Znajdź sklep w Twojej okolicy
    Ustal moją lokalizację
    LUB
    Wybierz
  • Twoje konto
  • Zarejestruj się
  • Zaloguj się

Żarówka tradycyjna

Żarówki należą do najstarszych elektrycznych źródeł światła. Obecnie znajdują zastosowanie głównie w gospodarstwach domowych, przy oświetleniu niewielkich powierzchni, w oświetleniu dekoracyjnym (np. witryny sklepowe, wystawy, akcentowanie przedmiotów).

Rodzaje żarówek

a) Żarówki głównego szeregu (tradycyjne)


Bardzo popularną grupę żarówek stanowią żarówki głównego szeregu, znajdują szerokie zastosowanie głównie w gospodarstwach domowych. Wytwarzane są w dwóch odmianach - z bańką przezroczysta i matowaną.


Żarówki z bańką matowaną zmniejszają olśnienie dlatego można je stosować w otwartych oprawach oświetleniowych, tzn. oprawy, w których widoczne jest źródło światła - bardzo często stosowane w oprawach typu żyrandole i kinkiety ozdobne. Żarówki głównego szeregu wyposażone są głównie w trzonki typu E27 (tzw. duży gwint).


b) Żarówki małogabarytowe


Żarówki świecowe i kuliste szczególnie nadają się do dekoracyjnych opraw oświetleniowych, np. w sufitowych, ściennych lub do opraw stojących.


Żarówki z bańką matowaną dzięki zwiększonej powierzchni świecącej zmniejszającej prawdopodobieństwo wystąpienia olśnienia, zalecane są do stosowania wszędzie tam, gdzie widoczne jest źródło światła. Żarówki małogabarytowe wyposażone są głównie w trzonki typu E14.


c) Żarówki liniowe


Żarówki tego typu przypominają swym kształtem świetlówki rurowe, wewnętrzna część szklanej rurki jest krzemowana, dzięki temu żarówka świeci całą powierzchnią.


Światło wytwarzane przez tego typu żarówkę jest ciepłe - dobrze oddaje kolor skóry, i dzięki temu doskonale nadaje się do opraw oświetleniowych stosowanych w łazienkach, garderobach i szafkach naściennych. Żarówki liniowe mogą być stosowane w nieosłoniętych oprawach oświetleniowych, ponieważ jej stosunkowo duża powierzchnia świecąca zmniejsza możliwość powstania efektu olśnienia.



d) Żarówki kolorowe i żarówki kryptonowe


Żarówki tego typu wytwarzane są w różnych kolorach: biała, niebieska, mandarynkowa, zielona, różowa, cytrynowa.


Kolorowa powłoka nałożona jest na wewnętrzną część bańki metodą elektrostatyczną, co zapewnia jej dużą równomierność świecenia całą swoją powierzchnią. Ich niekonwencjonalny kształt bańki w połączeniu z małą jaskrawością powoduje, że żarówki te mogą być stosowane w otwartych oprawach oświetleniowych (np. kinkiety, żyrandole). Dodatkowo pastelowe kolory sprawiają, że są one dekoracyjnymi źródłami światła umożliwiającymi tworzenie akcentów świetlnych. Żarówki tego typu wyposażone są w trzonki typu E14 i E27.



e) Żarówki z dużą bańką


Żarówka z dużą bańką nie jest jaskrawa pomimo wytwarzania dużej ilości światła. Dzięki dużej powierzchni bańki wytwarza miękkie, białe światło, które nie wywołuje efektu olśnienia. Dekoracyjna bańka żarówki sprawia, że może ona być stosowana w otwartych oprawach oświetleniowych np. w kinkietach bez klosza, jak również w oświetleniu mieszkań, biur, korytarzy.



f) Żarówki kryptonowe


napełnione są kryptonem, dzięki czemu wytwarzają do 10 % więcej światła niż żarówki głównego szeregu (tradycyjne) tej samej mocy. Światło jest równomiernie białe i nie powoduje olśnienia. Zapewnia to odpowiednia powłoka naniesiona na wewnętrzną powierzchnię bańki. Żarówki tego typu wyposażone są w trzonki typu E14 i E27.



g) Żarówki reflektorowe


Żarówki te wyposażone są w odbłyśnik, który umożliwia kierowanie światła wzdłuż przedniej osi żarówki. Umożliwia to stosowanie oświetlenia bezpośredniego oraz efektywnego wykorzystania światła, a tym samym energię elektryczną. Rozsył strumienia świetlnego podawany jest jako wartość kąta (w stopniach) zawartego między osią żarówki a ostatnim promieniem przez nią emitowanym. Żarówki reflektorowe produkowane są w następujących rodzajach kątów rozsyłu światła: 350, 400, 800.


