Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Uprawa warzyw na balkonie

Aby cieszyć się warzywami z własnego balkonu czy tarasu od wczesnej wiosny do późnej jesieni, należy dobrać odpowiednie rodzaje roślin, które będą stopniowo dojrzewać. Warto też wiedzieć, jak poszczególne gatunki oddziałują na siebie (allelopatia). Warzywom musimy zapewnić optymalne warunki do wzrostu i rozwoju: zadbać o odpowiednie stanowisko i podłoże, starannie dobrać pojemniki oraz prawidłowo podlewać i nawozić rośliny.

DOBÓR GATUNKÓW

Do uprawy na balkonie nie nadają się warzywa, które do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują dużo miejsca (np. kapusta czy dynia itp.) ani te, które mają głęboki system korzeniowy (np. marchew, pietruszka, buraki itp.) oraz te, które wymagają dużej powierzchni uprawnej (np. szpinak, szparagi, ziemniaki itp.). W pojemnikach z powodzeniem można za to uprawiać cebulę, czosnek, fasolę pnącą, koperek, ogórki, paprykę, pietruszkę, pomidory (szczególnie koktajlowe), rzodkiewkę, sałatę (różne gatunki i odmiany), seler naciowy, szczypiorek. Do uprawy balkonowej nadają się także zioła i truskawki pnące. Warto więc zadbać o różnorodność gatunków i dobrać takie rośliny, które będą dojrzewały stopniowo. Niektóre warzywa uprawiać można przez cały sezon wegetacyjny (np. sałatę, rzodkiewkę, szczypiorek czy koperek). Wystarczy co około 2-4 tygodnie wysiać do pojemników nowe nasiona. Inne (np. pomidory czy papryka) owocują stopniowo, ale dopiero późnym latem.

STANOWISKO

Większość warzyw, które nadają się do uprawy balkonowej, to gatunki światłolubne. Dzięki dużemu nasłonecznieniu rośliny kwitną obficie i mają dorodne owoce. Jednak kiedy słońce grzeje zbyt mocno, rośliny narażone są na poparzenia i usychanie. Dlatego w trakcie upalnego lata niekiedy trzeba zastosować cieniowanie. Warzywa powinny także być osłonięte od wiatru, aby silne podmuchy nie połamały ich kruchych łodyg. Natomiast rośliny, które posadzimy na tarasie od strony północnej, będą miały ograniczony dostęp do światła. Słońce pojawi się tam tylko wczesnym rankiem i późnym popołudniem. W ciągu dnia rośliny będą miały równomiernie rozproszone światło. Wystawa północna zapewnia wyrównaną temperaturę i ogranicza niebezpieczeństwo przegrzania i uszkodzenia korzeni. Kolejną zaletą jest to, że ziemia w skrzynkach wolniej traci wilgoć, w związku z tym rośliny należy podlewać rzadziej.

PODŁOŻE I ROZSADA

Do sadzenia roślin na balkonie czy tarasie najlepiej użyć specjalnego podłoża do roślin balkonowych lub ziemi do uprawy warzyw. Mieszanki takie są żyzne, zasobne w składniki pokarmowe i bogate w próchnicę. Ziemia do roślin balkonowych jest pulchna i lekka, można ją dostać w każdym sklepie ogrodniczym. Pakowana jest w wygodne worki o różnej pojemności: od 5 do 50 litrów. Oprócz ziemi uniwersalnej możemy także kupić podłoże wzbogacone o hydrożel, który pozwala zatrzymać wilgoć w glebie w trakcie upalnych dni. Gotową rozsadę warzyw możemy kupić w sklepach ogrodniczych albo wyhodować samodzielnie. Rozsady można przygotowywać już w marcu, a wyhodowane sadzonki wysadzamy do pojemników dopiero w drugiej połowie maja, kiedy minie już groźba przymrozków. Przed wystawieniem donic na balkon, rośliny trzeba zahartować.

