Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Rokitnik wąskolistny

Rokitnik idealnie nadaje się na gęste, cierniste żywopłoty. Dobrze prezentuje się w ogrodach naturalistycznych, wykorzystywany jest także w nasadzeniach zieleni miejskiej. Ma ozdobne, srebrzyste liście i niezwykle dekoracyjne, jaskrawopomarańczowe owoce, które mogą być pięknym akcentem w zimowym ogrodzie. Ponadto owoce rokitnika są jadalne, jednak należy je zbierać dopiero po pierwszych przymrozkach – tracą wtedy wyraźnie cierpki smak.

Pochodzenie i występowanie

Rokitnik wąskolistny zwany także pospolitym lub zwyczajnym (Hippophae rhamnoides) to roślina należąca do rodziny oliwnikowatych. W naturze rośnie w Europie oraz w Azji (Syberia, Chiny), występuje głównie w rejonach nadmorskich. W naszym kraju dzikie okazy rokitników spotkać można nad Bałtykiem, gdzie porastają wydmy i klify. Rośliny te są odporne na mróz, suszę, wiatr, zanieczyszczone powietrze, mają też niewielkie wymagania uprawowe – odpowiada im nadmorski klimat, więc w rejonach nadbałtyckich tworzą gęste zarośla. Zdziczałe krzewy rosną także w Pieninach. Rokitnik może być stosowany także jako roślina uprawna – ma ozdobne, srebrzystoszare liście, dekoracyjne (a do tego zdrowe i smaczne) owoce, może być też wykorzystywany do tworzenia żywopłotów i do umacniania skarp i pochyłości terenu. Warto wiedzieć, że krzewy te od 2014 roku objęte są w Polsce częściową ochroną gatunkową. Rokitnik bywa czasem nazywany rosyjskim ananasem. Ma bardzo egzotyczny, oryginalny wygląd.

Wygląd

Rokitnik to duży, ekspansywny krzew, który rośnie dość wolno, ale może dorastać do około 4-6 m wysokości przy średnicy około 3-5 m. Posiada nieregularny, asymetryczny pokrój i  rozgałęzione, sztywne, zdrewniałe pędy, które pokryte są gładką, brązowoszarą korą. Pędy pokryte są cienkimi, sztywnymi i bardzo ostrymi cierniami. Rokitnik tworzy gęste, splątane zarośla, a dzięki licznym odrostom korzeniowym krzew ten dość szeroko się rozrasta.

Rokitnik to roślina o ulistnieniu sezonowym. Liście rozwijają się wiosną i stanowią ciekawą ozdobę rośliny – z wierzchu są szaro-zielone, od spodu srebrzyste, delikatnie omszone, długie na 7 cm, wąskie i sztywne, o lancetowatym kształcie.

Kwiaty pojawiają się jeszcze przed rozwojem liści (marzec-kwiecień), są drobne, żółto-zielone, dość charakterystycznie pachną, ale nie mają zbyt dużej wartości dekoracyjnej. Rokitnik to roślina dwupienna – posiada egzemplarze męskie i żeńskie. Owoce pojawiają się tylko na osobnikach żeńskich, ale żeby doszło do zapylenia, w bliskiej od siebie odległości muszą rosnąć oba typy krzewów. Przyjmuje się, że na około 6-8 krzewów męskich powinien rosnąć przynajmniej jeden krzew męski. Rokitnik jest wiatropylny. Po zapyleniu na krzewach żeńskich pojawiają się owoce – małe, kuliste, pomarańczowe pestkowce, które zaczynają dojrzewać w sierpniu, ale są w pełni dojrzałe dopiero w październiku. Owoce rokitnika są jadalne, ale można je zbierać dopiero po pierwszych przymrozkach (wcześniej są bardzo cierpkie). W czasie zbiorów ze względu na ciernie trzeba używać rękawiczek. Jeśli nie zostaną zebrane, będą wisieć na krzewie aż do wiosny, stanowiąc pokarm i przysmak dla ptaków. Rokitniki wprost oblepione owocami to także ciekawy element dekoracyjny w ogrodzie.

Warunki uprawy

Rokitnik wąskolistny wymaga stanowisk wybitnie słonecznych. Krzewy posadzone w cieniu marnieją. Rośliny te preferują podłoża lekkie, piaszczyste, próchnicze, przepuszczalne i dość suche o odczynie zasadowym (wapiennym). Bardzo źle rosną w glebie ciężkiej, gliniastej, podmokłej. Lubią za to dużą wilgotność powietrza, stąd bardzo często rosną w rejonach nadmorskich (na wydmach i klifach). Rokitniki tolerują zasolenie gleby i zanieczyszczenia powietrza, są też w pełni mrozoodporne.

