Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Bazylia

Bazylia nieodłącznie kojarzy się z kuchnią włoską, wchodzi także w skład wielu mieszanek przyprawowych np. ziół prowansalskich. Jej aromatyczne listki służą do przyprawiania mięs, ryb, sosów, sałatek. Bazylia pospolita nadaje się do uprawy w ogrodzie, a także w donicy na okiennym parapecie – dzięki temu możemy cieszyć się jej smakiem i aromatem przez cały rok.

Pochodzenie i występowanie

Bazylia pospolita (Ocimum basilicum) to roślina jednoroczna, która należy do rodziny jasnotowatych. Wywodzi się z Indii, gdzie traktowana była jako roślina święta. Do Europy bazylia trafiła przez Środkowy Wschód i od czasów starożytnej Grecji i Rzymu jest jednym z najpopularniejszych ziół. W Europie Środkowej (w tym także w Polsce) bazylia znana jest od XVI wieku. Obecnie roślina ta nie występuje w stanie dzikim, spotkać ją można tylko w uprawie. Bazylia pospolita wykorzystywana jest powszechnie w kuchni włoskiej i francuskiej. Jej aromatyczne liście (zarówno świeże, jak i suszone) służą do przyprawiania mięs, ryb, sosów, sałatek. Bazylia pospolita nadaje się do uprawy w ogrodzie, na balkonie, a także w donicy na parapecie – dzięki temu możemy cieszyć się jej smakiem i aromatem przez cały rok. Zioło to zwane jest także bazylią wonną, bazylkiem ogrodowym, bazylijką czy bazyliszką.

 

Wygląd

Bazylia pospolita to roślina jednoroczna, która może dorastać do około 50-60 cm wysokości (uprawiana w doniczce jest nieco niższa – osiąga do 30 cm wysokości). Wytwarza palowy system korzeniowy, który nie jest zbyt głęboki. W wyniku pikowania siwek system korzeniowy się rozgałęzia i pojawiają się liczne korzenie boczne. Łodyga bazylii jest prosta, wzniesiona, naga, w przekroju czworokątna, barwy lekko czerwonawej lub zielonej. Liście mają kształt jajowaty lub romboidalny, są ostro zakończone, mają długość do 5 cm. Są lekko błyszczące i mogą mieć barwę jasnozieloną lub czerwonawą (w zależności od odmiany). Na dolnej stronie liści znajdują się gruczoły, które wytwarzają olejek eteryczny.

Bazylia pospolita kwitnie w lipcu i sierpniu, a jej drobne kwiaty zebrane są w nibykłosy na szczycie pędu. Kwiaty mogą mieć barwę białą, żółtą, różową, czerwonawą co uzależnione jest od odmiany. Bazylia jest rośliną miododajną i nektarodajną, przyciągającą owady zapylające. Owocem bazylii jest owalna, mała (1,5 cm) niełupka barwy brązowej.

Warunki uprawy

Bazylia uprawiana na dworze wymaga stanowisk ciepłych, słonecznych, osłoniętych przed porywistym wiatrem i silnymi opadami deszczu. Podłoże powinno być odchwaszczone, dobrze uprawione i spulchnione. Bazylia lubi glebę żyzną, próchniczą, zasobną w składniki pokarmowe oraz przepuszczalną. Roślina ta wymaga stale wilgotnego podłoża, ale trzeba uważać, żeby jej nie przelać – zbyt duża ilość wody w glebie może doprowadzić do zgnicia korzeni. Bazylii nie nawozimy nawozami mineralnymi ani świeżym obornikiem. Można za to zastosować dobrze rozłożony kompost.
Nasiona bazylii najlepiej wysiewać na wiosnę – do doniczek wysiewamy je od początku marca, wprost do gruntu można je wysiać na początku maja. Nasiona umieszczamy w pojemnikach z żyzną i stale wilgotną glebą. Nie przykrywamy ich ziemią, ponieważ lepiej wtedy kiełkują. W okresie kiełkowania należy zapewnić bazylii temperaturę około 20-25 stopni. Doniczki warto przykryć folią, w której należy zrobić dziurki, aby zapewnić siewkom dostęp powietrza. Podłoże musi być stale lekko wilgotne, ale nie mokre. Nasiona powinny wykiełkować po około dwóch tygodniach. Kiedy siewki wykształcą po 2-3 liście i osiągną wysokość około 5 cm, należy je przepikować do pojemników docelowych, umieszczając w każdym maksymalnie po kilka sadzonek. Jeśli chcemy uprawiać bazylię na dworze, sadzonki umieszczamy w gruncie dopiero w drugiej połowie maja, kiedy minie groźba późnowiosennych przymrozków. Rośliny sadzimy w rozstawie 25 x 30 cm. Kiedy sadzonki osiągną około 15-20 cm wysokości, należy uszczykiwać im wierzchołki, co pobudzi rośliny za zagęszczania i wytwarzania nowych pędów. Uszczykiwanie lub przycinanie wierzchołków powoduje też rozrastanie się systemu korzeniowego.

