Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Buk pospolity

Buki pospolite to drzewa, które preferują cieniste stanowiska, dużą wilgotność powietrza, żyzne i świeże gleby oraz łagodne zimy (nie tolerują silnych mrozów). W naturze spotkać je można w południowej i zachodniej części Polski. W przydomowych ogrodach chętnie uprawiane są dekoracyjne odmiany buka pospolitego, które różnią się między sobą przede wszystkim pokrojem, siłą wzrostu i barwą liści. Wśród nich znajdują się odmiany o pokroju kolumnowym lub zwisającym („płaczącym”), o liściach purpurowych, złocistych, ozdobionych różowym brzegiem, zielonych. Buki pospolite idealnie nadają się na liściasty żywopłot formowany, ponieważ drzewa te bardzo dobrze znoszą cięcie.

Pochodzenie i występowanie

Buk pospolity albo zwyczajny (Fagus sylvatica) to drzewo z rodziny bukowatych, które w naturze występuje w Europie Zachodniej, Środkowej i Południowej oraz w Azji Zachodniej (od Półwyspu Iberyjskiego, przez Europę Środkową i Bałkany, aż po południowe krańce Skandynawii i Wysp Brytyjskich, a w Azji – w Turcji, Iranie, na Kaukazie). W Polsce buk pospolity osiąga swoją północno-wschodnią granicę zasięgu, rośnie głównie w lasach Polski zachodniej i południowej, za to nie spotkamy go w centralnej i wschodniej części naszego kraju – zimy bywają tam zbyt srogie. W parkach i przydomowych ogrodach uprawiać można wiele dekoracyjnych odmian buka pospolitego, które różnią się między sobą przede wszystkim pokrojem, siłą wzrostu i barwą liści. Buki pospolite mogą żyć przez około 350 lat.

Wygląd

Buk pospolity może osiągać wysokość około 25-40 m. Jeśli drzewo rośnie samotnie, ma nisko osadzoną, szeroką i gęstą koronę, jeżeli w zwartych buczynach – tworzy wysokie, nagie pnie bez odrostów bocznych. Konary buka są wzniesione, na końcach lekko się przewieszają.

Kora buka pospolitego jest bardzo charakterystyczna: gładka, cienka, szaro-popielata, nie pęka i się nie łuszczy. Ponadto ma bardzo słabe zdolności regeneracyjne, więc łatwo można ją uszkodzić.

Liście buka mają kształt jajowaty lub eliptyczny, mogą dorastać do 10 cm długości i 5 cm szerokości. Liście są całobrzegie lub faliście ząbkowane, młode listki są owłosione, starsze mają owłosiony tylko nerw główny od spodu. Z wierzchu liście mają barwę ciemnej zieleni i są błyszczące, od spodu – jaśniejsze i bardziej matowe. Na jesieni liście przebarwiają się na kolor żółty, pomarańczowy bądź rdzawy, potem brązowieją i często wiszą na drzewie aż do wiosny.

Buk zwyczajny to roślina jednopienna – na jednym drzewie znajdują się zarówno kwiaty męskie (mają postać zwisających główek), jak i żeńskie (wierzchotki, niepozorne, osadzone na szypułkach). Buki kwitną na przełomie kwietnia i maja.

Owoce buka (czyli bukiew lub buczyna) dojrzewają od końca lata do października. Mają postać trójgraniastych orzeszków i umieszczone są w zdrewniałych, kolczastych okrywach. Owoce stanowią pokarm dla ptaków (np. głuszce, grubodzioby, sójki) i zwierzyny leśnej (np. dzików). Buki zwyczajne owocują obficie co kilka lat (5-10), w okres owocowania wchodzą dość późno.

Warunki uprawy i zabiegi pielęgnacyjne

Buk pospolity to drzewo cienioznośne. Preferuje łagodny, nadmorski klimat, gdzie panuje duża wilgotność powietrza. Nie toleruje silnych mrozów i jest bardzo wrażliwy na późnowiosenne przymrozki, które mogą uszkadzać młode listki oraz kwiaty.

Buki powinny rosnąć w podłożu żyznym, świeżym, gliniasto-piaszczystym i dość wilgotnym (nie powinny to być jednak tereny podmokłe czy zalewowe). Wymagają podlewania w czasie upalnych, letnich miesięcy.

Buki pospolite wykazują dużą tolerancję na poziom zakwaszenia gleby – mogą rosnąć zarówno w podłożu o odczynie kwaśnym, jak i zasadowym (wapiennym). Rośliny te są odporne na zanieczyszczenia powietrza, więc mogą być sadzone w warunkach miejskich.

