Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Kapusta i jej odmiany

Kapusta była znana już w starożytności. Znali i cenili ją starożytni Grecy i Rzymianie. Warzywo to ma wiele cennych, popularnych odmian. Co ciekawe poszczególne odmiany kapusty nie występują w stanie dzikim, można je spotkać jedynie jako rośliny uprawne.

NAZWA I WYSTĘPOWANIE

Kapusta (Brassica L.) to roślina zielna z rodziny kapustowatych. Nazwa „kapusta” jest zapożyczeniem i pochodzi od łacińskiego słowa „caputium”, które oznacza dosłownie „główka”. W naturze roślina ta występuje w strefie klimatu umiarkowanego i można ją spotkać na obszarze od Morza Śródziemnego aż po Azję. Roślina ta uprawiana jest jednak w wielu innych rejonach świata. Do Polski kapusta trafiła najprawdopodobniej w XV wieku, jednak pierwsze opisy jej uprawy pochodzą dopiero z wieku XVII.

WALORY ODŻYWCZE

Kapusta jest warzywem o bardzo cennych walorach odżywczych i dietetycznych. Warto wiedzieć, że roślina ta zachowuje wiele swoich wartościowych składników także po przetworzeniu. Kapusta jest warzywem niskokalorycznym, dlatego też często wykorzystywana jest w różnych dietach odchudzających. Co ciekawe kapusta kiszona ma mniej kilokalorii w 100 gramach niż kapusta świeża. Podobnie jak inne warzywa kapustne zawiera sulforafan czyli związek o działaniu antyrakowym. Świeża kapusta jest bogatym źródłem witaminy C oraz innych witamin (w mniejszych ilościach): A, B1, B2, PP. Zawiera też wiele składników mineralnych takich jak: potas, wapń, magnez, żelazo. Dostarcza także wielu składników odżywczych, takich jak: białka, tłuszcze, węglowodany i błonnik.

OPTYMALNE WARUNKI UPRAWY

Kapusta preferuje stanowiska słoneczne. Najlepiej rośnie na dosyć ciężkich glebach gliniastych o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Podłoże powinno być też żyzne, próchnicze i bogate w składniki pokarmowe. Kapusta najlepiej rośnie w glebie, która rok wcześniej nawieziona była dobrze rozłożonym obornikiem. Do niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych należy: odchwaszczanie, podlewanie (kapusta musi mieć stale wilgotną glebę) oraz spulchnianie gleby. Wczesne odmiany kapusty wysadzamy do gruntu na przełomie kwietnia i maja. Zbiera się je od początku czerwca do połowy lipca. Odmiany późne wysiać należy najpóźniej do końca czerwca. Zbiór następuje najwcześniej pod koniec października.

KAPUSTA WŁAŚCIWA I WARZYWNA

Obecnie znanych jest 38 gatunków kapusty, które botanicy dzielą na dwie duże grupy. Do pierwszej z nich należy kapusta warzywna (Brassica oleracea L.), która nazywana jest także kapustą ogrodową, a do drugiej grupy zaliczamy kapustę właściwą (Brassica rapa L.). Z kapusty właściwej wywodzi się wiele odmian, które uprawiane są głównie jako warzywa. Należą do nich na przykład: kalafior, brokuł, kalarepa, jarmuż, kapusta warzywna głowiasta, kapusta warzywna włoska, kapusta warzywna brukselska (czyli brukselka). Niektóre odmiany kapusty uprawiane są jako rośliny pastewne (kapusta warzywna pastewna) lub rośliny ozdobne.

NAJPOPULARNIEJSZE ODMIANY KAPUSTY WŁAŚCIWEJ

Poniżej prezentuję i krótko charakteryzuję najpopularniejsze odmiany kapusty właściwej. Wiele z tych odmian było znanych i cenionych już w starożytności. Są to warzywa bardzo popularne także dzisiaj, głównie ze względu na swoje walory odżywcze i smakowe.

 

Brokuł

Brokuł zwany jest inaczej kapustą szparagową. Jest to roślina jednoroczna, której nie można spotkać w naturze, występuje tylko jako roślina uprawna. Był znany już w starożytności, gdzie hodowano go w starożytnej Grecji i Rzymie. Obecnie brokuł uprawiany jest główne w Anglii, Francji, Hiszpanii, Polsce i we Włoszech. Uprawy tego smacznego warzywa spotkać także można na południu Kalifornii. Liście brokułu są osadzone na długich ogonkach, mają falistą powierzchnię i ciemnozielony lub fioletowo-zielony kolor. Kwiatostan brokułu zwany jest różą i może mieć od 8 do 15 cm.

