Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Juka

Do najczęściej uprawianych w naszym domu juk należy juka gwatemalska zwana też słoniastostopą lub słoniastostopową. Juki gwatemalskie charakteryzują się bardzo egzotycznym wyglądem. Przypominają nieco palmy – mają grube pnie, a z ich wierzchołków wyrastają pióropusze intensywnie zielonych, sztywnych liści. Ponadto są to rośliny stosunkowo łatwe w uprawie.

Pochodzenie i występowanie

Juka (Yucca) to roślina należąca do rodziny agawowatych, która liczy około 50 gatunków. Znajdują się wśród nich zarówno byliny, jak i krzewy oraz duże drzewa. Juki w naturze rosną w Ameryce Północnej i Południowej. W naszym klimacie mogą być uprawiane tylko jako ozdobne rośliny doniczkowe. Do najczęściej uprawianych w naszym domu juk należy juka gwatemalska (Yucca guatemalensis), której inne nazwy to juka słoniastostopa lub słoniastostopowa (Yucca elephantipes). Jej środowiskiem naturalnym jest Ameryka Środkowa oraz środkowa część Meksyku, gdzie porasta półpustynie. Juka z wyglądu przypomina nieco palmę – ma gruby pień i pióropusz liści na szczycie. Prezentuje się bardzo egzotycznie i może być ciekawym akcentem mieszkania utrzymanego w stylu nowoczesnym. Inne juki, które także można uprawiać w domu, to np. juka aloesowa (Yucca aloifolia) oraz juka wyniosła inaczej mydlana (Yucca elata). Polska nazwa juki to krępla – nie jest ona jednak zbyt popularna.

Wygląd

Juka gwatemalska w swoim środowisku naturalnym ma postać dużego drzewa, które może dorastać do około 15 m wysokości. Często jest to drzewo wielopniowe, a brązowe, widlasto rozgałęzione pnie są grube i masywne, u podstawy bulwiaste i zgrubiałe. Na szczytach pni wyrastają mieczowate, ostro zakończone liście o gładkich brzegach. Mogą mieć nawet 120 cm długości. Liście są matowe i mają barwę ciemnozieloną. Na szczytach pędów wyrastają także kwiatostany, które są wysokie na 90-100 cm i składają się z białych lub kremowych, dzwonkowatych, zwisających kwiatów. Juki zapylane są przez jeden gatunek ćmy z rodzaju Pronuba. Ich owoce mają postać trzykomorowych torebek o długości około 10 cm, w których znajdują się drobne, liczne, czarne nasionka.

Juki gwatemalskie w uprawie są o wiele niższe, dorastają do maksymalnie 100-120 cm wysokości. Rozety liściowe umieszczone na szczytach pędów mają około 30-40 cm średnicy. Młode liście są sztywne i wyprostowane, starsze mogą się lekko przewieszać. Liście mają wstążkowaty kształt, są spiczaste i ostro zakończone, matowe, intensywne zielone. Juki uprawiane w mieszkaniach przeważnie nie zakwitają, do kwitnienia można za to doprowadzić w uprawie szklarniowej. Nie możemy jednak liczyć na owoce, ponieważ w naszym klimacie nie występują ćmy z rodzaju Pronuba, które zapylają kwiaty juki.

Warunki uprawy

Juki to rośliny wybitnie światłolubne, w naturze rosną na terenach półpustynnych. W uprawie domowej należy zapewnić im przede wszystkim jasne, słoneczne stanowiska. Z powodzeniem mogą stać bezpośrednio na słońcu, a w okresie wiosenno-letnim można wystawić je na zewnątrz (na balkon, taras lub do ogrodu). Na dworze trzeba zapewnić im ciepłe, słoneczne i zaciszne stanowisko. Zimą juki powinny stać w jasnych i dość chłodnych pomieszczeniach – optymalna temperatura nie powinna być wyższa niż 15 stopni C, ale nie może spadać poniżej 10 stopni C. W zbyt ciemnym miejscu liście juki wiotczeją i stają się jasnozielone, a pędy zaczynają nieatrakcyjnie się wyciągać. Mała ilość światła może nawet doprowadzić do całkowitego zamarcia rośliny.

Najlepiej aby juki rosły w specjalnym podłożu do juk, palm i dracen o zbilansowanym składzie. Może być to także mieszanka ziemi uniwersalnej i piasku. Na dno donicy trzeba wysypać warstwę drenażową, która umożliwi swobodny odpływ nadmiaru wody.

