Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Kasztanowiec zwyczajny

Kasztanowce zwyczajne to rozłożyste, wysokie drzewa, które wykorzystuje się głównie w nasadzeniach zieleni miejskiej. W przydomowych ogrodach świetnie sprawdzą się jego niższe, ciekawe odmiany, które różnią się między sobą przede wszystkim siłą wzrostu, wielkością oraz zabarwieniem liści. Kasztanowce to drzewa łatwe w uprawie, nie wymagają zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych, są odporne na mróz i zanieczyszczenia powietrza. Niestety od wielu lat atakowane są przez groźno szkodnika: szrotówka kasztanowcowiaczka.

Pochodzenie i występowanie

Kasztanowiec (Aesculus) to drzewo, które należy do rodziny mydleńcowatych. Jego środowiskiem naturalnym jest Europa, Ameryka Północna oraz wschodnia część Azji. Obecnie znanych jest 25 gatunków kasztanowca, z czego w Polsce najczęściej spotyka się kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum). Kasztanowiec zwyczajny (zwany także kasztanowcem pospolitym lub białym) wywodzi się z Bałkanów. Jako gatunek uprawowy występuje powszechnie w niemal całej Europie, także w naszym kraju. W nasadzeniach parkowych spotkać można także kasztanowce czerwone, a w arboretach inne gatunki kasztanowców np.: kasztanowiec drobnokwiatowy, gładki, krwisty, żółty.

Wygląd

Kasztanowiec zwyczajny to duże, szybko rosnące drzewo, które może dorastać do około 20-30 wysokości, a średnica pnia może dochodzić do 120 cm. Kasztanowce mają dość gęstą, rozłożystą koronę o pokroju kopulastym, niemal cylindrycznym. Wiosną z dużych, lepkich pąków rozwijają się imponujące liście, które mogą dorastać od około 30-40 cm długości. Mają one kształt dłoniasty i złożone są z 5-7 wydłużonych, odwrotniejajowatych, ząbkowanych na brzegach liści. Liście mają barwę ciemnozieloną, a na jesieni przebarwiają się na kolor żółty lub pomarańczowy.

Kasztanowce najpiękniej prezentują się w czasie kwitnienia, które przeważnie przypada w maju. Kwiaty są miododajne, mają barwę białą lub kremową z czerwonymi albo białymi plamkami u nasady. Kwiaty zebrane są w gęste, wyprostowane, sztywne kwiatostany o wiechowatym kształcie i mogą osiągać długość nawet 30 cm.

Po kwitnieniu zaczynają dojrzewać owoce, które mają postać kolczastych torebek o średnicy około 6 cm. Wewnątrz torebek znajdują się nasiona (od 1 do 3), które wypadają z nich jesienią (przeważnie na przełomie września i października). Nasiona – nazywane powszechnie kasztanami –  są czerwono-brązowe i błyszczące. Dla ludzi są niejadalne (a nawet lekko trujące), ale stanowią bogaty w skrobię pokarm dla zwierząt leśnych np. dzików, jeleni czy saren. Ponadto wyciąg z nasion kasztanowca zwyczajnego wykorzystywany jest w przemyśle medycznym i kosmetycznym.

Warunki uprawy i pielęgnacji

Kasztanowce zwyczajne to rośliny łatwe w uprawie, które nie wymagają zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Drzewa te preferują stanowiska słoneczne, ale poradzą sobie także posadzone w półcieniu. Będą najlepiej rosły w podłożu świeżym, żyznym, zasobnym w składniki pokarmowe i głęboko uprawionym. Najlepsza będzie gleba przepuszczalna, wilgotna i zasobna w wapń (czyli o odczynie zasadowym). Drzewa te są dość wrażliwe na suszę, więc nie należy ich sadzić w podłożu zbyt lekkim, piaszczystym, przewiewnym, które będzie się szybko wysuszać.

Kasztanowce zwyczajne są odporne na zanieczyszczenia powietrza, dlatego idealnie nadają się do posadzenia w warunkach miejskich. Są także odporne na mróz – na przemarzanie narażone są tylko egzemplarze młode oraz niektóre, bardziej wrażliwe odmiany.

Kasztanowce zwyczajne rozmnaża są z nasion, które należy wysiewać zaraz po zbiorach, ponieważ mają one dość krótką zdolność kiełkowania. Natomiast poszczególne odmiany przeważnie rozmnaża się przez szczepienie – na podkładkach kasztanowca zwyczajnego. Szczepienie to także najlepszy sposób na rozmnażanie kasztanowca czerwonego.