Żarówki tego typu dzięki odbłyśnikowi kierującemu światło w wąską wiązkę, mogą być stosowane do oświetlenia miejscowego i akcentującego. Kolorowe żarówki reflektorowe stosowane są do wytworzenia efektów świetlnych w pomieszczeniach (np. akcentujące oświetlenie ścian kolorowym światłem) Wytwarzane są z trzonkami E27 i E14.


Żarówki tego typu posiadają paraboliczny odbłyśnik, który umożliwia ukierunkowanie strumienia świetlnego w wąskim kącie rozsyłu 120 i 300 , mają zwartą i mocną obudowę, a czołowa ich część zamknięta jest bańką ze szkła prasowanego, co czyni je odpornymi na wpływy atmosfery.


Produkowana jest również wersja żarówki reflektorowej PAR z tzw. zimnym lustrem, której zredukowany jest udział promieniowania cieplnego w wiązce światła. Jest to szczególnie ważne przy oświetlaniu przedmiotów wrażliwych na ciepło. Żarówki te mogą być zastosowane w oświetleniu wewnętrznym, jak i zewnętrznym.


Historia żarówek

Pod koniec I połowy XIX wieku podjęto próby skonstruowania żarówki elektrycznej - urządzenia, którego włókno żarowe (tzw. żarnik) pod wpływem przepływającego przez nie prądu elektrycznego rozżarza się do temperatury, w której zaczyna świecić. Pierwszym wynalazcą żarówki był Francuz de Moleyns, który w 1841 r. opatentował skonstruowaną przez siebie lampkę elektryczną. Lampka miała cienki drucik platynowy, który rozżarzał się pod wpływem prądu elektrycznego. Jego żarówki nie znalazły uznania, gdyż platyna pod wpływem wysokiej temperatury miękła i topiła się.

Przełomem okazała się żarówka wyposażona we włókienko węglowe, którą wynalazł w 1854 roku niemiecki emigrant, nowojorski optyk, mechanik i zegarmistrz Henry Goebel. Jako że przywiązywał dużą wagę do reklamy swojej firmy, pewnego wieczoru na dachu domu w którym mieszkał zapłonęła wielka lampa łukowa, która ponoć dawała fantastyczny efekt. Policja kazała mu jednak usunąć lampę w obawie o możliwość zaprószenia ognia. Nieustępliwy pan Goebel po kilku latach prób zareklamował się w inny sposób. Otóż oświetlił swoją wystawę dziwnie wyglądającymi lampkami. Zainteresowanym objaśniał, ze są to bańki próżniowe zawierające zwęglone włókna bambusa przez które przepływał prąd elektryczny. Były zasilane bateriami ogniw galwanicznych. Wówczas nie znano jeszcze dynamomaszyny - dopiero w kilka lat później Gramme i Siemens zbudowali pierwsze generatory elektryczne.

Trzecim wynalazcą żarówki był rosyjski fizyk, mieszkaniec Petersburga, Aleksander Łodygin. Żarówka Łodygina wynaleziona w 1873 roku dawała silne światło, osiągnęła też dość długi, jak na ówczesne czasy, okres świecenia - pół godziny. Była to szklana kula z kawałkiem węgla w środku, rozżarzonym przez prąd elektryczny.

Wśród wczesnych pionierów żarówki wyróżniał się Joseph Wilson Swan, stosujący włókno węglowe już w roku 1848, który uzyskał na tyle zadowalające wyniki w roku 1878, że otrzymał na swój wynalazek patent - jego żarówka świeciła przez 13,5 godziny i miała włókno z bambusa, zasadniczą różnicą był cokół bagnetowy, w przeciwieństwie do edisonowskiego gwintu.

Praktyczną, w pełni użyteczną żarówkę wynalazł zespół badawczy w laboratorium w Menlo Park (USA) pod kierownictwem T.A. Edisona. Jego pierwsza żarówka paliła się tylko 8 minut, ale po kilkumiesięcznych żmudnych pracach udało się im w roku 1879 skonstruować żarówkę z włóknem węglowym świecącą przez kilkadziesiąt godzin, a później przedłużyć czas jej świecenia do ponad 100 godzin. Przy następnych próbach wybrano pewien gatunek japońskiego bambusa, którego zwęglone włókna okazały się najtrwalsze. Umieszczone w szklanej banieczce, z której wypompowano powietrze paliły się przez kilkaset godzin jasnym żółtym światłem.

