Brzoskwinie

Aromatyczne, soczyste brzoskwinie z własnej uprawy to marzenie niejednego ogrodnika. Jednak aby cieszyć się obfitymi plonami tych smacznych owoców, trzeba poświęcić brzoskwiniowemu drzewku nieco uwagi. Należy zadbać o odpowiednie stanowisko (ciepłe i słoneczne), optymalne podłoże (żyzne i przepuszczalne) i prawidłowe coroczne przycinanie. Ważna jest także ochrona przed chorobami i szkodnikami, umiarkowane podlewanie oraz zabezpieczenie drzewa przed mrozem.

POCHODZENIE I WYSTĘPOWANIE

Brzoskwinia zwyczajna (Persica vulgaris Mill.) to roślina z rodziny różowatych i podrodziny śliwowatych. Wywodzi się ze środkowej i północnej części Chin (jest tam uprawiana już od ponad 3000 lat), gdzie tworzy drzewa wysokości do 8 m. Dzięki Aleksandrowi Wielkiemu przez Persję drzewka brzoskwiniowe trafiły do Europy (starożytna Grecja i Rzym, I w. n. e.), a na północy kontynentu (Wielka Brytania) rozpowszechniły w wieku XVI. Potem trafiły na inne kontynenty, np. do Ameryki Północnej. Obecnie brzoskwinie nie występują w stanie dzikim i można je spotkać tylko jako rośliny hodowlane.

W Polsce brzoskwinie uprawia się przeważnie w przydomowych ogródkach. Są to rośliny bardzo wrażliwe na mróz, więc sadzić je można tylko w południowo-zachodniej i środkowo-zachodniej Polsce. Optymalne warunki panują przede wszystkim w okolicach Poznania, Wrocławia i na Ziemi Lubuskiej.

WYGLĄD

W warunkach polskich drzewa brzoskwiniowe dorastają do około 4 m wysokości przy średnicy korony do około 6 m. Mają błyszczące, lancetowate, karbowane liście, które pojawiają się dosyć późno. Brzoskwinie kwitną przeważnie w kwietniu, jeszcze przed pojawieniem się liści. Kwiaty mają barwę różową w różnych odcieniach, czasem białą.

Owoce brzoskwini (w zależności od odmiany) dojrzewają od lipca do października. Są to mięsiste pestkowce o płasko-kulistym kształcie, pokryte omszoną skórką z czerwonym rumieńcem. Owoce mają jędrny miąższ barwy kremowej lub żółtej i ważą około 100-200 g. W środku znajduje się dość duża, gruba, pokryta bruzdami pestka.

WARUNKI UPRAWY

Drzewka brzoskwiniowe wymagają gleb żyznych, przepuszczalnych, ciepłych i szybko się nagrzewających, o odczynie obojętnym (pH 6-7). Nie służy jej podłoże ciężkie, zbite i gliniaste, źle rośnie także na glebach torfowych, podmokłych, o wysokim poziome wód gruntowych.

Brzoskwinie preferują stanowiska bardzo słoneczne, ciepłe, osłonięte od porywistych wiatrów. Dobrze się czują posadzone na łagodnych zboczach z wystawą południową lub przy południowych ścianach budynków. Nie są to rośliny całkowicie odporne na mróz i w czasie bardzo mroźnych zim mogą przemarzać. Warto zabezpieczyć je przed mrozem chochołem ze słomy. Bardzo wrażliwe na wczesnowiosenne przymrozki są także pąki kwiatowe – jeśli pąki przemarzną, rośliny nie zakwitną i nie wydadzą owoców.

Optymalne warunki atmosferyczne dla brzoskwini to: wiosna bez przymrozków, długie i słoneczne lato, ciepła jesień i łagodna zima.

