Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Winobluszcz pięciolistkowy i trójklapowy

Winobluszcz pięciolistkowy oraz trójklapowy to wieloletnie pnącza, które mogą efektownie ozdobić ściany budynków. Wbrew powszechnym obawom rośliny te nie przyczyniają się do zawilgacania i niszczenia tynków. Wręcz przeciwnie: przy zachowaniu odpowiednich warunków pnącza mogą stanowić dodatkową ochronę ścian.

Pochodzenie i występowanie

Winobluszcz (Parthenocissus) to ozdobne pnącze, które należy do rodziny winoroślowatych. Rośliny te pochodzą z Ameryki Północnej oraz z wschodniej części Azji, jednak uprawiane są w wielu miejscach na świecie, także w Polsce. Obecnie znamy 13 gatunków winobluszczu – do najpopularniejszych z nich należą winobluszcz pięciolistkowy oraz winobluszcz trójklapowy.

Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia) to inaczej „dzikie wino”, jego środowiskiem naturalnym jest Ameryka Północna i Środkowa (w naturze spotkać go można od Kanady, przez USA, aż po Meksyk i Gwatemalę). Winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) nazywany jest japońskim, ponieważ jego środowiskiem naturalnym jest Azja – spotkać go można w Japonii, Chinach, Korei oraz na Tajwanie.

 

Winobluszcz trójklapowyto bardzo silnie rosnące pnącze wyposażone w przylgi, którymi czepia się nawet gładkich powierzchni (np. szkła czy marmuru). Pędów nie są w stanie uszkodzić nawet silne i porywiste wiatry. Pnącze to może osiągać długość około 10-12 m. Winobluszcz trójklapowy  ma liście dwojakiego rodzaju. Na pędach owocujących (płodnych) liście są duże (szerokości około 10-20 cm), lśniące, skórzaste, intensywnie zielone i złożone z trzech klap. Liście na pędach płonych są mniejsze (około 8-15 cm szerokości), mają jajowaty kształt i przeważnie są nieklapowe. Winobluszcz trójklapowy najpiękniej prezentuje się jesienią, kiedy jego liście zmieniają barwę na pomarańczową lub czerwono-bordową. Jesienią liście opadają dwustopniowo – na początku blaszki liściowe, a następnie ogonki. Winobluszcz trójklapowy na przełomie czerwca i lipca tworzy żółto-zielone kwiatostany zebrane w baldachogrona. Kwiaty są miododajne i przyciągają owady zapylające. Owoce winobluszczu trójklapowego to małe, płasko kuliste jagody, które mają granatową barwę i pokryte są woskowym nalotem. Jagody dojrzewają na przełomie września i października i mogą utrzymywać się na roślinie aż do wiosny. Są bardzo chętnie zjadane przez ptaki. Dla ludzi – niejadalne.

Wygląd

Winobluszcz pięciolistkowy jest to bardzo szybko rozrastające się pnącze, jego przyrosty roczne mogą dochodzić do około 1-2 m. W dość szybkim czasie pnącze to zarosnąć może ściany (lub inne podpory) do wysokości około 20-25 m. Nazwa „pięciolistkowy” wzięła się od tego, że każdy liść złożony jest z pięciu mniejszych listków. Ząbkowane liście są z wierzchu zielone, od dołu szaro-zielone i mogą mieć do 10 cm długości. Winobluszcz pięciolistkowy kwitnie w lipcu, a zielono-białe kwiaty są drobne i niepozorne. Przyciągają owady zapylające i są miododajne. Owoce (małe, fioletowe lub granatowe jagody o średnicy około 6 mm) dojrzewają jesienią, przypominają nieco winorośl, stąd potoczna nazwa winobluszczu – „dzikie wino”. Pnącze to najpiękniej wygląda jesienią, kiedy liście przebarwiają się na kolor jaskrawoczerwony. Im bardziej słoneczne stanowisko, tym bardziej czerwone są liście.