Choroby i szkodniki

Kasztanowce zwyczajne są bardzo podatne na choroby i szkodniki. Z chorób, które najczęściej atakują drzewa, wymienić trzeba przede wszystkim czekoladową plamistość liści. Chorobę tą wywołują grzyby, a objawia się ona ciemnymi przebarwieniami i plamami na liściach.

Do najgroźniejszych szkodników, które żerują na kasztanowcach, należy szrotówek kasztanowcowiaczek. Objawy jego występowania na roślinach to żółknięcie, brązowienie, zasychanie i opadanie liści. Poczwarki tego motyla zimują w opadłych liściach i mogą przetrwać nawet silne mrozy. Osobniki dorosłe pojawiają się pod koniec kwietnia i w maju, składają larwy, które żerując na liściach – uszkadzają je. W ciągu jednego sezonu wegetacyjnego  szrotówek kasztanowcowiaczek może złożyć nawet 3-4 pokolenia larw. Walka z tym szkodnikiem jest bardzo trudna. Przede wszystkim należy bezwzględnie palić opadłe liście, w których zimują larwy. Na drzewa można zakładać specjalne, lepkie taśmy, które mają zapobiegać wspinaniu się szkodników po pniu drzewa. Stosuje się także pułapki feromonowe. Można również w najbliższym otoczeniu drzewa kasztanowca zwyczajnego wieszać budki lęgowe dla ptaków, które są naturalnymi wrogami szrotówka kasztanowcowiaczka. Należą do nic np. sikora bogatka, sikora modra oraz sikora uboga.

Kasztanowce pozbawione liści przez tego szkodnika często zakwitają na jesieni, co bardzo osłabia drzewa i może prowadzić do ich przemarzania.

Zastosowanie i właściwości

Kasztanowce zwyczajne to duże drzewa, które mogą dorastać do 20-30 m wysokości – nie nadają się więc do posadzenia w małych ogrodach. Ponadto ich potężne korony dają bardzo dużo cienia, co nie korzystnie wpływa na większość roślin ozdobnych.

Kasztanowce białe to rośliny łatwe w uprawie, nie wymagają zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych, są odporne na mróz i zanieczyszczenia powietrza. Drzewa te pięknie prezentują się w okresie kwitnienia, a także jesienią, kiedy ich liście się przebarwiają, a z kolczastych torebek wypadają brązowe, błyszczące nasiona. Dalego też idealnie nadają się do posadzenia w warunkach miejskich. Spotkać je można w parkach, na skwerach, w zieleńcach, gdzie tworzą cieniste zakątki.

Nasiona kasztanowca nie nadają się do spożycia przez ludzi (są nawet lekko trujące), za to stanowią pokarm zwierzyny leśnej. Wykorzystywane są w przemyśle medycznym (np. w leczeniu żylaków, zakrzepów, miażdżycy, obrzęków, odmrożeń, w chorobach wątroby) i kosmetycznym (np. na skórę naczynkową). Wykorzystuje się je przy produkcji maści, leków, kremów, szamponów. Wyciąg z kasztanowca wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjnie, przeciwkrwotoczne, ponadto ma działanie rozkurczowe i uszczelnia naczynia krwionośne.

Ciekawe odmiany

Kasztanowce zwyczajne mają kilka ciekawych odmian, które różnią się między sobą przede wszystkim siłą wzrostu, wielkością oraz zabarwieniem liści.

 

'Baumannii' – odmiana o niezwykle dekoracyjnych, pełnych kwiatach. Polecana szczególnie w nasadzeniach zieleni miejskiej, ponieważ nie zawiązuje owoców, w związku z czym nie zaśmieca ulic.

'Franek' – odmiana o ciekawym, pstrym zabarwieniu liści, które są zielono-biało-kremowe. Drzewo to osiąga wysokość charakterystyczną dla całego gatunku.

'Hampton Court Gold' – jest to odmiana o bardzo dekoracyjnych liściach, które początkowo mają barwę niemal białą, a z czasem stają się żółte. Odmiana ta najpiękniej wybarwia się posadzona w lekkim półcieniu. Dorasta do około 10 m.

'Memmingeri' – jest to odmiana rozłożysta i wysoka (do 20-30 m wysokości), która charakteryzuje się bardzo dekoracyjnymi liśćmi: wiosną mają one barwę kremowo-białą, z czasem stają się jasnozielone.

'Umbraculifera' – jest to odmiana o pokroju kulistym, która może dorastać do około 5-10 m wysokości i osiąga około 3-4 m średnicy. Odmiana ta przeważnie występuje w formie szczepionej.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...