NAWOŻENIE, PODLEWANIE

Drzewka brzoskwiniowe możemy nawozić nawozami organicznymi – obornikiem lub kompostem. Zaleca się także stosowanie nawozów mineralnych (azotowych, potasowych i fosforowych). Brzoskwinia wymaga nieco więcej azotu, niż inne pestkowce, dlatego na przełomie maja i czerwca trzeba dodatkowo zasilić ją np. saletrą. Należy też zadbać o to, aby odczyn gleby nie był zbyt kwaśny. W tym celu ziemię wokół drzewka warto co około 4 lata nawieźć nawozem wapniowym.

Brzoskwinie nie powinny rosnąć w zbyt mokrym podłożu. Za duża ilość wody w glebie im nie służy i może powodować zagniwanie korzeni. Ponadto nadmierna wilgoć sprzyja pojawieniu się groźnych chorób grzybowych.

PRAWIDŁOWE PRZYCINANIE

Koronie drzewa brzoskwiniowego należy nadać formę kotłową, która jest pusta w środku i składa się z 3-4 głównych konarów. Taka forma zapewnia optymalny dostęp światła słonecznego do wszystkich pędów i dojrzewających owoców. Brzoskwinie przycinamy corocznie, skracając do połowy wszystkie jej zeszłoroczne pędy. Cięcie takie wykonujemy nie wcześniej niż na początku kwietnia. Wycinamy wtedy także pędy przemarznięte, suche, krzyżujące się i te, które rosną do środka korony. Aby odmłodzić starsze egzemplarze, przycinamy je dość silnie co kilka lat. Pobudzi to roślinę do wytwarzania nowych pędów.

OWOCE I DRZEWKA BRZOSKWINIOWE – ZASTOSOWANIE

Owoce brzoskwini są duże, mięsiste i bardzo soczyste. Mają charakterystyczny, intensywny aromat i są bardzo smaczne, więc idealnie nadają się do spożycia na surowo. Można z nich także robić dżemy, konfitury, kompoty. Nadają się również do suszenia.

Owoce brzoskwini zawierają wiele cennych składników odżywczych: witaminy (C, E oraz z grupy B), minerały (fosfor, jod, magnez, potas, sód, wapń, żelazo), a także białko i łatwo przyswajalne cukry.

Z pestek brzoskwini robi się olej o migdałowym zapachu, który wykorzystywany jest do sporządzania kosmetyków do masażu.

Drzewka brzoskwiniowe mogą być także uprawiane jako rośliny ozdobne – niektóre odmiany mają bardzo dekoracyjne kwiaty barwy ciemnoróżowej, białej lub łososiowej. Kwiaty mogą być pełne lub półpełne, jednolite lub ozdobione ciemniejszymi paseczkami. W ogrodzie w okresie letnim ładnie prezentują się także drzewa obsypane dekoracyjnymi i aromatycznymi, dużymi owocami.

CHOROBY I SZKODNIKI

Drzewa brzoskwiniowe mogą być atakowane przez groźną chorobę – kędzierzawość liści, która jest wywoływana przez grzyb Taphrina deformans. Objawy tej choroby to: deformacje i skręcanie się liści, ich żółknięcie i czerwienienie, pojawienie się na liściach szarego nalotu, a następnie opadanie liści. Choroba atakuje niekiedy także pędy i kwiaty. Aby zapobiegać pojawieniu się tej choroby, drzewa należy opryskiwać preparatami grzybobójczymi. Pierwszy oprysk wykonuje się na przedwiośniu (kiedy temperatura będzie wyższa niż 6 st. C), kolejny – późną jesienią. Silnie porażone pędy i liście należy usuwać i palić. Kędzierzawość liści pojawia się głównie wtedy, kiedy jest chłodno i wilgotno.

Inna choroba, która często atakuje drzewka brzoskwiniowe, to szara zgnilizna drzew pestkowych. Zwalcza się ją poprzez dwukrotne opryskiwanie roślin roztworem siarkowo-wapiennym. Pierwszy oprysk wykonujemy przed kwitnieniem, drugi – zaraz po kwitnieniu.