Buki bardzo dobrze znoszą cięcie, można z nich tworzyć liściaste żywopłoty formowane.

Drzewa te przesadzać można w okresie wiosennym, koniecznie z dużą bryłą korzeniową. Po przesadzeniu buków nie przycinamy, należy je za to bardzo obficie podlewać (nawet przez kilka kolejnych lat).

Zastosowanie

Buki pospolite występują w lasach Polski południowej i zachodniej, gdzie tworzą buczyny. Mogą być także wykorzystywane w nasadzeniach zieleni miejskiej (np. w parkach czy zieleńcach), sadzone są także w przydomowych ogrodach. Buki idealnie nadają się na żywopłoty formowane albo szpalery, ponieważ nie gubią liści na zimę i są odporne na silne, porywiste wiatry. Mogą stanowić ciekawą alternatywę dla drzew i krzewów iglastych, które zwykle stosuje się na żywopłoty.

Odmiany

Poszczególne odmiany buka pospolitego różnią się między sobą przede wszystkim siłą wzrostu, pokrojem, barwą liści.

 

'Asplenifolia' (inaczej odmiana paprotkowata lub strzępolistna) – odmiana o zielonych liściach, które są w różnym stopniu powcinane. Drzewo to rośnie dość wolno i ma szeroką koronę. Może dorastać do około 20-25 m wysokości przy szerokości korony dochodzącej nawet do 20 m. Odmiana dość wrażliwa na suszę i upały, wymaga stałego poziomu wilgotności podłoża.

 

'Atropunicea' (zwana także 'Purpurea') – odmiana o liściach purpurowych, które są najintensywniej wybarwione wczesną wiosną. Na jesieni przebarwiają się na kolor pomarańczowy. Drzewo to dorasta do około 20 m wysokości, ma zaokrągloną koronę. Ze względu na rozmiary odmiana ta może być sadzona tylko w dużych ogrodach, nadaje się także do nasadzeń parkowych.

 

'Black Swan' – jest to odmiana o dość wąskim, zwisającym pokroju. Dorasta do wysokości około 7 m przy szerokości max 2-3 m. Dekoracyjne liście mają barwę purpurową.

 

'Dawyck' (odmiana kolumnowa) – drzewo to ma wąsko stożkowaty, kolumnowy pokrój, a jego wszystkie pędy skierowane są ku górze. Może dorastać do około 15 wysokości przy średnicy około 3 m. Liście zielone.

 

'Dawyck Gold' – odmiana kolumnowa o żółtych, złocistych liściach, które są najpiękniej wybarwione na wiosnę. Odmiana ta powinna rosnąć na stanowiskach słonecznych – wtedy liście mają intensywnie żółtą barwę.

 

'Dawyck Purple' – odmiana kolumnowa o liściach barwy purpurowej.

 

'Pendula' (odmiana zwisająca) – to jedno z najpiękniejszych drzew o „płaczącym” pokroju. Starsze egzemplarze prezentują się niezwykle malowniczo. Dorasta do 15-25 m wysokości i osiąga podobną szerokość, więc sprawdzi w nasadzeniach zieleni miejskiej i w dużych ogrodach.

 

'Purple Fountain' – odmiana idealna do mniejszych ogrodów, ponieważ dorasta do około 4-5 m wysokości przy średnicy około 1,5-2 m. Odmiana ma liście barwy purpurowej i dekoracyjny, „płaczący” pokrój.

 

'Purpurea pendula' (odmiana purpurowa zwisająca) – odmiana o dekoracyjnych purpurowych liściach i „płaczącym” pokroju, niezwykle ozdobna, ale bardzo rzadka. Wymaga uprawy przy paliku.

 

'Purpurea Tricolor' (inaczej 'Roseomarginata', odmiana purpurowa trójbarwna, różowobrzega) – odmiana o bardzo dekoracyjnych liściach, które są purpurowe, wiosną obrzeżone na różowo, latem brunatnieją, a różowy brzeg bieleje i zasycha. Liście często są pofalowane i zniekształcone. Drzewo to dorasta do około 30 m wysokości. Pięknie wygląda z roślinami o kontrastowo wybarwionych liściach.


'Zlatia' (odmiana żółtolistna) – odmiana o dekoracyjnych liściach, które wiosną mają barwę żółtą, z czasem zielenieją. Drzewo to może dorastać do około 25 m wysokości, ma też szeroką, rozłożystą koronę.

zobacz produkty
Wczytywanie...