4 latach stosowania soli drogowej). Ponadto sól obniża zdolność kiełkowania roślin. Sól drogowa bardzo źle wpływa też na drzewa i krzewy iglaste, które są szczególnie wrażliwe na chlorek sodu. Warto również dodać, że sól bardzo niekorzystnie działa na asfalt, chodniki, kostkę brukową, mosty i inne konstrukcje budowlane. Ponadto może sprzyjać korozji karoserii i innych metalowych części w autach, uszkadza podwozia samochodów, źle wpływa na buty czy koła wózków dziecięcych.

PRZENIKANIE SOLI DO GLEBY

Z chemicznego punktu widzenia niekorzystne działanie soli drogowej najłatwiej wytłumaczyć przy pomocy zjawiska osmozy. Osmoza polega na przenikaniu wody z roztworu o mniejszym stężeniu (gdzie jest więcej wody) do roztworu bardziej stężonego (gdzie jest mniej wody). W taki sposób roślina i gleba dążą do wyrównania się wody pomiędzy nimi. Podczas posypywania dróg i chodników chlorkiem sodu do gleby wnika bardzo duża ilość soli, przez co podłoże staje się roztworem bardziej nasyconym. Korzenie roślin dążą do wyrównania zawartości wody i oddają ją glebie. Duża ilość soli w glebie powoduje długotrwałą suszę fizjologiczną i rośliny umierają.

CHLOREK WAPNIA I CHLOREK MAGNEZU – ALTERNATYWA DLA NACL?

Kilka lat temu zaczęto używać chlorku wapnia oraz chlorku magnezu jako substancji, które mają zapobiegać tworzeniu się na jezdniach lodowej warstwy. Chlorek wapnia obniża temperaturę zamarzania wody skuteczniej niż chlorek sodu. Ponadto można dodać do niego substancji, które nie powodują korozji i utrzymują właściwą kwasowość gleby. Oba te związki miały być nieszkodliwe dla roślin i dodatkowo miały wzbogacać glebę w niezbędne pierwiastki: wapń oraz magnez. Niestety szybko okazało, że związki te w nadmiarze szkodzą roślinom: drzewa i krzewy w pobliżu dróg, gdzie stosowano chlorek wapnia i chlorek magnezu, były uszkodzone, a trawa wypalona.

OCHRONA ROŚLIN

Najlepszą metodą ograniczającą niekorzystny wpływ soli drogowej na rośliny jest... niestosowanie jej wcale. Przy prywatnych posesjach jest to możliwe: wystarczy regularnie i sumiennie odśnieżać chodniki i ogrodowe dróżki, ewentualnie można posypywać je drobnym żwirem lub piaskiem. Hałdy śniegu z czasem się rozpuszczą, a nasze rośliny – o które troskliwie dbamy przez cały sezon – pozostaną nieuszkodzone.

Inaczej sprawa ma się na blokowiskach – tam dozorcy mają obowiązek udrożnienia osiedlowych ścieżek i parkingów, a najprostszą i najszybszą metodą na pozbycie się śniegu i lodu jest właśnie sól drogowa. Podobnie na autostradach, drogach szybkiego ruchu i głównych ulicach miast – drogowcy muszą zapewnić kierowcom odpowiednią przyczepność i tzw. „czarną nawierzchnię”. W czasie silnych opadów śniegu na drogi wyjeżdżają solarki, które wprawdzie poprawiają stan dróg, ale jednocześnie zostawiają na ulicach i poboczach bardzo duże ilości słonej brei.

Na szczęście coraz częściej widzi się pracowników zieleni miejskiej, którzy już na jesieni osłaniają rośliny rosnące w pobliżu głównych ulic i na poboczach. Osłony ze słomianych mat i folii nieco ograniczają niekorzystny wpływ soli na rośliny. Drzewom pomaga także intensywnie podlewanie (od wiosny do później jesieni czyli do nastania pierwszych mrozów). Można także stosować hydrożele, które zatrzymują wilgoć w glebie, jednak nie używa się ich na masową skalę, ponieważ są dość drogie i byłoby to nieopłacalne.

W krajach skandynawskich – gdzie opady śniegu są z reguły duże większe niż u nas – stosowanie soli drogowej jest całkowicie zabronione. Panuje tam większa świadomość społeczna i ochrona środowiska naturalnego jest sprawą priorytetową.

GATUNKI BARDZO WRAŻLIWE NA SÓL DROGOWĄ

Wśród roślin, które można spotkać w nasadzeniach zieleni miejskiej, jest wiele gatunków bardzo wrażliwych na zasolenie. Szkodzi im zarówno pośniegowe błoto, jak i słona mgiełka unosząca się nad ulicami, a także śnieg zalegający na poboczach. Do gatunków tych należą głównie drzewa i krzewy iglaste (np. świerki), które z powodu suszy fizjologicznej bardzo szybko usychają. Nadmiar soli źle wpływa także na gatunki liściaste takie jak np. dąb czerwony, grab, lipa, kasztanowiec, klon jawor, klon pospolity, klon srebrzysty.

Warto pamiętać także o tym, że uszkodzone drzewa w pasie drogowym zagrażają naszemu bezpieczeństwu. Sól drogowa powoduje suszę fizjologiczną i zasychanie drzew, korzenie często są przycinanie i uszkadzane, ogranicza się roślinom dostęp do wody i składników odżywczych – to wszystko powoduje, że drzewa są osłabione. Ich konary mogą złamać się pod wpływem silnego wiatru, a całe drzewa mogą przewrócić się na samochody.

GATUNKI BARDZIEJ ODPORNE NA SÓL DROGOWĄ

Na zasolenie gleby zdecydowanie bardziej wrażliwe są gatunki rodzime, więc przy drogach i ulicach lepiej sadzić bardziej odporne gatunki obce. Jeśli chodzi o drzewa, które dość dobrze znoszą zasolenie, to należą do ich gatunki takie jak np. bez czarny (w dekoracyjnych odmianach), brzoza, głóg, grusza drobnoowocowa, grusza pospolita, jarząb szwedzki, jesion wyniosły, jesion pensylwański, klon polny, klon tatarski, platan klonolistny, robinia biała, wierzba, wiśnia osobliwa (w odmianach). Do dosyć odpornych na sól krzewów należą gatunki takie jak np. kolcowój pospolity, oliwnik, pęcherznica kalinolistna, porzeczka złota, rokitnik, róża pomarszczona, tamaryszek, tawuła japońska (w odmianach), śnieguliczka (np. biała czy Chenaulta).

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
Wczytywanie...