PODLEWANIE I NAWOŻENIE

Aby zapewnić optymalne warunki wzrostu dla warzyw uprawianych na balkonie, należy je obficie i regularnie podlewać, najlepiej wczesnym rankiem i po południu. W czasie upalnych dni podlewamy warzywa dwa razy dziennie, natomiast kiedy jest chłodniej wystarczy podlać je co kilka dni, najlepiej rano (kiedy ziemia w pojemniku wyraźnie przeschnie). Wody musi być tyle, aby przelała się przez drenaż. Ma to szczególne znaczenie przy zastosowaniu podłoży torfowych, gdyż mają one dużą absorpcję wody, ale zbyt przesuszone przyjmują ją z trudem. Nie można jednak dopuścić do zalania podłoża, ponieważ doprowadzić to może do zgnicia korzeni. Warzywa uprawiane w pojemnikach można nawozić nawozami organicznymi. Nadaje się do tego głównie przekompostowana ziemia oraz biohumus. Biohumus to nawóz naturalny, który powstaje dzięki dżdżownicom kalifornijskim. Dżdżownice te uprawiane są na specjalnych farmach, gdzie trawią odpadki roślinne i produkują bogaty w składniki mineralne nawóz. Nawóz ten dostępny jest w sprzedaży w formie płynnej i należy używać go po rozcieńczeniu. Co ciekawe można nim podlewać zarówno rośliny w ogrodzie, na balkonie, jak i w domu, ponieważ nie wydziela nieprzyjemnego zapachu (w przeciwieństwie do obornika i gnojówki).

POJEMNIKI I PODPORY

Rośliny balkonowe należy sadzić w odpowiednio dużych donicach i korytkach. Pojemniki powinny być głębokie na co najmniej 40 cm, ponieważ w płytszych i mniejszych ziemia zbyt szybko będzie się nagrzewać i wysychać. Najlepiej aby pojemniki były białe lub jasne, ponieważ ciemne barwy dodatkowo absorbują promienie słoneczne, co może spowodować przegrzanie i wysuszenie korzeni. Wielkość i kształt pojemników należy też dostosować do konkretnych gatunków: np. dla pomidorów czy papryki najbardziej odpowiednie będą stabilne, duże donice lub pojemniki, czosnek, cebula, szczypiorek czy pietruszkę najlepiej posadzić w ciężkich, okrągłych donicach, sałata powinna rosnąć w okrągłych pojemnikach o dużej średnicy, natomiast truskawki pnące najpiękniej będą wyglądać w podwieszanych donicach. Fasoli pnącej czy ogórkom musimy zapewnić także odpowiednie podpory – najlepsze będą bambusowe lub drewniane kratki albo specjalne linki ogrodnicze. W dnie donicy należy zrobić kilka dziurek, co pozwoli na swobodny odpływ nadmiaru wody. Na dno donicy wysypujemy także warstwę drenażową – może być to keramzyt lub drobno potłuczone fragmenty glinianej donicy.

WARUNKI UPRAWY NIEKTÓRYCH GATUNKÓW

Papryka

Sadzonki papryki można kupić w sklepie ogrodniczym lub wyhodować je samodzielnie – nasiona wysiewamy pod koniec marca lub na początku kwietnia, a po około miesiącu sadzonki pikujemy do doniczek. Przed wystawieniem na balkon rośliny trzeba zahartować. Papryce trzeba zapewnić odpowiednią podpórkę, żeby łodyga się nie złamała. Rośliny podlewamy często, ale niezbyt obficie. Papryka to roślina ciepłolubna, więc kiedy temperatura spada poniżej 15 stopni C, należy ją okryć np. kartonem lub agrowłókniną. Do uprawy balkonowej najbardziej polecana jest odmiana 'Hajduczek'.

 

Pomidory

Nasiona pomidorów należy wysiać pod koniec marca, siewki należy przepikować. Pomidory wymagają podpór. Pomidory zaczynają owocować pod koniec lipca. Do uprawy na balkonie polecane są szczególnie odmiany pomidorków koktajlowych np. 'Balcony Red' (liczne, czerwone owoce), 'Cherola' (bardzo plenna, wczesna odmiana, czerwone owoce), 'Koralik' (ma drobne, bardzo liczne owoce), 'Mirabel' (ma słodkie, żółte owoce), 'Pendulina Red' (odmiana o zwisających pędach, czerwone owoce), 'Perun' (żółte owoce w kształcie gruszki), 'Pokusa' (odmiana wymagająca podpór, czerwone owoce), 'Venus' (pomarańczowe, drobne owoce)

 

Sałata

Aby przez cały sezon wegetacyjny mieć na balkonie świeżą sałatę, należy co około 2-3 tygodnie wysiewać nasiona do okrągłych donic o dość dużej średnicy. Do uprawy na balkonie najlepiej nadaje się sałata rozetowa, która tworzy bardzo dużą rozetę liściową i nie zawiązuje ciasnych główek. Do bezpośredniego spożycia nadają się tylko jej zewnętrzne liście (liście wewnętrzne służą do wzrostu i rozwoju). Sałaty nie nawozimy, ale trzeba ją dość często i obficie podlewać.