Juki w naturze rosną w klimacie gorącym i suchym, gdzie często panuje niedostatek wody. Dostosowały się do takich warunków – mają woskowane liście pokryte grubą skórą, która ogranicza nadmierne parowanie wody. W związku z tym nie należy przesadzać z ich podlewaniem. Juki podlewamy dopiero wtedy, kiedy ziemia w doniczce wyraźnie przeschnie. Latem rośliny podlewamy częściej (szczególnie kiedy stoją na zewnątrz), zimą podlewanie zdecydowanie ograniczamy (jukom nie jest groźne nawet lekkie przesuszenie, za to przelanie może prowadzić do zgnicia korzeni). Juki dość dobrze znoszą suche, ciepłe powietrze, jednak latem warto je zraszać miękką wodą o temperaturze pokojowej. Rośliny te nie tolerują dusznych pomieszczeń, powinniśmy im zapewnić dostęp do świeżego powietrza. Uważajmy jednak aby zimą w trakcie wietrzenia pokoju juki nie były narażone na powiewy zimnego (a nawet mroźnego) powietrza z zewnątrz – w temperaturze poniżej 10 stopni C rośliny te mogą zamierać.

Zabiegi pielęgnacyjne

Juki w okresie wiosenno-letnim nawozimy co około dwa tygodnie. Jesienią i zimą zaprzestajemy nawożenia. Do zasilania juk najlepiej używać płynnych nawozów wieloskładnikowych dla roślin ozdobnych z liści. Można także użyć nawozu wolno działającego, który będzie stopniowo uwalniał do gleby składniki odżywcze. Taki nawóz stosujemy tylko raz – na wiosnę. W przypadku juk nie zaleca się nawożenia dolistnego. Nie stosujmy też nabłyszczaczy – zakurzone liście wystarczy przetrzeć wilgotną szmatką.

Młode rośliny przesadzamy każdego roku na wiosnę, nowe doniczki powinny być o jeden rozmiar większe od poprzednich. Starsze egzemplarze nie wymagają tak częstego przesadzania – wystarczy to zrobić raz na 2-3 lata, kiedy korzenie wyraźnie przerosną doniczkę. Dużych, starych juk nie należy wcale przesadzać, wystarczy co roku na wiosnę wymienić im górną warstwę ziemi w donicy.

Juki można rozmnożyć na kilka sposobów: przez ukorzenianie kawałka pnia albo przez sadzonki pędowe. Pnie bardzo wysokich roślin można pociąć na mniejsze fragmenty (około 10 cm), które powinny mieć przynajmniej po jednym pączku. Dolną część pnia trzeba zanurzyć w ukorzeniaczu i umieścić w podłożu. Puszczą liście z pączków liściowych. Inny sposób to ukorzenianie sadzonek liściowych: młode rozety liściowe odcinamy od pnia ostrym nożem, usuwamy dolne liście, następnie umieszczamy w naczyniu z wodą, a kiedy puszczą korzenie – sadzimy je w doniczce. Sadzonki liściowe po odcięciu można także zanurzyć w ukorzeniaczu i od razu umieścić w wilgotnej glebie, powinny się ukorzenić po około 4-6 tygodniach. Sadzonki trzeba trzymać w ciepłym, jasnym miejscu, ale nie bezpośrednio na słońcu. Juki rozmnażamy na wiosnę.

Przy nieodpowiedniej pielęgnacji juki mogą być narażone na choroby takie jak: miękka zgnilizna bakteryjna juki, zgnilizna kłodziny juki, plamistość liści, antraknoza. Jeśli liście juki żółkną i opadają (i nie jest to związane z powstawaniem pnia) to znak, że za bardzo podlewamy roślinę i stoi ona w zbyt ciemnym miejscu. Jeśli końcówki liści stają brązowe i suche, to temperatura jest za wysoka, w wilgotność powietrza za niska.

Zastosowanie

Juki gwatemalskie charakteryzują się bardzo egzotycznym wyglądem. Przypominają nieco palmy – mają grube pnie, a z ich wierzchołków wyrastają pióropusze żywo zielonych, sztywnych liści. Najlepiej wyglądają w eleganckich, nowoczesnych doniczkach. Idealnie nadają się jako ozdoba mieszkań urządzonych w nowoczesnym stylu. Można także uprawiać je w szklarniach – jest wtedy szansa, że zakwitną.
Juki to rośliny stosunkowo łatwe w uprawie. Wymagają bardzo jasnych stanowisk, a większe egzemplarze potrzebują też sporo miejsca – nie lubią rosnąć w ścisku i bliskim sąsiedztwie innych roślin. Do małych mieszkań polecane są niższe rośliny – warto wiedzieć, że pień juki nie przyrasta, rośnie tylko rozeta liściowa.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...