Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Kiwi z własnego ogródka

Aktinidia to pnącze, które daje owoce nazywane kiwi. Najpopularniejsze są owoce aktinidii smakowitej oraz chińskiej: duże (około 100 g), otoczone brązową, owłosioną skórką, a w środku jasnozielone, z pierścieniem małych, czarnych pestek. Oba te gatunki są jednak bardzo wrażliwe na mróz, więc nie można ich uprawiać w naszym klimacie. Jest jednak kilka innych – odpornych na mróz – gatunków aktinidii, które z powodzeniem możemy hodować w naszych ogrodach i na działkach.

AKTINIDIA SMAKOWITA

Aktinidia smakowita (Actinidia deliciosa) – pochodzi z południowej części Chin. Roślina ta uprawiana jest w Australii, Chile, Japonii, Kalifornii, a także na Nowej Zelandii i nad Morzem Śródziemnym (głównie w Grecji, Francji oraz we Włoszech). Brązowe, owłosione owoce kiwi kryją w sobie smaczny, kwaskowaty miąższ, który bogaty jest w witaminy (głównie C), a także sole mineralne i cukry. Aktinidia smakowita w sprzyjających warunkach klimatycznych rośnie bardzo szybko. Owoce dzięki grubej skórce są bardzo wytrzymałe i dobrze znoszą transport, można je także dość długo przechowywać.

AKTINIDIA CHIŃSKA

Aktinidia chińska (Actinidia chinensis) – roślina ta pochodzi z Chin i często nazywana jest „chińskim agrestem” albo „Złotym Kiwi”. Plantacje tego gatunku znajdują się głównie na Nowej Zelandii, jednak aktinidia chińska uprawiana jest w wielu miejscach na świecie, gdzie panuje klimat umiarkowany, ale temperatura nie spada zimą poniżej -15 stopni C. Aktinidia chińska to pnącze, które ma owłosione, rude pędy i może osiągać nawet 10 m długości. Ma duże, sercowate liście oraz biało-kremowe, pachnące kwiaty, które pojawiają w drugiej połowie lata. Owoce „chińskiego agrestu” mają postać dość dużych (do 100 g), wydłużonych jagód, które są owłosione i mają kolor brązowy. Kiwi zawiera bardzo duże ilości witaminy C, jest bogate w sole mineralne, kwasy organiczne oraz łatwo przyswajalne cukry. Jest także bardziej słodkie niż owoce aktinidii smakowitej. Aktinidia chińska nie tylko daje pyszne i wartościowe owoce – może być także sadzona jako roślina ozdobna np. w ogrodach czy w parkach.

AKTINIDIA OSTROLISTNA

Aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta) – gatunek ten pochodzi z Syberii, ale spotkać go można także w Chinach, Japonii i Korei. Jest to silnie rosnące pnącze, które w naszych warunkach klimatycznych może osiągać od 10 do 15 m długości (w warunkach naturalnych dorasta do nawet 25 m długości). Przyrosty roczne mogą dochodzić do 2 m. Liście aktinidii ostrolistnej osadzone są na czerwono-różowych ogonkach, a jesienią przebarwiają się na kolor żółty. Aktinidia ostrolistna jest rośliną dwupienną (posiada egzemplarze męskie i żeńskie), jednak spotyka się także egzemplarze jednopienne (jedna roślina wytwarza zarówno kwiaty męskie jak i żeńskie). Roślina ta zakwita na przełomie maja i czerwca, a jej kremowobiałe kwiaty wydzielają przyjemny zapach. Owocem aktinidii ostrolistnej jest wydłużona jagoda o gładkiej skórce koloru zielonego lub z czerwonym rumieńcem. Owoce te są mniejsze niż spotykane w sklepach kiwi i mogą ważyć od kilku do kilkunastu gramów. Dojrzewają we wrześniu i w październiku, a z jednego krzewu (w zależności od odmiany i warunków klimatycznych) można zebrać od 15 do nawet 45 kg owoców. Jagody są w smaku słodko-kwaśne, zawierają dużo witaminy C, a także sole mineralne, cukry i kwasy organiczne. Niestety nie nadają się do przechowywania i szybko się psują.

AKTINIDIA OSTROLISTNE – ODMIANY

Do uprawy w naszych warunkach klimatycznych nadają się mrozoodporne odmiany aktinidii takie jak np.:

‘Ananasja’ – bardzo mrozoodporna odmiana (wytrzymuje temperatury do -40 stopni C), odporna także na suszę. Ma owoce z wyraźnym czerwonym rumieńcem. Owocuje bardzo obficie i jest najpopularniejszą odmianą w naszych ogrodach.

‘Genewa’ – jest to odmiana żeńska, której owoce są zaokrąglone i mają czerwono-brązowy rumieniec. Odmiana ta jest dość wrażliwa na suszę.

‘Gibrida’ – odmiana męska (aby doszło do zapylenia na 6-8 egzemplarzy żeńskich należy posadzić przynajmniej 1 egzemplarz męski).

‘Issai’ – jest to odmiana obupłciowa, czyli samopylna. Pochodzi z Japonii i wytrzymuje temperaturę do -23 stopni C.

‘Jumbo’ – jest to odmiana żeńska, która wyhodowana została we Włoszech. Ma duże (15-20 g), wydłużone, jasnozielone owoce.

