Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Miłorząb dwuklapowy – żywa skamielina

Miłorząb dwuklapowy to roślina niezwykle ciekawa. Jest odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne oraz wszelkie choroby i szkodniki. Może przeżyć wybuch bomby atomowej. Rośnie bardzo wolno, ale dożywa 4000 lat, a na Ziemi istniała jeszcze przed dinozaurami. Inne nazwy miłorzębu to np. „srebrna morela’, „łapa kaczki’, „drzewo dziadka i wnuka” – ponieważ dopiero wnuki mogą jeść nasiona z drzewa, które posadził dziadek (miłorzęby zaczynają kwitnąć i wydawać nasiona dopiero 40 po posadzeniu). Wyciąg z liści miłorzębu ma właściwości lecznicze, a jego nasiona są chińskim przysmakiem, mimo że skrywa je osnówka pachnąca… zjełczałym masłem.

POCHODZENIE I WYSTĘPOWANIE

Miłorząb dwuklapowy (Ginko biloba) inaczej nazywany jest miłorzębem japońskim, jednak jest to nazwa myląca, ponieważ środowiskiem naturalnym tej rośliny są Chiny. W naturze miłorzęby występują tylko tam – w południowo-wschodnich Chinach (jest to gatunek endemiczny). Niegdyś powszechnie występowały w innych częściach Azji, a także w Ameryce Północnej oraz w Europie. Jako rośliny ozdobne miłorzęby uprawiane są w wielu miejscach na świecie (także w Polsce). Plantacje miłorzębów jako roślin leczniczych znajdują się natomiast we Francji oraz w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Co ciekawe miłorzęby uważane są za żywe skamieliny, ponieważ istnieją już 270 milionów lat: były na Ziemi wcześniej niż dinozaury.

WYGLĄD

Miłorzęby to drzewa liściaste, które w naszych warunkach klimatycznych dorastają do około 35 metrów wysokości. W naturze mogą osiągać nawet 40 m wysokości, a pnie dorastają do 4,5 m średnicy. Ich główną ozdobą są dekoracyjne, ciekawie unerwione liście, które mają kształt wachlarzy. Liście są osadzone na długich ogonkach i mają barwę jasnozieloną, a jesienią (czasem już w pierwszej połowie września) przybierają barwę złocistożółtą. Żółte listki wiszą na drzewie aż do pierwszych przymrozków. Miłorzęby początkowo mają regularne korony o piramidalnym kształcie. Z czasem korony stają się luźne, asymetryczne i nieregularne, a ich długie gałęzie poziomo się rozrastają. Miłorzęby to rośliny wolno rosnące – po 10 latach osiągają około 2-3 metry wysokości. Są także bardzo długowieczne: mogą żyć nawet cztery tysiące lat. Pierwsze egzemplarze trafiły do Europy (oraz do Polski) na początku osiemnastego wieku.

MIŁORZĘBY – ROŚLINY DWUPIENNE

Miłorzęby to rośliny dwupienne, czyli posiadają egzemplarze męskie i żeńskie, które w początkowej fazie wzrostu są nie do odróżnienia. Jeden egzemplarz męski może zapylić około pięciu egzemplarzy żeńskich. Aby uzyskać nasiona można też zaszczepić gałązki miłorzębu męskiego na egzemplarzu żeńskim. Miłorzęby kwitną po około 40 latach uprawy. Zakwitają późną wiosną (maj-czerwiec). Kwiaty męskie to żółte kotki długości około 2-4 cm, natomiast kwiaty żeńskie mają postać dwóch nagich zalążków długości około 2 mm – wyglądają jak małe kuleczki na długich szypułkach. W parkach i w nasadzeniach zieleni miejskiej spotyka się raczej egzemplarze męskie, ponieważ kwiaty roślin żeńskich bardzo brzydko pachną i wydają cuchnące owoce.