 

Szczypiorek

Do uprawy szczypiorku najlepiej użyć dość płaskich doniczek lub skrzynek. W dnie pojemników powinny być zrobione dziurki, które umożliwią swobodny odpływ nadmiaru wody. Doniczki wypełniamy ziemią ogrodniczą przeznaczoną do wysiewu warzyw, a następnie umieszczamy w niej cebule (do 3/4 wysokości). Najlepiej wybrać cebulki, z których zaczyna już wyrastać szczypior. Posadzone cebulki trzeba podlać odstaną wodą o temperaturze pokojowej. Następnie podlewamy tak, aby podłoże było lekko wilgotne (podlewamy raczej umiarkowanie). Pojemnik z cebulami ustawiamy w słonecznym i ciepłym miejscu na balkonie. Po około tygodniu będzie już można ścinać szczypiorek.

 

Truskawki

Do uprawy na balkonie można wykorzystać truskawki uprawiane w polu (trzeba im tylko zapewnić dość duży pojemnik). Można także posadzić truskawki pnące (zwisające). Z ciekawszych odmian polecić można 'Fragoo' (o ozdobnych, różowych kwiatach) albo 'Karan' (o kwiatach białych). Odmiany balkonowe kwitną i zawiązują owoce od wczesnej wiosny aż do przymrozków. Truskawki wymagają słonecznego i osłoniętego stanowiska oraz obfitego podlewania.

ALLELOPATIA NA BALKONIE

Allelopatia to szkodliwy lub korzystny wpływ, jaki wywierają na siebie rośliny. Rośliny wydzielają substancje chemiczne, które wpływają na kiełkowanie i wzrost innych roślin (stymulują je lub hamują). Wydzielają też substancje lotne, które mają właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze, a także związki przyciągające owady pożyteczne i odstraszające szkodniki. Allelopatię można wykorzystać w ogródku warzywnym – sadząc odpowiednie rośliny w swoim sąsiedztwie, można zapobiegać występowaniu chorób i szkodników, a także stymulować wzrost i rozwój roślin.

 

Niekorzystne oddziaływanie:

- Na fasolę niekorzystny wpływ mają cebula i czosnek

- Zioła mają niekorzystny wpływ na uprawy ogórka

- Pietruszka źle rośnie w pobliżu sałaty

- Bazylia niekorzystnie wpływa na majeranek

- Ogórki i pomidory źle czują się w swoim towarzystwie

 

Korzystne oddziaływanie:

- Seler ma korzystny wpływ na pomidory

- Ogórki bardzo dobrze czują się w towarzystwie fasoli, grochu, rzodkiewki, słonecznika i kopru

- Sałata dobrze czuje się w sąsiedztwie ogórków, rzodkiewki i truskawek

- Na fasolę dobrze wpływają ogórki

- Cebula i czosnek lubią towarzystwo cząbru

- Groch dobrze rośnie w sąsiedztwie kminku

- Mięta korzystnie wpływa na uprawy grochu i fasoli

- W pobliżu sałaty warto posadzić maciejki i nasturcje

 

 

Komentarze (2):
~Warzywa z nasion (niezalogowany, 79.185.113.*) 2016.08.09, 14:49

Warto dodać o innych odmianach. Proszę zwrócić uwagę że mamy ich tysiące. Co więcej większość bez problemu nadaje się na balkon czy taras. Najlepiej nadają się niskie odmiany o dużej tolerancji na upały i przesychanie bryły korzeniowej.

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~kris (niezalogowany, 188.127.13.*) 2016.04.18, 22:52

Co do sałaty, to na balkonie jest za gorąco i nic po niej.

Czy opinia jest przydatna?
( 1 / 2 ) Opinia przydatna dla 33% użytkowników
zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...