Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Szarotka alpejska

Szarotka alpejska to roślina dość trudna w uprawie, która do prawidłowego wzrostu i rozwoju wymaga bardzo specyficznych warunków. Byliny te w naturze rosną na terenach wysokogórskich, w związku z czym narażone są na duże nasłonecznienie, silne wiatry, niską temperaturę, a także kamieniste, ubogie w składniki odżywcze podłoże, które jest suche i wapienne. Podobnych warunków szarotki alpejskie potrzebują także w przydomowych ogródkach.

Pochodzenie i występowanie

Szarotka alpejska (Leontopodium alpinum) to roślina wieloletnia należąca do rodziny astrowatych. Jej środowiskiem naturalnym są górzyste tereny Europy. W naturze występuje w piętrze alpejskim i subalpejskim, gdzie porasta ciepłe, słoneczne, południowe stoki, górskie polany i murawy oraz półki skalne. W Polsce szarotki alpejskie występują w Tatrach, można je spotkać do wysokości około 1840 m n.p.m. Warto wiedzieć, że byliny te są objęte w naszym kraju ścisłą ochroną gatunkową – nie wolno ich zrywać, przenosić ze stanowiska naturalnego np. do ogrodu, nie wolno także pobierać sadzonek. Szarotka alpejska jest objęta ochroną także w innych krajach europejskich np. w Rumunii, Słowenii, Szwajcarii oraz na Słowacji.

Wygląd

Szarotka alpejska to niewysoka roślina wieloletnia, która może osiągać od 5 do 30 cm wysokości. Ma wyprostowaną, słabo ulistnioną łodygę, która się nie rozgałęzia i nie tworzy rozłogów. Cała roślina pokryta jest filcowatym, wełnistym, szaro-srebrzystym, bardzo gęstym kutnerem (włoskami). Kutner zapobiega nadmiernemu parowaniu wody z liści, stanowi także ochronę rośliny przed silnymi promieniami słonecznymi, niską temperaturą, mroźnymi, wysuszającymi wiatrami. Szarotki alpejskie są narażone na tak niesprzyjające warunki atmosferyczne w swoim środowisku naturalnym czyli na terenach wysokogórskich.

Liście szarotki alpejskiej mają barwę szaroniebieską, kształt wąsko lancetowaty, podłużny, zwężający się ku podstawie. Tuż przy ziemi liście tworzą niewysokie kępki.

Szarotki alpejskie kwitną w lipcu oraz sierpniu. Kwiatostany umieszczone są pojedynczo na szczytach pędów. Kwiaty właściwe są malutkie, rurkowate, mają żółtą barwę i w kształcie przypominają koszyczki. Pod nimi znajdują się okazałe listki przykwiatkowe, które są duże większe niż reszta liści, mają też bardziej intensywny kolor. Listki przykwiatkowe mają kształt gwiazdek, są włochate, barwy szarobiałej. To właśnie one tworzą charakterystyczny kwiatostan szarotki alpejskiej. Kwiaty szarotki są owadopylne i wiatrosiewne. Owoce mają postać niewielkich niełupek (zaledwie 1 mm), w których znajduje się jedno nasionko. Niełupki otoczone są puchem.

Specyficzne warunki uprawy

Szarotki alpejskie w naturze rosną na terenach wysokogórskich, gdzie panują dość specyficzne warunki: bardzo duże nasłonecznienie, silne wiatry, niska temperatura zimą (oraz gruba warstwa śniegu), kamieniste, ubogie w składniki odżywcze podłoże, gleba sucha, wybitnie wapienna (o odczynie zasadowym).

W przydomowych ogródkach należy szarotkom alpejskim zapewnić warunki podobne do tych, jakie panują w ich naturalnych siedliskach. Na nizinach jest to dosyć trudne, a byliny te są bardzo wrażliwe na błędy uprawowe: przestają kwitnąć, ich liście tracą swoją charakterystyczną barwę, korzenie gniją od namiaru wody. Rośliny te – mimo że pochodzą z gór – mogą na nizinach przemarzać, ponieważ nie są chronione przed mrozem grubą warstwą śniegu.

Szarotki alpejskie nie są łatwe w uprawie i do prawidłowego wzrostu i rozwoju wymagają bardzo specyficznych warunków. Jeśli nie zapewnimy ich roślinom – mogą całkiem wyginąć.