Winobluszcz trójklapowy to bardzo silnie rosnące pnącze wyposażone w przylgi, którymi czepia się nawet gładkich powierzchni (np. szkła czy marmuru). Pędów nie są w stanie uszkodzić nawet silne i porywiste wiatry. Pnącze to może osiągać długość około 10-12 m. Winobluszcz trójklapowy  ma liście dwojakiego rodzaju. Na pędach owocujących (płodnych) liście są duże (szerokości około 10-20 cm), lśniące, skórzaste, intensywnie zielone i złożone z trzech klap. Liście na pędach płonych są mniejsze (około 8-15 cm szerokości), mają jajowaty kształt i przeważnie są nieklapowe. Winobluszcz trójklapowy najpiękniej prezentuje się jesienią, kiedy jego liście zmieniają barwę na pomarańczową lub czerwono-bordową. Jesienią liście opadają dwustopniowo – na początku blaszki liściowe, a następnie ogonki. Winobluszcz trójklapowy na przełomie czerwca i lipca tworzy żółto-zielone kwiatostany zebrane w baldachogrona. Kwiaty są miododajne i przyciągają owady zapylające. Owoce winobluszczu trójklapowego to małe, płasko kuliste jagody, które mają granatową barwę i pokryte są woskowym nalotem. Jagody dojrzewają na przełomie września i października i mogą utrzymywać się na roślinie aż do wiosny. Są bardzo chętnie zjadane przez ptaki. Dla ludzi – niejadalne.

Warunki uprawy

Winobluszcz pięciolistkowy to nie jest roślina trudna w uprawie. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, ale radzi sobie także w półcieniu. Może rosnąć w niemal każdej glebie, jednak preferuje podłoża żyzne i przepuszczalne – gleba zasobna w składniki pokarmowe sprzyja rozrastaniu się i zagęszczaniu pnącza. W czasie suchych letnich miesięcy należy winobluszcz obficie podlewać. Jednak jest o roślina dość odporna na suszę, niewrażliwa na zanieczyszczenia powietrza i mrozoodporna. Idealnie nadaje się do uprawy w warunkach miejskich.

 

Winobluszcz trójklapowy to pnącze, które dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych, ale nie należy go sadzić przy ścianach o wystawie południowej, ponieważ bardzo silne promienie słoneczne mogą spowodować poparzenia liści. Roślina ta nadaje się do posadzenia w niemal każdej glebie, nie toleruje tylko podłoży gliniastych i podmokłych. Winobluszcz trójklapowy nie jest całkowicie mrozoodporny, więc w czasie mroźnych, bezśnieżnych zim może przemarzać. Młodsze, niższe pnącza należy odpowiednio zabezpieczać – można je okryć np. agrowłókniną lub gałęziami roślin iglastych. Winobluszcz trójklapowy jest także wrażliwy na suszę, więc kiedy lato jest gorące i bezdeszczowe, należy roślinę obficie podlewać.

Pielęgnacja

Winobluszcz pięciolistkowy to roślina zrzucająca liście na zimę, więc jest całkowicie mrozoodporna. Pnącze to rozmnażać można wiosną przez odkłady powtarzane (wielokrotne) czyli przez ukorzenianie pędów bocznych bez oddzielania ich od rośliny matecznej. Winobluszcz pięciolistkowy można także rozmnożyć przez ukorzenianie sadzonek zdrewniałych, które pobiera się jesienią (październik/listopad).

 

Winobluszcz trójklapowy rozmnaża się identycznie jak pięciolistkowy. Poszczególne odmiany tego pnącza szczepi się na podkładce z winobluszczu zaroślowego. Roślina ta idealnie nadaje się do posadzenia w warunkach miejskich, ponieważ jest odporna na zanieczyszczenia powietrza, kurz i pył. Winobluszcz trójklapowy jest dość wrażliwy na mróz, dlatego powinien być sadzony w najcieplejszych rejonach naszego kraju (w zachodniej części Polski). Należy go uprawiać w zacisznych i osłoniętych od silnych wiatrów częściach ogrodu.

