Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Pnącza a ściany budynków

Wieloletnie pnącza mogą efektownie ozdobić ściany budynków. Wbrew powszechnym obawom rośliny te nie przyczyniają się do zawilgacania i niszczenia tynków. Wręcz przeciwnie: przy zachowaniu odpowiednich warunków pnącza mogą stanowić dodatkową ochronę ścian.

ODPOWIEDNIE PRZYGOTOWANIE MIEJSCA

Pnącza „oskarżane” są o zatrzymywanie wilgoci w ścianach, powodowanie odpadania tynków, zagrzybianie mieszkań i domów. Powyższe sytuacje mogą wydarzyć się jednak tylko wtedy, kiedy dobierzemy nieodpowiednie rośliny i posadzimy je w nieprzygotowanych do tego celu miejscach. Nawet najbardziej ekspansywne pnącza nie spowodują żadnych szkód, jeśli będą porastały zadbane, dobrze otynkowane i jednolite powierzchnie. W zwietrzałych fugach, popękanym tynku i w podziurawionym murze zbiera się woda. Rośliny (szczególnie te, które rosną od strony południowej, gdzie jest gorąco, słonecznie i sucho) będą wykorzystywać każde źródło wilgoci. W związku z tym ich korzonki przybyszowe zaczną drążyć korytarze w nieszczelnych ścianach, co rzeczywiście może przyczynić się do niszczenia i odpadania tynku. Dlatego podstawowym warunkiem bezpiecznego uprawiania pnączy przy budynkach jest zadbanie o ściany, po których mają wspinać się rośliny.

PRAWIDŁOWY DOBÓR ROŚLIN

Kolejna sprawa to dobór roślin. Do obsadzania murów raczej nie polecałbym bluszczu pospolitego. Roślina ta jest pnączem samoczepnym i wytwarza korzonki czepne, które mogą wniknąć w strukturę np. tynku i go uszkodzić. Pnącze to utrzymuje wilgoć w ścianach przez cały rok – uniemożliwia wysychanie ścian np. po ulewie, poza tym ma zimozielone liście, które także zimą mogą zwiększać wilgotność ściany. Na ściany budynków najlepiej nadają się pnącza zrzucające liście na zimę, które nie zatrzymują wilgoci, np. winobluszcz pięciolistkowy i winobluszcz trójklapowy. Rośliny te wytwarzają przylgi na końcach wąsów czepnych, którymi chwytają się murów, ścian, a nawet bardzo gładkich powierzchni (takich jak marmur czy szyba). Nie wnikają w strukturę tynku i nie powodują uszkodzenia powierzchni. Winobluszcze nie powodują wilgoci w domu i wykwitów grzybów na ścianach. Co więcej, ich duże, dachówkowo ułożone liście działają jak parasol i doskonale osłaniają ściany przed deszczem.

ZALETY PNĄCZY

Odpowiednio dobrane rośliny nie tylko stanowią dodatkową ochronę przed deszczem i wilgocią, ale mogą się także przyczynić do osuszania gruntu pod budynkiem, ponieważ mają głęboko sięgające korzenie. Zabezpieczają również dom przed działaniem niekorzystnych warunków atmosferycznych. Poza tym stanowią świetną izolację – latem chronią przed przegrzaniem i dają chłód, a zimą mogą dodatkowo osłonić dom przed silnymi wiatrami i mrozem.

DOBRY MIKROKLIMAT

Kolejną zaletą pnączy jest wytwarzanie specyficznego mikroklimatu. Tam, gdzie jest dużo roślin, jest także więcej tlenu, poprawia się również wilgotność powietrza i jego jakość. Zieleń neutralizuje niekorzystne działanie wszechobecnych spalin i zanieczyszczeń. Dlatego pnącza są wprost stworzone do posadzenia w ogrodach miejskich, gdzie panuje niezbyt dobry klimat (beton, asfalt, suche i zanieczyszczone powietrze). Poza tym rośliny te do prawidłowego wzrostu i rozwoju nie wymagają zbyt dużych powierzchni w ogrodzie, w przeciwieństwie do np. pokaźnych rozmiarów drzew liściastych (dęby, lipy, wierzby, buki itp.). Pnącza rozrastają się w pionie, a nie w poziomie, dlatego idealnie nadają się do niezbyt dużych ogrodów położonych w miastach. Dodatkowo pnącza stanowić mogą piękne, zielone tło dla innych roślin (np. kokornak, rdest). Same w sobie także są ozdobą – niektóre mają dekoracyjne, pachnące kwiaty (np. glicynia, milin, powojnik) lub jadalne owoce (np. aktinidia – kiwi, winorośl), a ich liście na jesieni przebarwiają się na żółto, pomarańczowo lub czerwono (winobluszcz pięciolistkowy).

SADZENIE PNĄCZY

Aby pnącza szczelnie pokryły daną powierzchnię, należy posadzić kilka roślin tej samej odmiany w rozstawie co około 50-100 cm, w odległości około 40-50 cm od budynku. Pnącza rosną dość szybko i jeśli posadzimy je zbyt gęsto, będą konkurować o wodę i składniki pokarmowe i zaczną słabiej się rozwijać. Pnącza z uprawy pojemnikowej najlepiej sadzić jest wiosną lub na wczesną jesienią. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by sadzić je przez cały sezon wegetacyjny. Rośliny sadzimy nieco głębiej, niż rosły wcześniej. Świeżo posadzone rośliny obficie podlewamy i skracamy ich pędy, aby ładnie się zagęszczały i rozkrzewiały.