NASIONA MIŁORZĘBU

Miłorząb dwuklapowy to jedyne na świecie nagozalążkowe drzewo liściaste (pozostałe nagozalążkowe to rośliny iglaste). Miłorzęby nie wytwarzają owoców tylko nasiona, które są jadalne i w smaku przypominają orzeszki piniowe. Można je jeść zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu czy uprażeniu. Z nasion miłorzębu wytłaczany jest także jadalny olej. Nasiona miłorzębu zawiązują się na egzemplarzach żeńskich i otoczone są osnówką przypominającą owoce mirabelki. Osnówki wydzielają zapach zjełczałego masła, dlatego nie zaleca się sadzenia miłorzębów żeńskich w parkach i ogrodach. Zapach kwasu masłowego ma zwabiać zwierzęta, które zjadając nasiona, przyczyniają się do ich rozprzestrzeniania i rozsiewania. Osnówka zawiera też substancję drażniącą skórę – kwas anakardowy.

WARUNKI UPRAWY I PIELĘGNACJI

Miłorzęby wymagają stanowisk słonecznych, ponieważ posadzone w cieniu zamierają. Preferują żyzne i dobrze zdrenowane, przepuszczalne gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym. Źle rosną w podłożu piaszczystym, nie służy im także podłoże gliniaste i podmokłe. Miłorzęby są odporne na duże zasolenie gleby oraz na zanieczyszczenia powietrza, dlatego idealnie nadają się do posadzenia w warunkach miejskich. Rośliny te bardzo dobrze znoszą przycinanie. Miłorzęby maja palowy korzeń, dlatego starszych egzemplarzy nie należy przesadzać. Młodsze rośliny przesadzamy z dużą bryłą ziemi, najlepiej wiosną. Dorosłe egzemplarze są całkowicie mrozoodporne, jednak młodsze rośliny mogą przemarzać, dlatego warto zabezpieczyć je przed zimą. Miłorzęby to rośliny niewrażliwe na suszę i bardzo odporne na wszelkie choroby i szkodniki. Starsze rośliny dobrze znoszą silne, porywiste wiatry, jednak młodsze egzemplarze należy odpowiednio zabezpieczyć palikami. Miłorzęby rosną dosyć wolno, a wiotkie pnie są bardziej podatne na złamania, więc jeśli to możliwe, warto posadzić miłorzęba w miejscu osłoniętym i zacisznym – będzie tam rósł zdecydowanie lepiej.

ZASTOSOWANIE

Miłorzęby są odporne na suszę, mróz, duże zasolenie gleby i zanieczyszczenia powietrza, dlatego idealnie nadają się do posadzenia w warunkach miejskich. Można spotkać je w parkach, zieleńcach, ogrodach botanicznych – najstarszy polski egzemplarz miłorzębu znajduje się w ogrodzie pałacowym w Łańcucie, dokąd został sprowadzony na początku XVIII wieku. Miłorzęby rosną dość wolno, dlatego można je sadzić nawet w małych ogrodach. Mają ciekawy pokrój i ozdobne, jasnozielone, wachlarzykowate liście, które jesienią pięknie przebarwiają się na żółto. Miłorzęby bardzo ładne wyglądają na tle ciemnozielonych roślin (np. drzew i krzewów iglastych). Miłorzęby to drzewa niemal niezniszczalne: przeżyły wybuch bomby atomowej w Hiroszimie (1945 rok) oraz awarię elektrowni atomowej w Czarnobylu (1986 rok). Są odporne na choroby i szkodniki i mogą żyć nawet cztery tysiące lat.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

W Chinach miłorzęby uprawiane są na plantacjach już od ponad 3000 lat: jako drzewa ozdobne oraz dające smaczne nasiona, a także jako rośliny lecznicze. Wyciągi z liści miłorzębu stosowane są w wielu lekach i suplementach diety. Ekstrakt z liści miłorzębu wzmacnia naczynia krwionośne i poprawia ukrwienie mózgu, w związku z czym wpływa na lepszą pamięć i koncentrację. Miłorząb wykorzystywany jest także w preparatach opóźniających starzenie. Badania nad właściwościami leczniczymi miłorzębu dwuklapowego nadal trwają (podobno wpływa on na potencję i libido oraz zapobiega powstawaniu raka – jednak nie są to dane potwierdzone).