‘Weiki’ – odmiana wyhodowana w Monachium, owocuje bardzo obficie, a jej owoce podobne są do owoców odmiany ‘Ananasja’.

‘Ken’s Red’ – odmiana żeńska, bardziej wrażliwa na mróz i suszę. Ma duże wiśniowo-brązowe owoce z ciemnym miąższem.

AKTINIDIA PSTROLISTNA

Aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta) – środowiskiem naturalnym tej rośliny jest Syberia, spotkać ją także można w Korei oraz w Chinach i Japonii. Aktinidia pstrolistna jest bardzo mrozoodporna (wytrzymuje temperaturę do -40 stopni C), więc z powodzeniem można ją uprawiać także w polskich warunkach klimatycznych. Gatunek ten tworzy pnącza, które mogą dorastać do około 10-15 m długości. Egzemplarze męskie mają niezwykle ozdobne liście – biało-zielono-różowe, które najpiękniej wybarwiają się na stanowisku słonecznym. Ponadto liście pięknie przebarwiają się na jesieni. Aktinidia pstrolistna ma pachnące kwiaty koloru białego lub kremowego. W końcu sierpnia zaczynają dojrzewać owoce: żółtozielone, niewielkie (do 5 g), wydłużone jagody, które przypominają nieco agrest. Owoce są słodko-kwaśne i bardzo soczyste, zawierają bardzo duże ilości witaminy C, a także łatwo przyswajalne cukry i kwasy organiczne. Owoce należy zbierać zanim całkowicie dojrzeją, ponieważ są bardzo nietrwałe i szybko się psują. Z jednego pnącza można zebrać nawet 15 kg owoców rocznie.

WARUNKI UPRAWY I PIELĘGNACJI

Uprawiane w Polsce gatunki aktinidii są bardzo odporne na mróz (nawet do -30, -40 stopni C), jednak równocześnie są bardzo wrażliwe na późnowiosenne przymrozki, ponieważ dość wcześnie rozpoczynają wegetację. Należy sadzić je w ciepłych, osłoniętych miejscach, najlepiej od południowej strony budynku. Nie służą im także silne wiatry, które uszkadzają delikatne owoce. Pnącza te wymagają bardzo żyznych, lekkich i przepuszczalnych gleb o odczynie kwaśnym (pH 5,5-6,5). Nie służy im ani podłoże zbyt jałowe, suche i piaszczyste, ani zbite, gliniaste i podmokłe – aktinidie są bardzo wrażliwe na zalanie korzeni. Jednak w czasie suszy należy je regularnie (ale niezbyt obficie) podlewać, bo niedostatek wody powoduje więdnięcie roślin i wpływa na jakość owoców. Aktinidie to pnącza, więc należy zapewnić im odpowiednie podpory (min 1,5 m). Mogą piąć się po pergolach, trejażach, ścianach budynków, a także po pniach większych drzew. Jeśli chodzi o pielęgnację aktinidii, to należy pamiętać przede wszystkim o prawidłowym przycinaniu. Rośliny owocują na pędach dwu- i trzyletnich. Zimą (styczeń-luty) skracamy na 8 do 10 pąków silne pędy boczne. Kolejnej zimy wycinamy nawet 70-80% owocujących pędów, u ich podstawy wytworzą się nowe pędy. Latem usuwamy gałązki, które niepotrzebnie zagęszczają roślinę i ograniczają dostęp do światła słonecznego.Glebę wokół roślin należy wyściółkować. Młode rośliny warto zabezpieczyć przed zimą, starsze egzemplarze są całkowicie mrozoodporne.

AKTINIDIE – ROŚLINY DWUPIENNE

Aktinidie to rośliny dwupienne (rozdzielnopłciowe) co oznacza, że wytwarzają egzemplarze męskie (z kwiatami męskimi) oraz egzemplarze żeńskie (z kwiatami żeńskimi). Aby doszło do zapylenia i zawiązania się owoców, należy w ogrodzie posadzić zarówno rośliny męskie, jak i żeńskie. Owoce pojawiają się tylko na egzemplarzach żeńskich. Warto pamiętać, że na plantacjach na 6-8 egzemplarzy żeńskich przypada przynajmniej 1 egzemplarz męski. Co ciekawe możemy posadzić w ogrodzie także odmiany obupłciowe, które wytwarzają zarówno kwiaty żeńskie, jak i męskie.

ZASTOSOWANIE

Aktinidie to rośliny bardzo dekoracyjne, więc warto posadzić je w wyeksponowanym miejscu w ogrodzie. Ich kremowobiałe kwiaty są pachnące, liście ładnie przebarwiają się jesienią, a zielone, wydłużone owoce często ozdobione są czerwonym rumieńcem. Jednak aktinidie uprawiane są przede wszystkim ze względu na smaczne, słodko-kwaśne owoce, które dojrzewają jesienią (wrzesień-październik). W zależności od gatunku i odmiany (a także od warunków klimatycznych) z jednego pnącza można zebrać od 15 do nawet 45 kg owoców rocznie. Owoce są bogate w witaminy (głównie C, ale także A, E, K), zawierają też łatwo przyswajalne cukry, kwasy organiczne i sole mineralne.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
Wczytywanie...
zobacz inne porady