 

W noc sylwestrową 1879 roku Edison mógł już oświetlać Menlo Park przy użyciu ponad 800 żarówek. W bardzo krótkim czasie Edison wykonał całą resztę: elektrownie, przeciągnął kable elektryczne, wykonał przełączniki, bezpieczniki, liczniki, system dystrybucji prądu i całą resztę potrzebną żeby oświetlenie wyszło poza ciasne ściany laboratorium.

4 września 1882 w jednej z dzielnic Nowego Jorku rozbłysło pierwsze światło elektryczne bijące sponad czternastu tysięcy żarówek a zasilane przez pierwszą na świecie elektrownię miejską, uruchomioną przez Edisona na Pearl Street.

Patent który uzyskał J. W. Swan, zablokował Edisonowi rynek europejski, na który jego produkty mogły wejść dopiero po zawarciu umowy finansowej ze Swanem. Powstała wówczas w Anglii firma, do dziś funkcjonująca pod nazwą "Siemens Edison Swan" i sygnująca swe produkty marką EDISWAN. W XX wieku zaczęto używać w żarówkach drucików z wolframu (1907) i wypełniać je rozrzedzonym gazem obojętnym (najpierw argonem, a następnie kryptonem). Nowoczesną żarówkę skonstruował w 1913 roku Irving Langmuir.

Do dzisiejszego dnia żarówki do zastosowania domowego (gdzie nie są narażone na wstrząsy) posiadają trzonek gwintowy (Edisona - E27), zaś np. samochodowe - trzonek bagnetowy (Swana).

Barwa światła

Barwa światła wytwarzanego przez żarówki oznaczana jest przez podanie tzw. temperatury barwowej i wynosi od 2700 K do 3000 K, czyli jest to światło o barwie żółtej. Inkandescencyjne źródła światła wytwarzają promieniowanie o widmie ciągłym z dużym zakresem widma podczerwonego (czyli promieniowania cieplnego). Ciągłość widma promieniowania tradycyjnej żarówki powoduje, że barwy oświetlanych przedmiotów są oddawane w 100 %. Tradycyjne żarówki wytwarzają ciepłobiałe światło. Dostępne są również żarówki o rożnych kolorach, np. żarówki w kolorach pastelowych, żarówki concentra spot color, itd.

Trzonki i dostępne moce

Trzonek w źródłach światła spełnia dwie podstawowe funkcje. Umożliwia kontakt elektryczny żarówki oraz pozwala na właściwe mocowanie żarówki w oprawce. W tradycyjnych żarówkach występują trzy główne typy trzonków, w zależności od miejsca zastosowania oraz typu źródła światła.



Tradycyjne żarówki produkowane są z trzonkami typu:


a) E14 - typowe żarówki świecowe i kulkowe,


b) E27 - w większości żarówek ogólnego zastosowania,


c) E40 - stosowany głównie w lampach żarowych dużej mocy (powyżej 200 W)


d) oraz S14d - żarówki liniowe.


Dostępne moce żarówek: od 15 W do 200 W.


Gazy wypełniające bańkę żarówki.

Do wypełnienia bańki żarówki najczęściej stosuje się gazy obojętne, np. azot, argon lub krypton. Im większy jest ciężar właściwy gazu, tym skuteczniej powstrzymuje on parowanie metalu - w tradycyjnych żarówkach metalem tym jest wolfram. Dzieje się tak, ponieważ atomy gazu tworzą barierę powstrzymującą odparowywanie - dyfuzję - atomów wolframu.



Najskuteczniejszym gazem wypełniającym jest krypton, następnie argon i azot. W większości żarówek głównego szeregu stosuje się mieszaninę argonu i azotu.



W żarówkach do 25 W, w których stosuje się prostą skrętkę, wypełnienie bańki gazem nie daje żadnych korzyści. Dlatego, więc gazem wypełnia się tylko żarówki od 25 W wzwyż, w których stosuje się dwuskrętkę wolframową.


Komentarze (4):
Dodaj komentarz
~ep (niezalogowany, 85.193.244.*) 2013.01.31, 21:23

gdzie można kupić żarówkę tradycyjną z dużą bańką?

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~10rozi (niezalogowany, 151.248.46.*) 2012.12.22, 22:32

Fajne opracowanie. Brakuje tylko żródeł. Swan dla mnie wnalazł żarówkę bo pan Edison prowadził przedsiębiorstwo Fabryka Wynalazków.

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~oxygenius (niezalogowany, 172.27.5.*) 2011.06.16, 15:02

dzięki za info

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
~paw096 (niezalogowany, 172.27.5.*) 2010.12.19, 09:43

super... dużo ciekawych rzeczy można się dowiedzieć z waszej strony....

Czy opinia jest przydatna?
( 0 / 0 ) Opinia przydatna dla użytkowników
zobacz produkty
Wczytywanie...