Krzewy można sadzić zarówno wczesną wiosną, jak i na jesieni. Rośliny wysadzamy do dołka o głębokości i szerokości około 80 cm. Na dno warto wyłożyć warstwę kompostu – potem rokitniki nie wymagają częstego nawożenia (rośliny te żyją w symbiozie z bakteriami, które wiążą azot z powietrza). Jeśli chcemy z rokitników stworzyć żywopłot, krzewy należy posadzić w odstępie co około 80-100 cm. Ziemię wokół posadzonych krzewów należy ubić, a rośliny trzeba obficie podlać. Rośliny podlewamy obficiej przez pierwsze 3 lata od posadzenia. Starsze egzemplarze są dość odporne na suszę. Co roku na wiosnę glebę wokół rokitników spulchniamy. Krzewy należy także odchwaszczać.

Jeżeli liczymy na owoce rokitnika, to trzeba pamiętać, że jest on rośliną dwupienną – zapylenie kwiatów na osobnikach o kwiatach żeńskich następuje pyłkiem kwiatów z osobników męskich. Z tego względu na 6-8 egzemplarzy żeńskich musimy posadzić przynajmniej jeden egzemplarz męski. Okazy żeńskie można rozpoznać dopiero jak mają powyżej 3-4 lat i rozpoczynają kwitnienie – ich pąki kwiatowe są mniejsze i występują mniej licznie.

Zabiegi pielęgnacyjne

Świeżo posadzonym krzewom należy skrócić pędy, aby rośliny wypuściły nowe odrosty i ładnie się zagęściły – robimy to wczesną wiosną. Przez kilka pierwszych lat od posadzenia można w ten sposób formować rokitniki. Później krzewów nie przycinamy, ponieważ bardzo słabo się regenerują. Wycinamy tylko pędy suche, połamane, uszkodzone.

Rokitniki rosną ekspansywnie i z czasem mogą zagłuszyć inne rośliny, dlatego należy systematycznie usuwać odrosty korzeniowe, przez które szybko się rozmnażają. Odrosty należy wyrywać, a nie wycinać. Robimy to późną wiosną lub wczesnym latem, kiedy młode odrosty nie są jeszcze zdrewniałe.

Rokitniki są dość odporne na szkodniki, niekiedy jednak mogą pojawić się mszyce lub szpeciele. Słabsze rośliny mogą zostać zainfekowane chorobami takimi jak: fuzarioza, werticilioza.

Rokitniki można rozmnażać z nasion (generatywnie), z sadzonek korzeniowych lub z sadzonek półzdrewniałych (wegetatywnie). Nasiona wysiewamy do gruntu jesienią albo poddajemy je stratyfikacji i siejemy wiosną. Dopiero po 3-4 latach będzie można oddzielić osobniki męskie od żeńskich (kiedy zaczną kwitnąć).

Sadzonki korzeniowe wykopujemy, odcinamy (rokitniki korzenią się dość płytko), a następnie tniemy na mniejsze części i umieszczamy w przepuszczalnym podłożu, które powinno być stale lekko wilgotne. Nowo powstałe rośliny sadzimy do gruntu na wiosnę.

Sadzonki półdrewniałe pobieramy wczesnym latem, powinny mieć długość około 15-20 cm i po kilka ulistnionych węzłów. Umieszczamy je w mieszance piasku torfu, która powinna być stale lekko wilgotna, w miejscu jasnym, ale nie bezpośrednio na słońcu. Do gruntu wysadzamy sadzonki wiosną w kolejnym roku.

Zastosowanie

Rokitnik nadaje się na gęste, cierniste żywopłoty obronne. Pięknie wygląda w dużych ogrodach naturalistycznych czy leśnych, może być wykorzystywany w nasadzeniach zieleni miejskiej. Ma ozdobne, srebrzyste liście i niezwykle dekoracyjne, jaskrawopomarańczowe owoce, które mogą być pięknym akcentem w zimowym ogrodzie. Ponadto owoce rokitnika są jadalne, jednak należy je zbierać dopiero po pierwszych przymrozkach – tracą wtedy wyraźnie cierpki smak.

Owoce rokitnika zawierają witaminy (A, z grupy B, D, E, F, K, P, bardzo dużo witaminy C, która nie ulega rozkładowi w czasie gotowania, bo rokitnik nie ma enzymów rozkładających tę witaminę), składniki mineralne (bor, mangan, żelazo), a także cukier, karoten, kwas foliowy, garbniki, antocyjany i wiele innych. Rokitnik może być stosowany w chorobach układu pokarmowego (żołądek, wątroba), oddechowego, w chorobach skóry. Korzystnie działa na układ odpornościowy, ponadto przeciwdziała starzeniu się skóry (olej z pestek). Surowcem leczniczym są owoce oraz pestki (na olej).

Owoce są soczyste i aromatyczne, a po przemrożeniu stają się słodsze, nadają się na dżemy, marmolady, powidła (zawierają dużo pektyn), przeciery, galaretki, soki, nalewki. Można je także suszyć.

zobacz produkty
Wczytywanie...