Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Dynie ozdobne i nie tylko

Dynie ozdobne to nieodłączny element jesienno-zimowych dekoracji. Swą popularność zawdzięczają niebanalnym kształtom i ciepłym, jaskrawym kolorom. Dynie to też bardzo smaczne i bogate w składniki odżywcze warzywa. Warto zaprosić je do swego domu i ogrodu.

POCHODZENIE I GATUNKI

Dynia (Cucurbita) pochodzi z Ameryki Środkowej i była uprawiana przez Inków już 4000 lat p.n.e. Do Europy dynie przywędrowały w XVI wieku i dziś znanych jest około 20 gatunków tych roślin. Najpopularniejsze są dynie zwyczajne (Cucurbita pepo), olbrzymie (Cucurbita maxima), piżmowe (Cucurbita moschata) oraz dynie figolistne (Cucurbita ficifolia). W naszych polskich ogrodach najchętniej uprawiane są różne odmiany dyni olbrzymiej, a także dyni zwyczajnej. Ciekawymi i popularnymi odmianami dyni zwyczajnej są np. cukinie, patisony i kabaczki.

DYNIA W KUCHNI

Dynie cenione są przede wszystkim ze względu na swoje szerokie zastosowanie w kuchni. Można z nich robić sosy, zupy, kompoty, marmoladę, placki, a nawet ciasta czy dyniowy chleb. Nadają się także na przetwory i marynaty. Dynie mają tak uniwersalny smak, że można przyrządzać je zarówno na słodko, jak i na słono czy pikantnie. Ze względu na swój intensywnie pomarańczowy kolor stosowane są do barwienia innych produktów spożywczych (np. soków). Dynie są także bogate w wiele cennych składników odżywczych i minerałów. Zawierają też dużo witamin – prowitaminę A (czyli karoten), witaminę B1, B2, C, PP. Jadalne i bardzo zdrowe są także nasiona dyni. Cukinie, kabaczki i patisony (czyli odmiany dyni zwyczajnej) także mają piękne kolory i ciekawe kształty, jednak są dość nietrwałe, więc warzywa te należy jak najszybciej wykorzystać w kuchni.

FANTAZYJNE KSZTAŁTY

Swą popularność dynie zawdzięczają także ciekawym i oryginalnym kształtom, jakie mogą przybierać. Pękate, jaskrawo pomarańczowe dynie olbrzymie, których waga dochodzić może nawet do pięćdziesięciu kilogramów, to prawdziwa ozdoba jesiennych ogrodów. Wydrążone i fantazyjnie ponacinanie dynie nadają się także do sporządzania ozdób na Halloween. Dyniowe stwory z płonącą w środku świecą „straszą” nas w okolicy 31 października. Święto to przywędrowało do nas z Zachodu i z każdym rokiem zyskuje na popularności.

CUKINIA

W przypadku cukinii jadalne są nie tylko jej owoce, ale także okazałe,  żółte, kwiaty – podaje się je smażone w cieście naleśnikowym. Owoce cukinii przypominają kształtem ogórka. Mogą być koloru pomarańczowego, żółtego, zielonego, barwy jednolitej, a także paskowane lub nakrapiane. Najsmaczniejsze są młode okazy (o długości około 15-20 cm), z czasem cukinie twardnieją i stają się łykowate. Roślina ta owocuje od końca czerwca do połowy września.

KABACZEK

Kabaczek nazywany jest czasem dynią szparagową i ma jasnozielone owoce przypominające kształtem butelkę. Jest to roślina dość wrażliwa na mróz, dlatego wysadzamy ja do gruntu dopiero w drugiej połowie maja. Aby kabaczki dobrze rosły i obficie owocowały, należy im zapewnić bardzo słoneczne stanowisko. Owoce pojawią się około dwa miesiące po posadzeniu i mogą ważyć około 3 kg. Należy je zbierać przed stwardnieniem skórki.

PATISON

Patisony zwane są także dynią talerzową lub dynią dyskokształtną, a to ze względu na kształt owoców, które przypominają dysk lub dzwon. Owoce mogą mieć kolor kremowy, pomarańczowy, ciemnozielony (prawie czarny). Mogą być także paskowane, nakrapiane lub pokryte naroślami. Patisony są źródłem wielu witamin i minerałów. Nadają się na przetwory, a także do sporządzania wielu dań. Najsmaczniejsze i najbardziej zasobne w składniki odżywcze są owoce młode.

DYNIA MAKARONOWA

Ciekawą odmianą dyni zwyczajnej jest także dynia makaronowa. Roślina ta swoją nazwę zawdzięcza temu, że po ugotowaniu jej miąższ rozpada na nitki, które kształtem przypominają makaron. Nazywana jest nawet czasem „vegetable spaghetti”, czyli „warzywne spaghetti”. Można z niej przyrządzać rozmaite potrawy, jednak najefektowniej dynia ta wygląda w sosie lub zamarynowana w occie. Owoce dyni makaronowej zaczynają dojrzewać w połowie lipca.