Zabiegi pielęgnacyjne

Bazylia pospolita wymaga stale wilgotnego podłoża, ale nie można dopuścić do zalania i zgnicia korzeni. Roślinom uprawianym w doniczkach trzeba zapewnić warstwę drenażową, która umożliwi swobodny odpływ nadmiaru wody. Bazylię podlewamy miękką, odstaną wodą o temperaturze pokojowej. Rośliny uprawiane w ogrodzie najlepiej podlewać jest rano lub wieczorem. W czasie podlewania unikajmy moczenia liści, strumień wody należy kierować wprost do podłoża.

Bazylia to roślina jednoroczna, która generalnie nie wymaga nawożenia – wystarczy zapewnić jej żyzne podłoże, zasobne w składniki pokarmowe. Bazylię uprawianą w gruncie można jednak nawozić dobrze rozłożonym kompostem lub biohumusem. Biohumus to nawóz organiczny, który powstał z odchodów dżdżownic kalifornijskich. Dodaje się go do wody i takim roztworem można podlewać rośliny. Bazylii (a także innych ziół jednorocznych) nie należy nawozić nawozami mineralnymi.

Świeże liście bazylii najlepiej pozyskiwać z wierzchołków pędów. Takie uszczykiwanie prowadzi do lepszego rozkrzewiania się i zagęszczania rośliny. Regularnie uszczykiwana bazylia wciąż będzie wypuszczać nowe pędy, na których rozwijać się będą świeże, aromatyczne listki.

Liście bazylii nadają się także do suszenia – susz jest nawet bardziej intensywny niż liście świeże. Liście do suszenia zrywamy z dorodnych, dobrze rozkrzewionych roślin i umieszczamy w suchym, przewiewnym miejscu (nigdy na słońcu). Do suszenia należy zrywać tylko liście, a nie całe łodyżki. Suszone ziele bazylii przechowujemy w szczelnych pojemnikach.

Listki są najbardziej aromatyczne przed kwitnieniem, dlatego nie należy dopuścić do tego, aby rośliny zakwitły. Należy regularnie usuwać pędy kwiatostanowe, wtedy liście bazylii będą stale aromatyczne.

Bazylia to roślina jednoroczna, przeważnie zamiera na jesieni (wrzesień). Obumarłe resztki roślin należy usunąć, aby nie stały się pożywką dla chorób i szkodników.

Bazylia rzadko jest atakowana przez choroby i szkodniki, czasem jednak mogą pojawić się mszyce. Zdarzają się także choroby grzybowe (np. mączniak). Zainfekowane rośliny należy usunąć, nie da się ich uratować. Bazylii (oraz innych ziół) nie należy opryskiwać chemicznymi środkami ochrony roślin.

Zastosowanie

Bazylia posiada bardzo aromatyczne liście, które zawierają olejek bazyliowy. Gruczoły, które wytwarzają olejek eteryczny, znajdują się na dolnej stronie liści. Listki bazylii mają bardzo silny, korzenno-kwiatowy zapach oraz słodkawy, pikantny smak. Do aromatyzowania potraw można używać bazylii świeżej oraz suszonej. Bazylia nieodłącznie kojarzy się z kuchnią włoską, wchodzi także w skład wielu mieszanek przyprawowych np. ziół prowansalskich. Jest głównym składnikiem pesto, możną nią przyprawiać sosy, mięsa, zupy, sałatki, pasty twarogowe. Idealnie nadaje się do dań z makaronu czy pomidorów.

Bazylia posiada także właściwości lecznicze: ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwskurczowe, korzystnie wpływa na trawienie. Ponadto olejek bazyliowy stosowany jest przy produkcji perfum i kosmetyków.

Bazylia pospolita ma kilka ciekawych odmian: 'Bonazza' (długo zachowuje świeżość), 'Celina' (ma zwarty pokrój i ciemne liście), 'Luna' (długo zachowuje świeżość po zbiorach). Oprócz bazylii pospolitej spotkać można także bazylię amerykańską (cytrynowy smak i zapach), cytrynową (cytrynowy smak i zapach), grecką (o drobnych liściach do 1 cm), miętolistną (liście o miętowym zapachu).

zobacz produkty
Wczytywanie...