WARUNKI UPRAWY I PIELĘGNACJI

Pnącza należy przycinać, kiedy rosną zbyt słabo (pobudzi to rośliny do wywarzania nowych pędów), a także wtedy, kiedy ich wzrost jest zbyt ekspansywny (grube, zdrewniałe pędy mogą uszkodzić np. rynny, a obumarłe liście mogą zatkać odpływ wody). Nie możemy zapominać o regularnym podlewaniu i nawożeniu pnączy. Należy także zadbać o ochronę chemiczną roślin (pnącza narażone są głównie na choroby grzybowe (np. mączniak, szara pleśń, plamistość liści) oraz szkodniki takie tak mszyce czy ślimaki. Pnącza w zależności od gatunku i odmiany mogą mieć różne wymagania co do stanowiska (słoneczne lub zacienione), podłoża (wilgotne lub suche, gliniaste lub piaszczyste), pH gleby (zasadowe lub kwaśne). Charakteryzują się także różną odpornością na mróz, niektóre zrzucają liście na zimę, inne są zimozielone. Przed zakupem warto więc zapoznać się z wymaganiami poszczególnych roślin, by zapewnić im jak najlepsze warunki do wzrostu i rozwoju.

NAJPOPULARNIEJSZE PNĄCZA

Poniżej prezentuję i krótko charakteryzuję najpopularniejsze pnącza, które mogą porastać nawet całe budynki. Rośliny te do wspinania się po ścianach nie potrzebują żadnych podpórek. Najbezpieczniej posadzić jest winobluszcze, które nie uszkadzają tynku.

 

Bluszcz pospolity

Bluszcz pospolityto jedyne całkowicie zimozielone pnącze, jakie występuje w Polsce, więc może stanowić ozdobę ogrodu nawet w czasie bezśnieżnych zim. Rośnie powoli, ale z czasem szczelnie pokrywa powierzchnię dywanem skórzastych, ciemnozielonych liści. Nie potrzebuje corocznego przycinania. Lubi stanowiska wilgotne i zacienione. Jest to roślina długowieczna i bardzo wytrzymała na mróz. Kwitnie na przełomie września i października. Zielonożółte, niepozorne kwiaty pojawiają się dopiero u osobników ok. dziesięcioletnich. Natomiast czarne, kuliste owoce dojrzewają późną wiosną (kwiecień – maj). Stosowany jest głównie jako pnącze (na mury, płoty, ogrodzenia), a także jako roślina okrywowa. Na ścianach budynków może powodować zawilgocenia, ponieważ posiada korzenie przybyszowe, które wnikają w nieszczelną powierzchnię.

 

Winobluszcz pięciolistkowy

Winobluszcz pięciolistkowy jest to bardzo szybko rozrastające się pnącze, przyrosty roczne to około 1-2 m. Nazwa „pięciolistkowy” wzięła się od tego, że każdy liść złożony jest z pięciu mniejszych listków. Nie jest to roślina trudna w uprawie. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, ale radzi sobie także w półcieniu. Preferuje podłoża żyzne i przepuszczalne. Kwitnie w lipcu, a zielono-białe kwiaty są drobne i niepozorne. Owoce (małe, fioletowe jagody) dojrzewają jesienią, przypominają nieco winorośl, stąd potoczna nazwa winobluszczu – „dzikie wino”. Pnącze to najpiękniej wygląda jesienią, kiedy liście przebarwiają się na kolor jaskrawoczerwony. Im bardziej słoneczne stanowisko, tym bardziej czerwone są liście. Roślina ta zrzuca liście na zimę i jest całkowicie mrozoodporna. W czasie suchych letnich miesięcy należy winobluszcz obficie podlewać.

 

Winobluszcz trójklapowy

Winobluszcz trójklapowyto bardzo silnie rosnące pnącze wyposażone w przylgi, którymi czepia się nawet gładkich powierzchni (np. szkła). Pędów nie są w stanie uszkodzić nawet silne i porywiste wiatry. Pnącze to ma lśniące, intensywnie zielone liście złożone z trzech klap. Winobluszcz trójklapowy najpiękniej prezentuje się jesienią, kiedy jego liście zmieniają barwę na pomarańczową lub czerwono-bordową. Pnącze to dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych, ale nie należy go sadzić przy ścianach o wystawie południowej, ponieważ bardzo silne promienie słoneczne mogą spowodować poparzenia liści. Roślina ta nadaje się do posadzenia w niemal każdej glebie, nie toleruje tylko podłoży gliniastych i podmokłych. Winobluszcz trójklapowy nie jest całkowicie mrozoodporny, więc w czasie mroźnych, bezśnieżnych zim należy go odpowiednio zabezpieczyć. Jest także wrażliwy na suszę, więc kiedy lato jest gorące i bezdeszczowe, należy roślinę obficie podlewać.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
Wczytywanie...