DYNIE OZDOBNE

Dynie ozdobne nie nadają się do jedzenia, ale mają za to bardzo interesujące kształty i atrakcyjne kolory. Ozdobne odmiany dyń mogą być nie tylko pomarańczowe, ale także żółte, zielone, białe, wielokolorowe. Spotkać można również owoce w paski, w prążki, czy fantazyjnie nakrapiane. Niektóre przypominają kształtem gruszki bądź butelki, mają też barwne wypustki i narośla. Odmiany ozdobne przeważnie mają twardą, odporną na uszkodzenia skórkę i są bardzo trwałe – można je przechowywać nawet przez kilkanaście miesięcy. Ozdobą dyniowatych są także liście, które mogą przybierać ciemnozielone, żółte, złociste czy srebrzyste barwy.

 

Dynie są dość łatwe w uprawie. Aby pięknie rosły i miały dorodne owoce, wystarczy zapewnić im dużo słońca i ciepła. W czasie dojrzewania owoców dynie należy często i obficie podlewać oraz odpowiednio nawozić. Rośliny te są odporne na szkodniki i choroby.

PRAWIDŁOWA ROZSTAWA

Uprawa dyń nie nastręcza wielu trudności, jednak jeśli chcemy hodować w ogrodzie dynię olbrzymią, trzeba zapewnić jej dość dużo miejsca, ponieważ roślina ta dosyć mocno się rozrasta. Natomiast płożące odmiany dyń ozdobnych uprawiać można także na balkonie czy tarasie, wystarczy prowadzić krzaczki przy podporach. Pnące odmiany dyń o niewielkich owocach idealnie nadają się również do obsadzania niezbyt urodziwych murków czy ogrodzeń. Można nimi opleść także altanę, pergolę czy poręcz. Nasiona wysiewamy w odstępach około 60-80 cm. Odmiany płożące charakteryzujące się silnym wzrostem (pędy mogą mieć nawet 10 m długości!) sadzimy w rozstawie 1,5 m x 1 m, natomiast odmiany krzaczaste sadzimy w rozstawie 1 m x 1 m.

WYSIEWAMY NASIONA

Nasiona dyni wysiewamy wprost do gruntu na początku maja, kiedy minie już groźba przygruntowych przymrozków. Do jednego dołka wrzucamy 2-3 nasionka. Dynię można wyhodować także z rozsady, wtedy szybciej pojawią się owoce. W tym celu wysiewamy nasiona do doniczek w połowie kwietnia i umieszczamy je w szklarni, a do gruntu wysadzamy je w drugiej połowie maja. W celu przyspieszenia wzrostu młode rośliny można okryć folią perforowaną lub agrowłókniną, co zabezpieczy je dodatkowo przed spadkami temperatury oraz silnymi wiatrami. Osłony zdejmujmy wtedy, kiedy pojawią się kwiaty, by owady mogły swobodnie zapylać rośliny.

WARUNKI UPRAWY

Dynie preferują stanowiska słoneczne, jasne i ciepłe. Nie służy im temperatura poniżej 10 °C, a kiedy pojawia się przymrozek, roślina zamiera. Dynie powinny rosnąć w podłożu przepuszczalnym, przewiewnym i żyznym, które bogate jest w azot. Rośliny te podlewamy obficiej, kiedy pojawią się owoce. Dynie należy nawozić co najmniej dwa razy w czasie sezonu wegetacyjnego (kiedy pojawią się pierwsze zalążki owoców i po pierwszych zbiorach). Przed wysiewem nasion warto do dołków wrzucić trochę rozłożonego obornika. Rośliny należy też regularnie odchwaszczać. Jeżeli uprawiamy w ogrodzie dynię olbrzymią to do koniecznych zabiegów pielęgnacyjnych należy dodać również usuwanie nadmiaru zawiązków owoców. Pozostawienie na krzaku około 4-5 zawiązków gwarantuje dobry wzrost i rozwój owoców. Dynie są dość odporne na choroby i szkodniki, więc ochrona chemiczne przeważnie nie jest konieczna.

ZBIÓR I PRZECHOWYWANIE OWOCÓW

Owoce roślin dyniowatych zbieramy przeważnie jesienią – od połowy września do pierwszych przymrozków. Niektóre (np. cukinie) dojrzewają wcześniej, nawet w lipcu. Owoce są dojrzałe, kiedy nabierają intensywnego koloru, ich skórka staje się twarda, a liście zaczynają zasychać. Dynie należy zbierać wraz z szypułkami. Trzeba także uważać, by nie uszkodzić skórki, bo w ranach mogą się wtedy rozwinąć choroby grzybowe, a owoc szybko zgnije. Dynie musimy zebrać przed nastaniem mrozów, ponieważ przemrożone owoce nie nadają się do przechowywania. Zebrane owoce dyni olbrzymiej trzymać należy w suchym pomieszczeniu w temperaturze około 10 °C. Prawidłowo przechowywane będą się nadawały do użytku nawet pół roku po zbiorach. Dynie ozdobne można trzymać w domu w temperaturze pokojowej.

zobacz produkty
Wczytywanie...
Wczytywanie...
Wczytywanie...