CIEKAWE ODMIANY

‘Variegata’ – odmiana ta powstała w Chinach pod koniec XIX wieku. Ma bardzo dekoracyjne liście, które ozdobione są białymi plamkami lub paseczkami. Odmiana ta najpiękniej wybarwia się na stanowiskach słonecznych. Rośnie bardzo wolno i ma szeroką, kopulastą koronę. Klon żeński.

‘Saratoga’ – jest to odmiana wyhodowana w USA w latach 80-tych XX wieku. Ma kopulasto-krzewiastą koronę i ciekawe liście: wydłużone, wąskie i głęboko dwuklapowe. Odmiana polecana do małych ogrodów. Klon męski.

‘Praga’ (inne nazwy ‘Pragense’,’Pragensis’,’Prague’) – jest to odmiana odkryta w Pradze w latach 60-tych XX wieku. Pędy tej odmiany początkowo są wzniesione, z czasem jednak zaczynają charakterystycznie się przewieszać. Korona tej odmiany jest szeroka i rozłożysta.

‘Pendula’ – jest to odmiana płacząca o luźnych, przewieszających się pędach. Bardzo ładnie wygląda jako roślina szczepiona na pniu. Odmiana polecana do małych ogrodów, ma piękną, szeroką do 2 m średnicy koronę.

‘Mariken’ – jest to odmiana powstała z „czarciej miotły” (wyrośle powstałe z nienormalnie rozwiniętych pędów), odnaleziona w holenderskim parku 1995 roku. Jest to roślina karłowa, bardzo wolno rosnąca (po 10 latach korona osiąga max 1 m średnicy), o fantazyjne poskręcanych, karbowanych liściach. Idealna do małych ogrodów.

‘Fastigiata’ – jest to odmiana o pokroju kolumnowym, która dorasta do około 8 m wysokości. Ma duże (7x9 cm) liście barwy jasnozielonej, które jesienią staja się intensywnie żółte. Klon męski.

Komentarze (9):
Dodaj komentarz
~dario (niezalogowany, 95.49.61.*) 2016.04.14, 18:00

Posdziłem w zeszłym roku miłorzęba i nie wypuszcza do dziś dnia nic.Co może byc za pszyczyna.

Czy opinia jest przydatna?
( 1 / 0 ) Opinia przydatna dla 100% użytkowników
~???!!! (niezalogowany, 188.33.28.*) 2015.10.14, 18:18

c.d. jak się okazało to pani Miłorząb gdyż dzień później zrzuciła te tylko lekko cuchnące żółte owocki, ale trzeba je powąchać więc można je sadzić w parkach.

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~????!!! (niezalogowany, 109.243.204.*) 2015.10.11, 18:54

Dzisiaj tj. 11 października w parku zauważyłam że ogromny miłorząb zrzucił od razu prawie wszystkie ciemnozielone liście, dosłownie ziemia wokół usłana jest grubą zieloną płachtą, jak to możliwe? nawet nie przebarwił się na żółto i te piękne zdrowe duże mięsiste liście...

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~hehe (niezalogowany, 109.199.5.*) 2015.04.02, 10:33

hehe

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx (niezalogowany, 95.155.112.*) 2014.10.14, 16:33

dlaczego wszystkie te zdjęcia pochodzą z internetu, a nie pokazali źródła?

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~Jan (niezalogowany, 46.76.101.*) 2014.08.11, 09:45

Mamy mały, zasadzony kilka lat temu. Wiosną późno się rozwija. Nie marźnie zimą. Mały przyrost roczny. Szkodniki "nie biorą" go. Ładnie wygląda, kolor liści - jasnozielony, typowy, jak na zdjęciach.

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~sp (niezalogowany, 79.191.157.*) 2014.05.12, 19:07

Klon męski?????? Hhahahhaha kTO Z SP NIEDIZAŁKA DAJE W KOMENTARZU sp

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~sardynka (niezalogowany, 79.191.157.*) 2014.05.12, 19:03

ej my musimy tą roślinę opisac i pani nam mówi że to japoński, ale się chiiba myli...

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~... (niezalogowany, 89.230.170.*) 2014.05.11, 10:23

Skąd wiadomo że może dożyć 4000 lat skoro najstarsze znane drzewo świata ma 2000 lat?

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
Wczytywanie...