Stanowisko i podłoże

Szarotki alpejskie powinny rosnąć na stanowiskach słonecznych – są to rośliny światłolubne, a wręcz światłożądne. Poradzą sobie w lekkim półcieniu, ale generalnie – im więcej słońca, tym lepiej.

Szarotki powinny rosnąć w podłożu lekkim, przepuszczalnym, przewiewnym, dość suchym. Odpowiednia będzie gleba piaszczysto-żwirowa, niezbyt żyzna. Kluczową kwestią przy uprawie tych roślin jest odczyn gleby, który powinien być zasadowy, czyli zawierać wapień. Jeśli mamy w ogrodzie glebę kwaśną, należy ją zwapnować. Trzeba też regularnie kontrolować odczyn podłoża i jeśli pH zacznie się obniżać, należy glebę ponownie zwapnować.

Szarotki alpejskie powinny być sadzone w najwyższym punkcie ogrodu skalnego, aby nie narażać roślin na nadmiar wody. Ze szczytu rabaty woda będzie swobodnie spływać, co nie dopuści do zalegania wody w glebie i zagniwania korzeni.

Zabiegi pielęgnacyjne

Szarotki alpejskie to rośliny dosyć kapryśne, które wymagają bardzo specyficznych warunków siedliskowych i źle znoszą błędy uprawowe. Są za to odporne na suszę, więc w zasadzie nie trzeba ich podlewać. Nie wymagają też dodatkowego nawożenia, ponieważ w środowisku naturalnym żyją w podłożu bardzo ubogim w składniki pokarmowe – na terenach wysokogórskich. Szarotki alpejskie są także odporne na choroby i szkodniki, w związku z czym nie potrzebują ochrony chemicznej. Jeśli zaś o chodzi o przycinanie szarotek, to warto co roku na wiosnę wyciąć uschnięte łodygi i liście.

Do głównych zabiegów pielęgnacyjnych przy uprawie szarotki alpejskiej zaliczyć trzeba przede wszystkim okrywanie rośliny na zimę. W środowisku naturalnym szarotki są w okresie zimowym przykryte grubą warstwą śniegu, który chroni je przed silnym mrozem i wysuszającymi wiatrami. Na nizinach pokrywa śnieżna nie jest aż taka gruba, w związku z czym byliny te mogą przemarzać. Aby temu zapobiec, należy rośliny okrywać na zimę. Osłona powinna zabezpieczać byliny przed mrozem i wiatrem oraz przed nadmierną wilgocią w glebie – szczególnie w czasie wiosennych roztopów. Zbyt wilgotne podłoże zdecydowanie nie służy szarotkom alpejskim, dlatego musimy zapewnić im odpowiedni drenaż. Warto posadzić je na szczycie rabaty czy skalniaka, aby woda mogła swobodnie spływać, a podłoże – szybciej się przesuszać.

Rozmnażanie

Szarotki alpejskie można rozmnażać zarówno przez wysiew nasion, jak i przez podział dobrze rozrośniętych kęp. Nasiona wysiewa się wiosną. Pozytywny wpływ na kiełkowanie oraz prawidłowy wzrost i rozwój siewek ma stratyfikacja chłodna, czyli przetrzymywanie nasion w niskiej temperaturze (max 15 stopni Celsjusza) przez kilka tygodni. Młode rośliny wysadzamy do gruntu dopiero wtedy, kiedy minie groźba późnowiosennych przymrozków, czyli w drugiej połowie maja.

Nowe rośliny można także uzyskać przez podział starszych, dobrze rozrośniętych kęp. Zabieg ten wykonujemy wiosną lub pod koniec lata. Rośliny od razu wysadzamy na miejsce docelowe.

Warto pamiętać, że w Polsce szarotki alpejskie objęte są ścisłą ochroną gatunkową, nie wolno ich zrywać, przenosić ze stanowiska naturalnego np. do ogrodu, nie wolno także pobierać sadzonek z dziko rosnących roślin.

Zastosowanie

Szarotka alpejska to idealna roślina do posadzenia w ogródku skalnym czy w alpinarium. Poradzi sobie w podłożu suchym, kamienistym, jałowym, wapiennym. Byliny te mogą być także sadzone na murkach, w szczelinach skalnych, na ternach kamienistych. Warto pamiętać, że szarotki alpejskie najlepiej będą się czuły na szczytach skalniaków i rabat – podłoże szybciej się tam przesusza.

Kwiatostany szarotek alpejskich  świetnie sprawdzają się w suchych bukietach. Po zasuszeniu zachowują swój oryginalny wygląd nawet przez kilka lat.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...