 

Jarmuż

Jarmuż– to roślina dwuletnia, która nie występuje w stanie dzikim i znana jest tylko jako roślina uprawna. A uprawiana była już w starożytności (jako roślina jadalna oraz ozdobna). Grube i silnie ulistnione łodygi jarmużu mogą mieć wysokość od 10 do ponad 100 cm. Liście są długie, kędzierzawe i tworzą rozetę. Mogą mieć kolor od zielonego po fioletowo-brązowy. Liście odmian strzępiastych są fantazyjnie postrzępione. Jarmuż to bardzo cenne warzywo, które znane było już w starożytnej Grecji. Zawiera wiele witamin i przeciwutleniaczy oraz jest źródłem wapnia i żelaza. Warzywo to ma także działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Jarmuż uprawia się głównie w środkowej i północnej Europie, a także w Ameryce Północnej oraz w Azji.

 

Kalafior

Kalafior – to roślina jednoroczna, która nie występuje na stanowiskach naturalnych i znana jest wyłącznie z uprawy. Łodyga kalafiora jest skrócona i ma walcowaty kształt. W miarę wzrostu łodyga wytwarza tzw. różę, czyli zwarte skupienie skróconych, mięsistych pędów kwiatowych. Róże mogą mieć kolor biały, kremowy albo zielony i mogą ważyć od 25 dag do nawet 2 kg. Kalafiory były uprawiane już w starożytnej Grecji i w Rzymie, a do naszego kraju sprowadziła je najprawdopodobniej Bona Sforza (na przełomie XVI i XVII wieku). Kalafior to bardzo cenne warzywo, które zawiera wiele witamin (między innymi C, B1, B2, B6, K) oraz pierwiastków (sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod). Kalafior posiada też olejki eteryczne, które sprawiają, że w czasie jego gotowania wydziela się zapach siarki.

 

Kalarepa

Kalarepa – to roślina dwuletnia, powszechnie uprawiana w naszym kraju (co ciekawe nie występuje w środowisku naturalnym). Może też być hodowana jako roślina pastewna. Warzywo to znane było już w starożytnym Rzymie. Kalarepa to roślina, która ma wiele witamin (głównie C oraz z grupy B) i soli mineralnych oraz cennych pierwiastków (między innymi sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, fosfor, chlor, jod). Najcenniejsze są młode liście kalarepy, jednak najchętniej spożywane są jej łodygi, które mają postać mięsistych, kulistych bulw koloru zielonego lub fioletowego.

 

Kapusta warzywna brukselska

Kapusta warzywna brukselska zwana jest potocznie brukselką. To roślina dwuletnia, która najprawdopodobniej powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej (w Belgii w XVII wieku). Od tamtej pory uprawiana jest przede wszystkim w Europie Zachodniej i Północnej. Brukselka wytwarza dość grubą i długą łodygę, która może dorastać do 50-100 cm wysokości. Łodyga jest silnie ulistniona, a liście są drobne, wydłużone i pofałdowane i mają jasnozielony lub sinozielony kolor. W kątach liści znajdują się małe główki – czyli silnie skrócone, ulistnione pędy boczne. To właśnie główki używane są w kuchni jako smaczne i pożywne warzywa.

 

Kapusta warzywna głowiasta

Kapusta warzywna głowiasta – popularnie nazywana jest kapustą głowiastą. Jest to roślina dwuletnia, której nie spotkamy w stanie dzikim, występuje tylko jako roślina uprawna. Znana i chętnie uprawiana była już starożytnym Rzymie. Łodyga ma formę skręconego pędu, który wraz z liśćmi tworzy dużą, pojedynczą głowę. Odmiany, które dojrzewają później, mają większe i bardziej zwarte głowy, a liście pokrywa charakterystyczny, woskowy nalot. Niektóre formy kapusty głowiastej mają bardzo ciemne, czerwono-fioletowe liście. Kolor ten liście zawdzięczają obecności antocyjanów. Kapusta głowiasta to roślina światłolubna, która wymaga bardzo żyznego podłoża. Gleba musi być też dostatecznie wilgotna, ponieważ roślina ta potrzebuje dużej ilości wody, aby prawidłowo rosnąć i się rozwijać.

 

Kapusta warzywna włoska

Kapusta warzywna włoska – potocznie nazywana jest kapustą włoską. Jest to roślina dwuletnia, której nie można spotkać w stanie dzikim, występuje tylko jako roślina uprawna. Kapusta włoska przypomina swoim kształtem kapustę głowiastą: także wytwarza duże, pojedyncze głowy, jednak ma inne liście. Liście kapusty włoskiej są wyraźnie pomarszczone i pokryte są drobnymi, pęcherzykowatymi „wzdęciami”. Liście te mają ciemnozielony kolor. Kapusta włoska (jak sama nazwa wskazuje) pochodzi z północnych Włoch, gdzie była uprawiana już w XVII wieku. Jest to roślina bardzo odporna na mróz. Jako warzywo ma wyraźny smak (dużo ostrzejszy niż kapusta głowiasta).

Komentarze (1):
~gola (niezalogowany, 91.222.27.*) 2014.03.26, 20:36

no fajnie ale to ma być roślina zielna jak tak to ja jestem w niebie

Czy opinia jest przydatna?
( 1 / 0 ) Opinia przydatna dla 100% użytkowników
zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
zobacz inne porady