Zastosowanie

Winobluszcz pięciolistkowy i trójklapowy wytwarzają przylgi na końcach wąsów czepnych, którymi chwytają się murów, ścian, a nawet bardzo gładkich powierzchni (takich jak marmur czy szyba). Nie wnikają w strukturę tynku i nie powodują uszkodzenia powierzchni. Winobluszcze nie powodują wilgoci w domu i wykwitów grzybów na ścianach. Co więcej, ich duże, dachówkowato ułożone liście działają jak parasol i doskonale osłaniają ściany przed deszczem. Mogą się także przyczynić do osuszania gruntu pod budynkiem, ponieważ mają głęboko sięgające korzenie. Zabezpieczają również dom przed działaniem niekorzystnych warunków atmosferycznych. Poza tym stanowią świetną izolację – latem chronią przed przegrzaniem i dają chłód, a zimą mogą dodatkowo osłonić dom przed silnymi wiatrami i mrozem.

 

Winobluszcz pięciolistkowy idealnie nadaje się do uprawy w warunkach miejskich. Dzięki silnie rozgałęzionym wąsom zakończonym zaokrąglonymi przylgami pnącze to może bez żadnego problemu przytwierdzać się murów, skał, kamieni czy drzew. Z powodzeniem pokrywa wysokie nawet na 20 m ściany budynków, dlatego roślina ta może być wykorzystywana do przykrywania niezbyt estetycznych miejsc. Winobluszcz pięciolistkowy bez problemu przykryje stare mury o bardzo zniszczonym tynku, ściany z nieotynkowanej cegły, brzydkie płoty, ogrodzenia, budynki gospodarcze (np. garaże, szopy, składziki).

Gatunkiem podobnym do winobluszczu pięciolistkowego jest winobluszcz zaroślowy (Parthenocissus vitacea), który nie posiada przylg na wąsach, w związku z czym nie jest w stanie wspinać się po podporach. Ciekawe odmiany winobluszczu pięciolistkowego to np.:

- var. engelmanii – rośliny te wytwarzają bardziej delikatne i cieńsze pędy, mają też węższe liście, które osadzone są na długich ogonkach liściowych. Bardzo dobrze ukształtowane przylgi umożliwiają roślinie wspinanie się nawet po bardzo gładkich powierzchniach. Pnącze to tworzy mniej zwartą ścianę zieleni niż cały gatunek, sprawia wrażenie ażurowego.

- var. murorum – pnącze to ma lepiej wykształcone przylgi niż cały gatunek. Liście są krótsze i maja szeroko jajowaty kształt. Jesienią przebarwiają się na różne odcienie czerwieni.

 

Winobluszcz trójklapowy ma liście ułożone dachówkowato i dzięki dobrze ukształtowanym przylgom może szczelnie pokrywać wszelkie gładkie powierzchnie. Nadaje się do obsadzania ścian budynków, kamiennych murów, słupów, pni starych drzew itp. Winobluszcz trójklapowy najpiękniej wygląda jesienią, kiedy jego liście przebarwiają się na kolor czerwony i brązowy. Liście pozostają ozdobą rośliny aż do pierwszych mrozów. Do ciekawych odmian winobluszczu trójklapowego należą np.:

'Lowii' – to odmiana o drobnych listkach (około 2-3 cm), które są szersze niż dłuższe. Liście mogą być trójklapowe lub pojedyncze. Mają kolor intensywnie zielony, a na jesieni przebarwiają się na różne odcienie czerwieni. Odmiana ta rośnie mniej intensywnie niż gatunek i nadaje się do przykrywania mniejszych gabarytowo budynków czy murów.

'Vetchii' – ma mniejsze niż gatunek liście o jajowatym kształcie oraz silniej wykształcone przylgi.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
zobacz inne porady