Inne choroby brzoskwiń to np.: brunatna zgnilizna, dziurkowatość liści, mączniak, parch brzoskwini, rak bakteryjny, srebrzystość liści. Rośliny te narażone są także na ataki szkodników takich jak np.: mszyce, pordzewiacz śliwowy, przędziorek chmielowiec, skośnik brzoskwiniaczek, zwójka koróweczka.

Jeśli na naszym drzewku brzoskwiniowym zaobserwujemy jakiekolwiek niepokojące objawy, należy zgłosić się o pomoc do sprawdzonej firmy ogrodniczej. Fachowcy stwierdzą, z jaką chorobą lub szkodnikiem mamy do czynienia i wykonają odpowiednie opryski preparatami chemicznymi.

WARTOŚCIOWE ODMIANY BRZOSKWINI

'Amsden' – to jedna z najwcześniej owocujących odmian, jej owoce dojrzewają już w połowie lipca. Owoce są małe lub średniej wielkości i mają zielonkawobiały miąższ z czerwonymi żyłkami tuż przy pestce. Odmiana ta owocuje bardzo obficie, ale jest bardzo wrażliwa na wczesnowiosenne przymrozki.

'Halego' – owoce tej odmiany są bardzo duże, mogą osiągać wagę od 150 do nawet 350 g. Drzewa wydadzą obfite plony o smacznych, dużych owocach, jeśli posadzimy je w bardzo słonecznym i ciepłym miejscu w ogrodzie (np. przy południowej ścianie budynku). Odmiana ta kwitnie dosyć późno, więc nie jest narażona na wiosenne przymrozki. Owoce dojrzewają w drugiej połowie sierpnia.

'Harnaś' – odmiana ta charakteryzuje się silnym wzrostem i daje obfite plony. Kuliste, silnie omszone owoce pokryte są jasnoczerwonym, marmurkowym rumieńcem. Owoce tej odmiany nie są zbyt duże – ważą około 90-130 g. Mają żółty, średnio zwięzły, dobrze odchodzący od pestki i smaczny miąższ. Są kwaskowato-słodkie i bardzo soczyste. Dojrzewają w pierwszej połowie sierpnia.

'Inka' – to bardzo silnie rosnące drzewo, które owocuje wyjątkowo obficie, dając duże (100-160 g), a nawet bardzo duże (około 250 g) owoce. Owoce tej odmiany są owalne w kształcie, słabo omszone, ozdobione czerwonym, marmurkowym, dość rozległym rumieńcem. Żółto-kremowy miąższ jest średnio zwięzły i dość dobrze odchodzi od pestki. Owoce są soczyste, smaczne, kwaskowate. Do zbioru nadają się na przełomie sierpnia i września.

'Redhaven' – odmiana ta tworzy silnie rosnące drzewa i daje obfite plony. Kuliste, dość duże owoce (100-160 g) mają barwę żółtozłotą i ozdobione są czerwonopomarańczowym, marmurkowym rumieńcem. Delikatnie omszona skórka skrywa żółtopomarańczowy, średnio zwięzły miąższ, który dobrze odchodzi od pestki. Owoce tej odmiany są niezwykle soczyste i mają kwaskowato-słodki smak. Do zbioru nadają się pod koniec sierpnia.

'Reliance' – odmiana ta charakteryzuje się umiarkowanie silnym wzrostem i owocuje bardzo obficie. Średniej wielkości owoce (80-130 g) są kuliste i lekko asymetryczne. Są koloru zielonożółtego i pokrywa je duży, pomarańczowoczerwony, marmurkowy rumieniec. Omszona skórka skrywa żółtopomarańczowy, soczysty miąższ, który dobrze odchodzi od pestki i jest słodko-kwaśny w smaku. Owoce tej odmiany dojrzewają w połowie sierpnia.

zobacz produkty

Polecamy
Wczytywanie rekomendacji...